HOGENT
Verpleegkundig
redeneren &
handelen 1a
Partim Marijke De Winter
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Vitale functies en vitale parameters.....................................................................2
1.1 Vitale functies..............................................................................................................................2
1.2 Vitale parameters........................................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Lichaamstemperatuur..........................................................................................4
2.1 Kern en schil.................................................................................................................................4
2.2 Thermoregulatiesysteem.............................................................................................................5
2.3 Meten van lichaamstemperatuur................................................................................................6
2.4 Normaalwaarden.........................................................................................................................7
2.5 Koorts..........................................................................................................................................7
2.6 Hyperthermie...............................................................................................................................9
2.7 Verpleegkundige interventies bij afwijkende temperatuur.......................................................10
Hoofdstuk 3: Pols.....................................................................................................................11
3.1 De circulatie...............................................................................................................................11
3.2 Begrippen...................................................................................................................................12
3.3 Meten van de pols.....................................................................................................................12
3.4 Normale en afwijkende waarden...............................................................................................14
3.5 Aandachtspunten bij het meten van de pols.............................................................................14
3.6 Verpleegkundige interventies bij een afwijkende pols..............................................................14
Hoofdstuk 4: Bloeddruk...........................................................................................................15
4.1 Begrippen...................................................................................................................................15
4.2 Normale en afwijkende bloeddrukwaarden..............................................................................16
4.3 Methoden van bloeddrukmeting...............................................................................................17
4.4 Beïnvloedende factoren.............................................................................................................18
4.5 Aandachtspunten tijdens manuele meting................................................................................19
4.6 Interventies bij afwijkende bloeddrukwaarden.........................................................................21
Hoofdstuk 5: Ademhaling en zuurstofsaturatie.......................................................................22
5.1 Gasuitwisseling..........................................................................................................................22
5.2 In- en uitademen........................................................................................................................22
5.3 Meten van ademhaling..............................................................................................................23
5.4 Zuurstofsaturatie.......................................................................................................................26
5.5 Meten van zuurstofsaturatie.....................................................................................................26
5.6 Verpleegkundige interventies bij een afwijkende ademhaling..................................................27
Hoofdstuk 6: Bewustzijn...........................................................................................................29
1
, 6.1 Stadia van bewustzijn................................................................................................................29
6.2 Observatie van het bewustzijn...................................................................................................30
6.3 Onderzoeken.............................................................................................................................31
Hoofdstuk 7: Interactie tussen verschillende vitale parameters.............................................32
Hoofdstuk 8: Waarnemen, observeren en interpreteren........................................................33
8.1 Waarnemen...............................................................................................................................33
8.2 Observeren................................................................................................................................33
8.3 Interpreteren.............................................................................................................................34
Hoofdstuk 9: Rapporteren........................................................................................................35
9.1 Doel............................................................................................................................................35
9.2 Mondeling of schriftelijk rapporteren........................................................................................35
9.3 Frequentie van rapporteren.......................................................................................................35
Hoofdstuk 1: Vitale functies en vitale parameters
1.1 Vitale functies
Definities
In het kader van levensreddend handelen (Basic Life Support en Advanced Life Support)
Vitale functies zijn de functies waarvan uitval of stoornissen direct leiden tot een levensbedreigende
situatie. Het gaat dan om bewustzijn, de bloedcirculatie en de ademhaling
2
, In de klinische situatie
Vitale functies zijn de lichamelijke functies die door het centraal zenuwstelsel worden gereguleerd
en die van essentieel belang zijn voor het functioneren van het lichaam. Hiertoe behoort bv. de
lichaamstemperatuur
-> cursus hanteert tweede definitie
1.2 Vitale parameters
1.2.1 Soorten
! Monitoren van vitale functies gebeurt door meten van vitale parameters
Vijf parameters
1 Lichaamstemperatuur
2 Pols
3 Bloeddruk
4 Ademhaling (en zuurstofsaturatie)
5 Bewustzijn
Definitie
Een vitale parameter is een veranderlijke grootheid en wordt uitgedrukt in eenheden.
1.2.2 Belang
Nauwkeurig en regelmatig meten én interpreteren van vitale parameters is cruciaal om
vroegtijdig een mogelijke achteruitgang van toestand van zorgvrager te herkennen én
vroegtijdig te handelen
Belangrijk dat elke meting correct geïnterpreteerd wordt en afwijkende waarden
gerapporteerd worden
Early Warning Score (EWS)
Score is gebaseerd op de gemeten waarde van vijf vitale parameters, mogelijks aangevuld
met enkele andere parameters
moet gehandeld worden
Invoeren van EWS zorgt voor daling van mortaliteit en daling in verblijfsduur op IZ
1.2.3 B1-handeling
= verpleegkundige handeling waarvoor geen voorschrift van een arts nodig is (bv. parameters
nemen)
3
Verpleegkundig
redeneren &
handelen 1a
Partim Marijke De Winter
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Vitale functies en vitale parameters.....................................................................2
1.1 Vitale functies..............................................................................................................................2
1.2 Vitale parameters........................................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Lichaamstemperatuur..........................................................................................4
2.1 Kern en schil.................................................................................................................................4
2.2 Thermoregulatiesysteem.............................................................................................................5
2.3 Meten van lichaamstemperatuur................................................................................................6
2.4 Normaalwaarden.........................................................................................................................7
2.5 Koorts..........................................................................................................................................7
2.6 Hyperthermie...............................................................................................................................9
2.7 Verpleegkundige interventies bij afwijkende temperatuur.......................................................10
Hoofdstuk 3: Pols.....................................................................................................................11
3.1 De circulatie...............................................................................................................................11
3.2 Begrippen...................................................................................................................................12
3.3 Meten van de pols.....................................................................................................................12
3.4 Normale en afwijkende waarden...............................................................................................14
3.5 Aandachtspunten bij het meten van de pols.............................................................................14
3.6 Verpleegkundige interventies bij een afwijkende pols..............................................................14
Hoofdstuk 4: Bloeddruk...........................................................................................................15
4.1 Begrippen...................................................................................................................................15
4.2 Normale en afwijkende bloeddrukwaarden..............................................................................16
4.3 Methoden van bloeddrukmeting...............................................................................................17
4.4 Beïnvloedende factoren.............................................................................................................18
4.5 Aandachtspunten tijdens manuele meting................................................................................19
4.6 Interventies bij afwijkende bloeddrukwaarden.........................................................................21
Hoofdstuk 5: Ademhaling en zuurstofsaturatie.......................................................................22
5.1 Gasuitwisseling..........................................................................................................................22
5.2 In- en uitademen........................................................................................................................22
5.3 Meten van ademhaling..............................................................................................................23
5.4 Zuurstofsaturatie.......................................................................................................................26
5.5 Meten van zuurstofsaturatie.....................................................................................................26
5.6 Verpleegkundige interventies bij een afwijkende ademhaling..................................................27
Hoofdstuk 6: Bewustzijn...........................................................................................................29
1
, 6.1 Stadia van bewustzijn................................................................................................................29
6.2 Observatie van het bewustzijn...................................................................................................30
6.3 Onderzoeken.............................................................................................................................31
Hoofdstuk 7: Interactie tussen verschillende vitale parameters.............................................32
Hoofdstuk 8: Waarnemen, observeren en interpreteren........................................................33
8.1 Waarnemen...............................................................................................................................33
8.2 Observeren................................................................................................................................33
8.3 Interpreteren.............................................................................................................................34
Hoofdstuk 9: Rapporteren........................................................................................................35
9.1 Doel............................................................................................................................................35
9.2 Mondeling of schriftelijk rapporteren........................................................................................35
9.3 Frequentie van rapporteren.......................................................................................................35
Hoofdstuk 1: Vitale functies en vitale parameters
1.1 Vitale functies
Definities
In het kader van levensreddend handelen (Basic Life Support en Advanced Life Support)
Vitale functies zijn de functies waarvan uitval of stoornissen direct leiden tot een levensbedreigende
situatie. Het gaat dan om bewustzijn, de bloedcirculatie en de ademhaling
2
, In de klinische situatie
Vitale functies zijn de lichamelijke functies die door het centraal zenuwstelsel worden gereguleerd
en die van essentieel belang zijn voor het functioneren van het lichaam. Hiertoe behoort bv. de
lichaamstemperatuur
-> cursus hanteert tweede definitie
1.2 Vitale parameters
1.2.1 Soorten
! Monitoren van vitale functies gebeurt door meten van vitale parameters
Vijf parameters
1 Lichaamstemperatuur
2 Pols
3 Bloeddruk
4 Ademhaling (en zuurstofsaturatie)
5 Bewustzijn
Definitie
Een vitale parameter is een veranderlijke grootheid en wordt uitgedrukt in eenheden.
1.2.2 Belang
Nauwkeurig en regelmatig meten én interpreteren van vitale parameters is cruciaal om
vroegtijdig een mogelijke achteruitgang van toestand van zorgvrager te herkennen én
vroegtijdig te handelen
Belangrijk dat elke meting correct geïnterpreteerd wordt en afwijkende waarden
gerapporteerd worden
Early Warning Score (EWS)
Score is gebaseerd op de gemeten waarde van vijf vitale parameters, mogelijks aangevuld
met enkele andere parameters
moet gehandeld worden
Invoeren van EWS zorgt voor daling van mortaliteit en daling in verblijfsduur op IZ
1.2.3 B1-handeling
= verpleegkundige handeling waarvoor geen voorschrift van een arts nodig is (bv. parameters
nemen)
3