Samenvatting Insolventierecht | Faillissement | Universiteit Gent | 2025/26

INSOLVENTIERECHT
1. FAILLISSEMENT
1.1 FAILLISSEMENT VOORWAARDEN

1. PERSONEEL TOEPASSINGSGEBIED :onderneming (art 1.1,
1° WER)
 Enkele bijzondere gevallen
o VZW
o Vrij beroep
o Publiekrechtelijke rechtspersoon
 Door OH opgericht zoals NMBS
 Kunnen niet failliet gaan
o Bestuurder
 Als hij op zichzelf een organisatie vormt
o Onbeperkt aansprakelijke vennoot
 Als bedrijf failliet → zij ook failliet
o Overleden ondernemer
o Ontbonden rechtspersoon

2. Duurzaam ophouden te betalen (= staking van betaling)
 Duurzaam ≠ tijdelijk probleem Liquiditeit: kan je de schuld optijd betalen?
 Liquiditeit eerder dan balansmatige solvabiliteit
 Feitenkwestie Solvabiliteit: heb je meer activa dan
schulden?

→ je mag zoveel schulden hebben als je
maar wilt, je moet ze gewoon nog kunnen
betalen
3. Geschokt (wankelend) krediet (= geen vertrouwen meer in
je)
 SE’s weigeren krediet of uitstel van betaling
 Geen fictief krediet (wn’ers betalen, maar stoppen RSZ betalen → schulden
opbouwen bij partijen waarmee geen contract afgesloten)
 Beoordeling bij vennootschap in vereffening (kijken of je nog erop kan
rekenen dat de schuld wordGeschokt
terugbetaald)
krediet: hangt samen met 1ste vw, het kan zijn dat je geen
centen meer op je rekening hebt, maar het kan zijn dat je balansmatig
wel nog vermogend bent.

Je hebt bv net een grote investering gedaan, al je liquiditeiten zijn
weg, maar op je balans staat die zeer waardige investering wel .

→ bank geeft je dan lening en schuldeisers geven uitstel tot betaling.
Wanneer dit niet meer gebeurd is je krediet geschokt

, 1.2 INITIATIEFRECHT
1. AANGIFTE DOOR SCHULDENAAR

 Verplicht binnen 1 maand na staking betaling (XX 102 WER)
o Uitzondering:
 Verzoek/ toekenning reorganisatie
 VZW/stichting
o Sancties
Strafsancties (489 SW)
Bestuurdersaansprakelijkheid (XX 227 WER : wrongful
trading)
 Als bestuurder aansprakelijk → instaan voor heel
vennootschap
 Dagvaarding door schuldeiser
o de schuldeiser start de zaak zelf en roept de schuldenaar op voor de
rechter
o via ondernemingsrechtbank
 Dagvaarding door OM (Openbaar Ministerie)
o OM → onderneming laten dagvaarden voor de rechtbank met het
oog op een faillissement.
o Dépistage verwijst naar de opsporing van ondernemingen in
moeilijkheden door de rechtbank, meer bepaald via de
Kamer voor Ondernemingen in Moeilijkheden (KOM)
Die kamer:
 volgt bedrijven met financiële problemen op
 kan signalen (zoals achterstallige RSZ, btw,…) detecteren
 kan maatregelen nemen of doorverwijzen
 Na tussenkomst voorlopig bewindvoerder
o voorlopig bewindvoerder kan worden aangesteld wanneer er
ernstige problemen in onderneming zijn die wijzen op faillissement(
= indiciën)
o Aangesteld door:
 amthalve (rechtbank zelf)
 op verzoek van belanghebbende



1.3 FAILLISSEMENTSVONNIS

Faillissementsvonnis = wat beslist de rechtbank?

Wanneer de rechtbank een onderneming failliet verklaart, staat in het vonnis een
aantal belangrijke elementen.
Bij velen gebeurt dit zelf
zonder al de stappen omdat ze
de failliet procedure niet
kunnen betalen of omdat

,1. Inhoud van het vonnis

Aanstelling van curator(en)

 De rechtbank stelt één of meerdere curatoren aan (meestal advocaten).

 Zij zijn neutraal en beheren het faillissement.

 Hun taak is de vereffening:

o bezittingen verkopen

o schuldeisers zoveel mogelijk terugbetalen



Aanduiding rechter-commissaris

 Dit is een rechter die toezicht houdt op de curator.

 Hij of zij controleert of alles correct en volgens de wet verloopt.



Vaststelling “staking van betalingen”

 De rechtbank bepaalt wanneer de onderneming is gestopt met betalen.

 Dit is juridisch zeer belangrijk.

Waarom?

 Bepaalde handelingen vóór het faillissement kunnen nog worden
teruggedraaid (bijvoorbeeld verdachte betalingen).

Regel:

 Maximaal 6 maanden terug in de tijd, behalve uitzonderingen.



Oproep aan schuldeisers (SE’s)

 Schuldeisers moeten hun schuld aangeven via RegSol.

 Dit heet de aangifte van schuldvordering.



2. Bekendmaking

In het Belgisch Staatsblad

 Het faillissement wordt officieel gepubliceerd in het
Belgisch Staatsblad.

,  Zo worden derden en schuldeisers geïnformeerd.

1.4 RECHTSGEVOLGEN T.A.V VERMOGEN
GEFAILLEERDE

1. Buitenbezitstelling ( XX 110 WER )
 Verlies van het beheer en beschikking over zijn goederen (boedel)
o Het beheer gaat over naar de curator
o Collectief beslag voor alle schuldeisers samen
 Curator verdeelt later alles over hen volgens de regels
o Niet-tegenstelbaarheid van de handelingen
 Handelingen die de gefailleerde toch nog stelt zijn niet
tegenstelbaar aan de boedel
 => tellen niet tegenover de SE
 Nul-uur regel
o 00:00 uur van de dag van het vonnis
 Alles wat die nog gebeurde → behoud na het faillissement
 Gevolgen
o Geen beschikking over goederen
o Verbod zelf betalingen aan SE’s
o Verbod op ontvangst van betalingen
o Wat met nieuwe activiteiten?
 Art XX 110 WER §3, lid 2 WER
 Nieuwe activiteit, dus nieuwe inkomsten → horen er niet bij (=
“fresh start”)

2. Vorming boedel
→ Gelijke behandeling SE
 Passief van de boedel = SE’s in de boedel
o Algemeen bevoorrechte SE
 Krijgen voorrang
 Bv: WN, RSZ, fiscus, begrafeniskosten
o Chirografaire SE
 Hebben geen voorrang en geen zekerheid
 Krijgen wat overblijft
o WIE HOORT NIET BIJ DE BOEDEL
 Separatisen
 SE met zakelijk zekerheidsrecht
 Hypotheekhouders en pandhouders
 Mogen rechtstreeks verhalen op hun onderpand,
hoeven niet te delen
 Bijzonder bevoorrechte SE’s
 Voorrecht op specifiek goed
 Onbetaalde verhuurder → onroerende goederen