CURSUS: Bronnen in de Criminologie
Wetenschappelijke informatie zoeken en vinden
Zoekstrategieën
Waarom wetenschappelijke literatuur zoeken?
• Vertrouwdheid met je onderwerp opbouwen: beter begrijpen en
gerichte vragen kunnen stellen
• Intellectuele & praktische waarde: kennis verdiepen en oplossingen
bieden
• Verschillende informatiebehoeften:
- Exploratieve informatiebehoefte (globaal): informatie snel
zoeken om te oriënteren, wat houdt het onderwerp in
- Gerichte informatiebehoefte (diepgaand): grondig kennis
nemen met een onderwerp, veel informatie zoeken
Mogelijke struikelblokken
• Ongeorganiseerde zoekmethode
frustraties & onvoldoende (waardevolle & relevante) bronnen
• Geen/verkeerd gebruik ontsluitingsmiddelen (= zoekmethode,
databank, bib,…)
• Te algemeen vs. Te specifiek
• Relevante literatuur vs. irrelevante literatuur voor jouw thema
• Kwaliteitscontrole literatuur
• Volledigheid vs. afbakenen & tijdig stoppen met literatuur zoeken
Probleem = men kan nooit alle literatuur die wereldwijd beschikbaar is
rond een thema verzamelen of lezen
Oplossing
̶ Selectiecriteria (afbakenen van onderwerp, tijd en ruimte):
̶ Systematische zoekstrategie (garantie dat je de meest
prominente publicaties hebt gevonden)
ZOEKPLAN HANTEREN
,Systematisch zoeken
Trefwoorden groeperen, combineren (Booleaanse operatoren, trunceren,
maskeren, vertalen, synoniemen, homoniemen, antoniemen…)
Systematische strategie (rasters, logboek…)
- Welk soort zoekmachine?
- Welke zoektermen?
- Welke (soort) bron?
- Auteur, titel, datum, eventueel URL van elke bron
- Korte omschrijving inhoud en/of relevantie
- Een lijst met nieuwe zoektermen
Exploratief systematisch zoeken (globaal)
1) Oriëntatie/verkenning: beeld vormen over onderwerp
— Doel: onderwerp definiëren/afbakenen, zoekopdracht
— Bronnen: woordenboeken, encyclopedieën, handboeken,
trefwoorden andere auteurs,…
— Resultaat: lijst met trefwoorden (en combinaties ~
zoekopdracht), belangrijke auteurs en bijdragen
2) Achtergrondkennis (breed): kennis verwerven van onderwerp en
begrijpen
— Doel: verkenning projectkader (waarover precies),
achtergrondinformatie, …
— Bronnen: Encyclopedieën, handboeken, …
— Resultaat: (korte) uiteenzetting thema, belangrijkste ideeën,
auteurs, vakjargon, …
Gericht systematisch zoeken (diepgaand)
1) Bibliografische naslagwerken – lijsten opzoeken waar er
enkel naar auteurs verwezen wordt
(literatuurgidsen, vakbibliografieën, citatie-indexen,
webbibliografieën, …)
Bv.: Annual Review of Psychology, International bibliography of the
social sciences, …
2) Databanken (abstract, full tekst): voornamelijk tijdschriftartikels
, Bv.: Web of Science, Sociological Abstracts, libcatalog.ugent.be
databanken
3) Catalogi van bib’s, documentatiecentra of archieven
Vb. antilope, unicat
4) Bibliografieën van gevonden werken
(& omgekeerd: waar worden de gevonden werken geciteerd; o.a.
mogelijk via Web of Science)
tip: begin met recente publicaties
5) Bibliotheekrekken overlopen
Extra:
― Recente conference papers (e.g. European Society of Criminology,
American Society of Criminology)
― Bachelorproeven/masterproeven
! Kritische houding !
― Contact opnemen met auteurs van publicaties
Let op hoe je jezelf/je onderzoek voorstelt
Zoekstrategie
Eerst makkelijk beschikbare, actuele bronnen van hoge kwaliteit zoeken
‘Core literature’ = publicaties die geciteerd worden door ander
onderzoekers en basis vormen van theorieën, modellen en methoden
- Al of niet gepubliceerd, belangrijke impact op hierop volgende
werken, verdere ontwikkeling van het onderwerp
Mogelijke criteria:
- Origineel empirisch onderzoek
- Gebruik van bestaande ideeën, benaderingen op een nieuwe manier
- Nieuw bewijsmateriaal/interpretaties van een gekend probleem
- Meer empirisch materiaal aanreiken (lacunes)
- Ontwikkeling van een nieuw onderzoeksgebied binnen de discipline
- Nieuwe inzichten/aanpak van een bestaande problematiek
Sleutelwoorden : kernbegrippen uit je probleemstelling
= zoektermen: and, or, not
, Doel: met zo weinig mogelijk zoektermen zoveel mogelijk relevante en zo
weinig mogelijk irrelevante publicaties vinden
Zoektermen bepalen Bijvoorbeeld: ‘terreuraanslag’
— Synoniemen zoeken Synoniem: terrorisme, aanslag,
extremistisch geweld
— Vertaling: verschillende talen Vertaling: terrorist attack, terrorism,
terror act
— Enkelvoeudig of vermeervoudigen Enkel- of meervoud: terreuraanslagen,
bomaanslagen
— Gerelateerde termen Gerelateerde termen: radicalisering,
haatmisdrijf, extremisme, religieus geweld
Zoektermen combineren (technieken)
- Booleaanse operatoren
- AND
- Beide zoektermen moeten in het resultaat voorkomen
Vb. terreuraanslag AND Brussel
- OR
- Één van de zoektermen moet in het resultaat voorkomen
Vb. Brussel OR Bruxelles
- NOT
- De eerste term moet in het resultaat voorkomen, maar de
tweede term mag niet voorkomen
Vb. terreuraanslag NOT Joods Museum
Als je ‘terreuraanslag Brussel 2016’ opzoekt in databank /
zoekmachine gaat zoekmachine alle woorden apart zoeken – het kan
dus over iets totaal anders gaan
Daarom filteren
Ingeven in zoekmachine AND, OR, NOT (moet in hoofdletters)
Voorbeelden
(Brussel AND Zaventem) OR terreuraanslag= Brussel
terreuraanslag, Zaventem terreuraanslag, terreuraanslag
Terreuraanslag AND (Zaventem OR Brussel = terreuraanslag
Zaventem, terreuraanslag Brussel , terreuraanslag Zaventem en
Brussel
Wetenschappelijke informatie zoeken en vinden
Zoekstrategieën
Waarom wetenschappelijke literatuur zoeken?
• Vertrouwdheid met je onderwerp opbouwen: beter begrijpen en
gerichte vragen kunnen stellen
• Intellectuele & praktische waarde: kennis verdiepen en oplossingen
bieden
• Verschillende informatiebehoeften:
- Exploratieve informatiebehoefte (globaal): informatie snel
zoeken om te oriënteren, wat houdt het onderwerp in
- Gerichte informatiebehoefte (diepgaand): grondig kennis
nemen met een onderwerp, veel informatie zoeken
Mogelijke struikelblokken
• Ongeorganiseerde zoekmethode
frustraties & onvoldoende (waardevolle & relevante) bronnen
• Geen/verkeerd gebruik ontsluitingsmiddelen (= zoekmethode,
databank, bib,…)
• Te algemeen vs. Te specifiek
• Relevante literatuur vs. irrelevante literatuur voor jouw thema
• Kwaliteitscontrole literatuur
• Volledigheid vs. afbakenen & tijdig stoppen met literatuur zoeken
Probleem = men kan nooit alle literatuur die wereldwijd beschikbaar is
rond een thema verzamelen of lezen
Oplossing
̶ Selectiecriteria (afbakenen van onderwerp, tijd en ruimte):
̶ Systematische zoekstrategie (garantie dat je de meest
prominente publicaties hebt gevonden)
ZOEKPLAN HANTEREN
,Systematisch zoeken
Trefwoorden groeperen, combineren (Booleaanse operatoren, trunceren,
maskeren, vertalen, synoniemen, homoniemen, antoniemen…)
Systematische strategie (rasters, logboek…)
- Welk soort zoekmachine?
- Welke zoektermen?
- Welke (soort) bron?
- Auteur, titel, datum, eventueel URL van elke bron
- Korte omschrijving inhoud en/of relevantie
- Een lijst met nieuwe zoektermen
Exploratief systematisch zoeken (globaal)
1) Oriëntatie/verkenning: beeld vormen over onderwerp
— Doel: onderwerp definiëren/afbakenen, zoekopdracht
— Bronnen: woordenboeken, encyclopedieën, handboeken,
trefwoorden andere auteurs,…
— Resultaat: lijst met trefwoorden (en combinaties ~
zoekopdracht), belangrijke auteurs en bijdragen
2) Achtergrondkennis (breed): kennis verwerven van onderwerp en
begrijpen
— Doel: verkenning projectkader (waarover precies),
achtergrondinformatie, …
— Bronnen: Encyclopedieën, handboeken, …
— Resultaat: (korte) uiteenzetting thema, belangrijkste ideeën,
auteurs, vakjargon, …
Gericht systematisch zoeken (diepgaand)
1) Bibliografische naslagwerken – lijsten opzoeken waar er
enkel naar auteurs verwezen wordt
(literatuurgidsen, vakbibliografieën, citatie-indexen,
webbibliografieën, …)
Bv.: Annual Review of Psychology, International bibliography of the
social sciences, …
2) Databanken (abstract, full tekst): voornamelijk tijdschriftartikels
, Bv.: Web of Science, Sociological Abstracts, libcatalog.ugent.be
databanken
3) Catalogi van bib’s, documentatiecentra of archieven
Vb. antilope, unicat
4) Bibliografieën van gevonden werken
(& omgekeerd: waar worden de gevonden werken geciteerd; o.a.
mogelijk via Web of Science)
tip: begin met recente publicaties
5) Bibliotheekrekken overlopen
Extra:
― Recente conference papers (e.g. European Society of Criminology,
American Society of Criminology)
― Bachelorproeven/masterproeven
! Kritische houding !
― Contact opnemen met auteurs van publicaties
Let op hoe je jezelf/je onderzoek voorstelt
Zoekstrategie
Eerst makkelijk beschikbare, actuele bronnen van hoge kwaliteit zoeken
‘Core literature’ = publicaties die geciteerd worden door ander
onderzoekers en basis vormen van theorieën, modellen en methoden
- Al of niet gepubliceerd, belangrijke impact op hierop volgende
werken, verdere ontwikkeling van het onderwerp
Mogelijke criteria:
- Origineel empirisch onderzoek
- Gebruik van bestaande ideeën, benaderingen op een nieuwe manier
- Nieuw bewijsmateriaal/interpretaties van een gekend probleem
- Meer empirisch materiaal aanreiken (lacunes)
- Ontwikkeling van een nieuw onderzoeksgebied binnen de discipline
- Nieuwe inzichten/aanpak van een bestaande problematiek
Sleutelwoorden : kernbegrippen uit je probleemstelling
= zoektermen: and, or, not
, Doel: met zo weinig mogelijk zoektermen zoveel mogelijk relevante en zo
weinig mogelijk irrelevante publicaties vinden
Zoektermen bepalen Bijvoorbeeld: ‘terreuraanslag’
— Synoniemen zoeken Synoniem: terrorisme, aanslag,
extremistisch geweld
— Vertaling: verschillende talen Vertaling: terrorist attack, terrorism,
terror act
— Enkelvoeudig of vermeervoudigen Enkel- of meervoud: terreuraanslagen,
bomaanslagen
— Gerelateerde termen Gerelateerde termen: radicalisering,
haatmisdrijf, extremisme, religieus geweld
Zoektermen combineren (technieken)
- Booleaanse operatoren
- AND
- Beide zoektermen moeten in het resultaat voorkomen
Vb. terreuraanslag AND Brussel
- OR
- Één van de zoektermen moet in het resultaat voorkomen
Vb. Brussel OR Bruxelles
- NOT
- De eerste term moet in het resultaat voorkomen, maar de
tweede term mag niet voorkomen
Vb. terreuraanslag NOT Joods Museum
Als je ‘terreuraanslag Brussel 2016’ opzoekt in databank /
zoekmachine gaat zoekmachine alle woorden apart zoeken – het kan
dus over iets totaal anders gaan
Daarom filteren
Ingeven in zoekmachine AND, OR, NOT (moet in hoofdletters)
Voorbeelden
(Brussel AND Zaventem) OR terreuraanslag= Brussel
terreuraanslag, Zaventem terreuraanslag, terreuraanslag
Terreuraanslag AND (Zaventem OR Brussel = terreuraanslag
Zaventem, terreuraanslag Brussel , terreuraanslag Zaventem en
Brussel