Samenvatting Goederenrecht | Hoofdstuk 1 | VIVES | 2025/26

GOEDERENRECHT

, Hoofdstuk 1. Inleiding goederenrecht
1. Inleiding goederenrecht

1.1. Wat is goederenrecht?



Wat is goederenrecht?
 Synoniem goederenrecht =
zakenrecht.
- Wat?
o Regelt de verhouding
tussen
rechtssubjecten
(personen) +
rechtsobjecten (goederen).



1.1.1. Belang goederenrecht

Waarom is goederenrecht belangrijk?
 ALLES is een goed!
- Uitzondering = personen.
o Tastbaar, ontastbaar, verplaatsbaar, onverplaatsbaar, ….
 Juridische kwalificaties:
 Lichamelijk vs. onlichamelijk.
 Roerend vs. onroerend.

 Goederen behoren bijna altijd aan iets of iemand toe.
- Goederen behoren bijna altijd aan iets of iemand toe = de eigenaar.

 Welvaartsindicator

1.1.2. Enkele belangrijke begrippen

1.1.2.1. Numerus clausus

De numurus clausus:
 Numerus clausus = gesloten systeem.
- Enkel deze concepten, geen andere.
o (⇔ open systeem = bv. vorderingsrechten/verbintenissenrecht).
 Bv. mogelijkheden open systeem = dading met eigen regelingen.
 ⇔ goederenrecht = gebonden door numerus clausus.

, Zakelij Eigendomsrecht


ke
genot Vruchtgebruik


srecht (Recht van
en gebruik en
bewoning)




Zakelijk
erfdienstbaarhe
den



e Het recht van
erfpacht


rechten Het opstalrecht




Hypotheek
Zakelij
ke Voorrechten
zekerh
eden Pand




1.1.2.2. Werking erga omnes

De werking van de erga omnes:
 Geldt t.a.v. iedereen!
- (⇔ ‘inter partes’ = enkel tussen de partijen).

 Probleem = hoe krijg je kennis?

 Oplossing = vaak publiciteitsvereiste.
- Voorbeeld belang = wie is de eigenaar ⇒ verkoper of koper?
o Nagaan tijdstip eigendomsoverdracht.
o Gevolg = risico verlies & alle gevolgen daarvan.
 Bv. brand.

- Andere bv. belang = hypotheek.

1.1.2.3. Volgrecht

Het volgrecht:
 Volgrecht = recht ten aanzien van de zaak kan worden uitgeoefend ongeacht in wiens
handen die zaak zich bevindt.
- M.a.w. = “het recht volgt de zaak” (+ niet de persoon).

- Voorbeeld belang = hypotheek bij aankoop OG.
o Hypotheek op OG, niet op persoon die hypotheek aanging!
 Gevolg = kat in een zak kopen?
 TIP = checken notariële akte = “voor vrij + onbelast”.

- Ander voorbeeld = vruchtgebruiker in woning.
o Context = wat is VG? + gevolg bij aankoop OG = NE.

, 1.1.2.4. Recht van voorrang

Het recht van voorrang:
 Context = betalingsproblematieken (bv. faillissement).
- Recht van voorrang = titularis zakelijk zekerheidsrecht heeft voorrang op die met
een vorderingsrecht, ook wanneer het vorderingsrecht ouder is.
o Nut = ‘shortcut’ / ‘voorsteken’ = meer zekerheid op betaling.
 Bv. failliete koerierdienst:
 Veel schuldeisers:
 Fiscus.
 Leveranciers.
 Onbetaalde onderaannemer.
 Volgorde bepalen = recht van voorrang.

1.2. Inwerkingtreding Boek 3 BW

1.2.1. Werking in de tijd van Boek 3 BW

De werking in de tijd van Boek 3 BW:
 Context = ‘recent’ nieuw wetboek (iwt 01/09/2021).
- Minister van justitie = Paul Van Tichelt.
o Allerhande venieuwingen.
 Belangrijk:
 Welke regels?
 Oud BW, of huidig BW?

 Antwoord = ‘eerbiedigende werking’.

1.2.1.1. Eerbiedigende werking

De eerbiedigende werking;
 Nieuwe regels doen geen afbreuk aan reeds verworven rechten.

 Nieuwe regels zijn niet van toepassing op alle rechtshandelingen + rechtsfeiten die
dateren van voor de inwerkingtreding (01/09/2021) van het nieuwe recht.

 Nieuwe regels zijn niet van toepassing op rechtsgevolgen van rechtshandelingen +
rechtsfeiten die dateren van voor de inwerking van het nieuwe recht, maar ontstaan
na de inwerkingtreding van het nieuwe recht.
- TENZIJ:
o De partijen uitdrukkelijk anders beslissen.