MUSCULOSKELETALE
PATHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: DE HEUP
ANATOMIE HEUPGEWRICHT
Gewricht en spierwerking
Heupbeenderen: schaambeen, zitbeen en darmbeen
acetabulum
Holte met vet: lig. Capitis femorum
o van kop naar acetabulum bloedvoorziening
Spieren: psoas, voorste groep, achterste groep en mediale groep
o psoas: psoas, iliacus (kleine trochanter)
o voorste: SAR, Q-ceps knie (patellapees)
o Posterieur: glut, piri, post loge, semimem, semitend, grac
o Mediaal: adductoren
Bloedvoorziening
A. femoralis: thv intertrochantaire zone (kapsel) EN vanuit lig. Capitis femorum
Nodig voor herstel bij breuken
SEMIOLOGIE
Symptomen
Pijn
Stijfheid
Manken
Klikkend gevoel
Snapping
Tekenen
Trendelenburg
Gevoel?
ARTICULAIRE PATHOLOGIE (VOLWASSENEN)
COXARTROSE
Oorzaken
Mechanisch
o Heupdysplasie (under coverage)
o FAI (over coverage)
o Ziekte van Perthes, epyfysiolyse (verlies sfericiteit)
o Post-traumatisch (verlies congruentie)
Niet mechanisch
o Avasculaire necrose van femurkop
Pagina 1 van 45
, o Akylosis spondylitis
o Inflammatoire artritis
o Primaire aandoeningen van kraakbeen of synovium
Klinische representatie
Pijn: lies, dij en knie
Initieel activiteistafhankelijk, later ook in rust
Mankend gangpatroon
Verminderde endo
Gefixeerde exo contractuur en flexie deformiteit
Pijnprovocatie
Evolutie: vernauwing gewrichtsspleet (vnl boven en binnenkant)
verdwenen kraakbeen puntbelastingen geoden osteofyten
ankylosering
Behandeling
Conservatief: pijn reduceren
o Levensstijl aanpassen
o Paracetamol, NSA, steroiden?
o Bioglucosamines
o ZEKER NIET RUSTEN
Operatief: THA
o Componenten: kop, steel en kom verschillende materialen mogelijk
o MOP: metal on polyesthylene
o MOM: metal on metal
o COC: ceramic on ceramic
o COP: ceramic on polyethylene
INFLAMMATOIRE ARTRITIS
= progressieve destructie van kraakbeen via het synovium
RA, SLE (systemic lupus erythematosus)
Incidentie: 1-3%
Radiologie
GEEN osteofyten
Gewrichtspleet vernauwingen
Vorming van cysten
Behandeling
Medicatie
THA: vaak ontkalking, dus nood aan stabiele prothese
AVASCULAIRE NECROSE VAN FEMURKOP
= homeostase die doorbroken wordt
Femurkop = meest voorkomende plek
Collaps van femurkop door verminderde bloedtoevoer
Pagina 2 van 45
,Risicofactoren
Idiopathisch
Overmatig alcoholgebruik
Trauma:
o verplaatste intrakapsulaire heupfracturen
o traumatische heup dislocaties
decompressie ziekte
chemo en radiotherapie
Sickel cell anemie, Gaucher’s disease, thrombofilie,…
Symptomen
Plotse onset van pijn in lies en knie
Initieel normale ROM
Osteoarthrose
Diagnose
Crescant sign: vroege vorm van ischemie
o Pre-collaps
o Post-collaps
Behandeling
Conservatief
o Protected weight bearing
o Bisfosfonaten
o Anticoagulantia
o Post: behandelen onderliggende ziekte
Operatief
o Decompressie
o Strut graft
o Stamcellen
o THA bij post-collaps
FEMORO-ACETABULAIR IMPINGEMENT
Pincer type
Globale of lokale overkapping
Acetabulum
Cam type
Verlies sfericiteit femurkop
Op jonge leeftijd behandelen om artrose te vermijden
Kenmerken en diagnose
Vrouw, 40 jaar
Pijn in de lies
Pagina 3 van 45
, Beperking in mobiliteit verminderde endo
RX voor diagnose of MRI
Behandeling
Conservatief
Operatief
o Arthroscopisch
o Open
LABRUM LAESIE
Acuut trauma of repetitieve microtraumata
Pijn bij flexie/rotatie
Locking
Arthro MRI
Behandeling
o Herstel
o Debridement
TRANSIENTE OSTEOPOROSE
Zwangere vrouwen in derde trimester
Mannen van middelbare leeftijd
Acute pijn
Osteoporose van femurkop en hals
Diagnose: RX of MRI
WEKE DELEN PATHOLOGIE
GREATER TROCHANTERIC PAIN SYNDROME (GTPS)
Vrij vaak voorkomende reden voor laterale dij pijn
Geassocieerd met glut med en min degeneratieve scheuren
Lokale drukpijn op trochanter major
Diagnose: echo, MRI
Risicofactoren
Vrouwelijk geslacht
Obesitas
Rugpijn, scoliose
Behandeling
Conservatief
o Fascia lata stretching
o Analgetica
o Aangepaste activiteiten
o Lokale steroïde injectie
Operatief
o Open
Pagina 4 van 45
PATHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: DE HEUP
ANATOMIE HEUPGEWRICHT
Gewricht en spierwerking
Heupbeenderen: schaambeen, zitbeen en darmbeen
acetabulum
Holte met vet: lig. Capitis femorum
o van kop naar acetabulum bloedvoorziening
Spieren: psoas, voorste groep, achterste groep en mediale groep
o psoas: psoas, iliacus (kleine trochanter)
o voorste: SAR, Q-ceps knie (patellapees)
o Posterieur: glut, piri, post loge, semimem, semitend, grac
o Mediaal: adductoren
Bloedvoorziening
A. femoralis: thv intertrochantaire zone (kapsel) EN vanuit lig. Capitis femorum
Nodig voor herstel bij breuken
SEMIOLOGIE
Symptomen
Pijn
Stijfheid
Manken
Klikkend gevoel
Snapping
Tekenen
Trendelenburg
Gevoel?
ARTICULAIRE PATHOLOGIE (VOLWASSENEN)
COXARTROSE
Oorzaken
Mechanisch
o Heupdysplasie (under coverage)
o FAI (over coverage)
o Ziekte van Perthes, epyfysiolyse (verlies sfericiteit)
o Post-traumatisch (verlies congruentie)
Niet mechanisch
o Avasculaire necrose van femurkop
Pagina 1 van 45
, o Akylosis spondylitis
o Inflammatoire artritis
o Primaire aandoeningen van kraakbeen of synovium
Klinische representatie
Pijn: lies, dij en knie
Initieel activiteistafhankelijk, later ook in rust
Mankend gangpatroon
Verminderde endo
Gefixeerde exo contractuur en flexie deformiteit
Pijnprovocatie
Evolutie: vernauwing gewrichtsspleet (vnl boven en binnenkant)
verdwenen kraakbeen puntbelastingen geoden osteofyten
ankylosering
Behandeling
Conservatief: pijn reduceren
o Levensstijl aanpassen
o Paracetamol, NSA, steroiden?
o Bioglucosamines
o ZEKER NIET RUSTEN
Operatief: THA
o Componenten: kop, steel en kom verschillende materialen mogelijk
o MOP: metal on polyesthylene
o MOM: metal on metal
o COC: ceramic on ceramic
o COP: ceramic on polyethylene
INFLAMMATOIRE ARTRITIS
= progressieve destructie van kraakbeen via het synovium
RA, SLE (systemic lupus erythematosus)
Incidentie: 1-3%
Radiologie
GEEN osteofyten
Gewrichtspleet vernauwingen
Vorming van cysten
Behandeling
Medicatie
THA: vaak ontkalking, dus nood aan stabiele prothese
AVASCULAIRE NECROSE VAN FEMURKOP
= homeostase die doorbroken wordt
Femurkop = meest voorkomende plek
Collaps van femurkop door verminderde bloedtoevoer
Pagina 2 van 45
,Risicofactoren
Idiopathisch
Overmatig alcoholgebruik
Trauma:
o verplaatste intrakapsulaire heupfracturen
o traumatische heup dislocaties
decompressie ziekte
chemo en radiotherapie
Sickel cell anemie, Gaucher’s disease, thrombofilie,…
Symptomen
Plotse onset van pijn in lies en knie
Initieel normale ROM
Osteoarthrose
Diagnose
Crescant sign: vroege vorm van ischemie
o Pre-collaps
o Post-collaps
Behandeling
Conservatief
o Protected weight bearing
o Bisfosfonaten
o Anticoagulantia
o Post: behandelen onderliggende ziekte
Operatief
o Decompressie
o Strut graft
o Stamcellen
o THA bij post-collaps
FEMORO-ACETABULAIR IMPINGEMENT
Pincer type
Globale of lokale overkapping
Acetabulum
Cam type
Verlies sfericiteit femurkop
Op jonge leeftijd behandelen om artrose te vermijden
Kenmerken en diagnose
Vrouw, 40 jaar
Pijn in de lies
Pagina 3 van 45
, Beperking in mobiliteit verminderde endo
RX voor diagnose of MRI
Behandeling
Conservatief
Operatief
o Arthroscopisch
o Open
LABRUM LAESIE
Acuut trauma of repetitieve microtraumata
Pijn bij flexie/rotatie
Locking
Arthro MRI
Behandeling
o Herstel
o Debridement
TRANSIENTE OSTEOPOROSE
Zwangere vrouwen in derde trimester
Mannen van middelbare leeftijd
Acute pijn
Osteoporose van femurkop en hals
Diagnose: RX of MRI
WEKE DELEN PATHOLOGIE
GREATER TROCHANTERIC PAIN SYNDROME (GTPS)
Vrij vaak voorkomende reden voor laterale dij pijn
Geassocieerd met glut med en min degeneratieve scheuren
Lokale drukpijn op trochanter major
Diagnose: echo, MRI
Risicofactoren
Vrouwelijk geslacht
Obesitas
Rugpijn, scoliose
Behandeling
Conservatief
o Fascia lata stretching
o Analgetica
o Aangepaste activiteiten
o Lokale steroïde injectie
Operatief
o Open
Pagina 4 van 45
