Samenvatting GM bij pijn en ontsteking
Wat is pijn?
Symptoom ontstaan door prikkeling vh pijncentrum (gelegen in de cortex
vd grote hersenen).
Geen ziekte op zich alhoewel veel mensen pijn lijden.
Oorzaken
Trauma
Druk
Zuurstoftekort
Chemische prikkeling
Krampen
Hoe wordt pijn geregistreerd?
Stijgend, afferent: transmissie.
o Nociceptie: via afferente banen naar hersenen.
o Passage langs:
Achterhoorn ruggenmerg
Medulla ablongata (autonome reacties bv RR stijgt)
Thalamus: controlecentrum (filter)
Limbisch systeem: emotie
Cortex: bewustwording (vele plaatsen kunnen een rol spelen -
> maakt pijn ook complex).
Behandeling
Causaal: wegnemen vd oorzaak.
o AB bij infecties, tandextractie bij slechte kies
Symptomatisch:
o Thv pijncentrum => sterke, centraal werkende, narcotische
analgetica.
Vb. morfine
o Perifeer werkende analgetica => zwakke analgetica
Vb. pcm, acetylsalicylzuur
WHO: pijnbehandelingstrappen
1. Matige pijn: niet opiaat (vb pcm)
2. Hevige pijn: opiaat met of zonder niet-opiaat (vb pcm + codeïne), tramadol
3. Zeer hevige pijn: krachtig opiaat met of zonder niet-opiaat (vb. morfine)
Nooit 2 analgetica van dezelfde trap combineren.
Posologie tot maximale dosis, dan pas trap stijgen.
Niet veranderen binnen 1 trap, maar trap stijgen.
Hoofdpijn
Cave voor:
, Pt die klagen over visusstoornissen, nausea, braken en hoofdpijn die
verbetert in donkere kamer => migraine.
Doffe drukkende pijn thv schedelhuis, slapen, hals =>
spanningshoofdpijn.
Kinderen die klagen over pijn achteraan het hoofd, nekstijfheid =>
meningitis (soms zeer aspecifieke symp).
Meerdere personen binnen 1 gezien die klagen => CO-intoxicatie.
Langdurig gebruik van mineure analgetica, ergotamines, triptanen =>
medicatie-geïnduceerde hoofdpijn.
1)Analgetica – Antipyretica
Paracetamol
Indicaties:
o Pijn
o Koorts
o GEEN anti-inflammatoir effect
Geen gastro-intestinale last <-> ASA, NSAID’s
Eerste keuzepreparaat bij uitstek
Mag door zwangere vrouwen genomen worden.
Dosering:
Volw.: tot 4x1g per dag, min. 4u tussen 2 innames.
Kind: 60mg/kg/24u
Pt die coumarine-anticoagulantie (Marevan) nemen : max 2g/dag.
Overdosering – levertoxiciteit: Metaboliet is toxisch voor levercellen <-> IV
N-acetylcysteïne toedienen.
Voorbeelden specialiteiten:
Dafalgan (forte), panadol, algostase mono, witte kruis mono, perdolan mono,
lemgrip, dolol.
Salicylaten
ASA = acetylsalicylzuur = aspirine
Indicaties:
AAA: analgetisch, antipyretisch, anti-inflammatoir (>3g per dag).
Cardiovasculaire preventie:
o Invloed op de trombocyten: aggregatie daalt => verminderde
bloestolling.
o Effect op de bloedplaatjes duurt +- 8d (7 tot 10d)
o Lokaal etsend voor de maag: enteric coated geeft minder gastro-
intestinale last.
Vb asaflow, cardioaspirine (lage dosis 80mg à 100mg)
Aspirine:
Lokaal etsend effect op de maagmucosa, ook bij lage dosis zoals anti-
aggregantia.
Overgevoeligheidsreacties.
o Vb. Bronchospasme
Wat is pijn?
Symptoom ontstaan door prikkeling vh pijncentrum (gelegen in de cortex
vd grote hersenen).
Geen ziekte op zich alhoewel veel mensen pijn lijden.
Oorzaken
Trauma
Druk
Zuurstoftekort
Chemische prikkeling
Krampen
Hoe wordt pijn geregistreerd?
Stijgend, afferent: transmissie.
o Nociceptie: via afferente banen naar hersenen.
o Passage langs:
Achterhoorn ruggenmerg
Medulla ablongata (autonome reacties bv RR stijgt)
Thalamus: controlecentrum (filter)
Limbisch systeem: emotie
Cortex: bewustwording (vele plaatsen kunnen een rol spelen -
> maakt pijn ook complex).
Behandeling
Causaal: wegnemen vd oorzaak.
o AB bij infecties, tandextractie bij slechte kies
Symptomatisch:
o Thv pijncentrum => sterke, centraal werkende, narcotische
analgetica.
Vb. morfine
o Perifeer werkende analgetica => zwakke analgetica
Vb. pcm, acetylsalicylzuur
WHO: pijnbehandelingstrappen
1. Matige pijn: niet opiaat (vb pcm)
2. Hevige pijn: opiaat met of zonder niet-opiaat (vb pcm + codeïne), tramadol
3. Zeer hevige pijn: krachtig opiaat met of zonder niet-opiaat (vb. morfine)
Nooit 2 analgetica van dezelfde trap combineren.
Posologie tot maximale dosis, dan pas trap stijgen.
Niet veranderen binnen 1 trap, maar trap stijgen.
Hoofdpijn
Cave voor:
, Pt die klagen over visusstoornissen, nausea, braken en hoofdpijn die
verbetert in donkere kamer => migraine.
Doffe drukkende pijn thv schedelhuis, slapen, hals =>
spanningshoofdpijn.
Kinderen die klagen over pijn achteraan het hoofd, nekstijfheid =>
meningitis (soms zeer aspecifieke symp).
Meerdere personen binnen 1 gezien die klagen => CO-intoxicatie.
Langdurig gebruik van mineure analgetica, ergotamines, triptanen =>
medicatie-geïnduceerde hoofdpijn.
1)Analgetica – Antipyretica
Paracetamol
Indicaties:
o Pijn
o Koorts
o GEEN anti-inflammatoir effect
Geen gastro-intestinale last <-> ASA, NSAID’s
Eerste keuzepreparaat bij uitstek
Mag door zwangere vrouwen genomen worden.
Dosering:
Volw.: tot 4x1g per dag, min. 4u tussen 2 innames.
Kind: 60mg/kg/24u
Pt die coumarine-anticoagulantie (Marevan) nemen : max 2g/dag.
Overdosering – levertoxiciteit: Metaboliet is toxisch voor levercellen <-> IV
N-acetylcysteïne toedienen.
Voorbeelden specialiteiten:
Dafalgan (forte), panadol, algostase mono, witte kruis mono, perdolan mono,
lemgrip, dolol.
Salicylaten
ASA = acetylsalicylzuur = aspirine
Indicaties:
AAA: analgetisch, antipyretisch, anti-inflammatoir (>3g per dag).
Cardiovasculaire preventie:
o Invloed op de trombocyten: aggregatie daalt => verminderde
bloestolling.
o Effect op de bloedplaatjes duurt +- 8d (7 tot 10d)
o Lokaal etsend voor de maag: enteric coated geeft minder gastro-
intestinale last.
Vb asaflow, cardioaspirine (lage dosis 80mg à 100mg)
Aspirine:
Lokaal etsend effect op de maagmucosa, ook bij lage dosis zoals anti-
aggregantia.
Overgevoeligheidsreacties.
o Vb. Bronchospasme
