VPMV
VOEDING
ORIENTATIE
Voeding staat in onze maatschappij centraal vanuit verschillende gezichtspunten:
Hongerprobleem in de derde wereld
Preventie van hart- en vaatziekten, diabetes
Willen presteren in sport leidt vaak tot bepaalde voedingspatronen
De benodigde hoeveelheid voeding en vocht wordt bepaald door:
Leeftijd
Lichaamsbouw en gewicht
Gezondheidstoestand
Klimaat
Lichamelijke prestaties
BEHOEFTE AAN VOEDINGSSTOFFEN
Essentiele voedingsstoffen:
KH
Vetten
Eiwitten
Vitaminen
Spoorelementen
Mineralen
Water
HONGER EN DORST
De mens heeft per dag ongeveer nodig:
Behoefte aan vocht: 2000-2800 ml
Behoefte aan voeding: 2000-3000 kcal
Opname van water geschiedt als volgt:
Uit drank: 1000-1500 ml
Uit vast voedsel: 600-900 ml
Via oxidatie: 400 ml
Afgifte van water:
Via huid: 500-700 ml
Via ademhaling: 400 ml
Via ontlasting: 80-100 ml
1
, Via urine: 1000-1600 ml
Honger en dorst zijn regelmechanisme, ze geven aan dat de voeding- en vochtbalans
verstoord dreigt te raken
Honger:
Geeft stofwisselingsbehoefte weer
Ontstaat vanuit hypothalamus
Uit zich door contracties van de maag
Eetlust:
Ontstaat door prikkeling vanuit de hersenschors
Wordt gezien als een psychisch regelmechanisme
Afhankelijk van verschillende factoren
Verhoogde eetlust komt voor:
In de groeiperiode
Bij verhoogde fysische activiteit
In de winter
Bij psychische toestanden zoals stress
Bij inname van bepaalde medicatie bv. corticoïden
Gebrek aan eetlust komt voor bij fysische problemen zoals:
Koorts
Maagdarmstoornissen
Aandoeningen van de mond
Enkel glucose-opname stilt de eetlust en het hongergevoel, voor andere voedingsstoffen
geldt dit niet
Dorst:
Is een regulator voor:
De vochtopname
De buitentemperatuur
De vochtigheidsgraad van de lucht
De arbeidsprestatie
De aard van het opgenomen voedsel (gekruid, zout, …)
Verhoogd dorstgevoel ontstaat bij toestanden die met vochtverlies gepaard gaan zoals:
Transpireren
Koorts
Diarree
Braken
2
, Verlaagd dorstgevoel:
Ontstaat frequent bij bejaarden, terminaal zieken, …
Gevolgen dehydratatie:
= onvoldoende vocht opnemen kan leiden tot dehydratatie
Afname van de huidturgor huid voelt ruw aan
Een huidplooi verstrijkt niet
De slijmvliezen zijn droog
Er kan bewustzijnsdaling optreden
Gewichtsverlies en slapte
VOEDSELKEUZE
Wat we eten en drinken en op welke wijze wordt bepaald door:
De waarde dat we geven aan voeding
Kennis over gezonde voeding
Beschikbaarheid van voedingsstoffen
De socio-economische klasse waartoe men behoort hoger opgeleiden eten
gezonder en gevarieerder
Financiële mogelijkheden
Cultuur, religie en gewoonten vegetariërs, veganisten, kleurstofvrij eten, geen
voedsel koken
De mate van honger
Klimaat, seizoen
De gezondheidstoestand
Reclame waardoor je in verleiding komt, aanwezigheid van eetkraampjes
Observatiegegevens voor het beoordelen van de voedingstoestand:
Lichaamsbouw
Spiermassa
Huidturgor, huidskleur
Slijmvliezen
Haar
Ogen
Humeur, concentratie
Eetlust
Onderhuids vetweefsel
Algemene toestand infecties, vermoeidheid, …
Richtlijnen voor een goede voeding zijn:
3
VOEDING
ORIENTATIE
Voeding staat in onze maatschappij centraal vanuit verschillende gezichtspunten:
Hongerprobleem in de derde wereld
Preventie van hart- en vaatziekten, diabetes
Willen presteren in sport leidt vaak tot bepaalde voedingspatronen
De benodigde hoeveelheid voeding en vocht wordt bepaald door:
Leeftijd
Lichaamsbouw en gewicht
Gezondheidstoestand
Klimaat
Lichamelijke prestaties
BEHOEFTE AAN VOEDINGSSTOFFEN
Essentiele voedingsstoffen:
KH
Vetten
Eiwitten
Vitaminen
Spoorelementen
Mineralen
Water
HONGER EN DORST
De mens heeft per dag ongeveer nodig:
Behoefte aan vocht: 2000-2800 ml
Behoefte aan voeding: 2000-3000 kcal
Opname van water geschiedt als volgt:
Uit drank: 1000-1500 ml
Uit vast voedsel: 600-900 ml
Via oxidatie: 400 ml
Afgifte van water:
Via huid: 500-700 ml
Via ademhaling: 400 ml
Via ontlasting: 80-100 ml
1
, Via urine: 1000-1600 ml
Honger en dorst zijn regelmechanisme, ze geven aan dat de voeding- en vochtbalans
verstoord dreigt te raken
Honger:
Geeft stofwisselingsbehoefte weer
Ontstaat vanuit hypothalamus
Uit zich door contracties van de maag
Eetlust:
Ontstaat door prikkeling vanuit de hersenschors
Wordt gezien als een psychisch regelmechanisme
Afhankelijk van verschillende factoren
Verhoogde eetlust komt voor:
In de groeiperiode
Bij verhoogde fysische activiteit
In de winter
Bij psychische toestanden zoals stress
Bij inname van bepaalde medicatie bv. corticoïden
Gebrek aan eetlust komt voor bij fysische problemen zoals:
Koorts
Maagdarmstoornissen
Aandoeningen van de mond
Enkel glucose-opname stilt de eetlust en het hongergevoel, voor andere voedingsstoffen
geldt dit niet
Dorst:
Is een regulator voor:
De vochtopname
De buitentemperatuur
De vochtigheidsgraad van de lucht
De arbeidsprestatie
De aard van het opgenomen voedsel (gekruid, zout, …)
Verhoogd dorstgevoel ontstaat bij toestanden die met vochtverlies gepaard gaan zoals:
Transpireren
Koorts
Diarree
Braken
2
, Verlaagd dorstgevoel:
Ontstaat frequent bij bejaarden, terminaal zieken, …
Gevolgen dehydratatie:
= onvoldoende vocht opnemen kan leiden tot dehydratatie
Afname van de huidturgor huid voelt ruw aan
Een huidplooi verstrijkt niet
De slijmvliezen zijn droog
Er kan bewustzijnsdaling optreden
Gewichtsverlies en slapte
VOEDSELKEUZE
Wat we eten en drinken en op welke wijze wordt bepaald door:
De waarde dat we geven aan voeding
Kennis over gezonde voeding
Beschikbaarheid van voedingsstoffen
De socio-economische klasse waartoe men behoort hoger opgeleiden eten
gezonder en gevarieerder
Financiële mogelijkheden
Cultuur, religie en gewoonten vegetariërs, veganisten, kleurstofvrij eten, geen
voedsel koken
De mate van honger
Klimaat, seizoen
De gezondheidstoestand
Reclame waardoor je in verleiding komt, aanwezigheid van eetkraampjes
Observatiegegevens voor het beoordelen van de voedingstoestand:
Lichaamsbouw
Spiermassa
Huidturgor, huidskleur
Slijmvliezen
Haar
Ogen
Humeur, concentratie
Eetlust
Onderhuids vetweefsel
Algemene toestand infecties, vermoeidheid, …
Richtlijnen voor een goede voeding zijn:
3
