Huisartsgeneeskunde
Hoofdstuk 1: Besliskunde
Verschillen in medische besluitvorming tussen huisarts en specialist =
Inzicht in context + situatie + medische besluitvorming in die medische context =
---> Bv. wachtkamerkans in 1e lijn = helemaal anders dan in spoedopname
---> men moet bewust worden van verschil + daar rekening mee houden
Specialistische benadering = niet goed mogelijk als er geen zeeffunctie is door dr 1e lijn --->
anders krijgen specialisten te veel last op bord + kunnen taak als specialist niet waarmaken
Grafiek =
Huisartsen en specialisten bekijken patiënten met andere
complexiteit =
- Specialist = in de diepte
- Huisarts = complexiteit in de breedte
---> door zeeffunctie = huisarts ziet principieel ander
patroon v klachten + aandoeningen
Huisarts = laag incidentiele setting ---> reden =
- Er is een verschil in probleemaanbod
- Verschil in hypothesevroming
- Verschil in diagnostisch onderzoeken
1. Verschil in probleemaanbod =
Huisarts Specialist
Grote probleemruimte + breed scala v Kleine probleemruimte +
problemen Probleem voorgeselecteerd, per discipline
Veel psychosociale problemen Vooral somatische problemen
Veel ‘self-limiting’ aandoeningen Vaak therapeutisch ingrijpen nodig
Veel niet ernstige aandoeningen Veel ernstige aandoeningen
Ziektebeelden nog weinig ontwikkeld Ontwikkelde ziektestadia
---> bv. pancreaskopcarcinoom = beginnen met
beetje buikpijn
Vaak niet meer dan klacht- of symptoom Streeft naar diagnose van ziektebeeld
diagnose 1
,Verschil in wachtkamerkans =
- Specialiseren = bezighouden met corebusiness = daar zal er ervaring + expertise in zitten
- Huisarts = ziektebeelden nog weinig ontwikkeld = minder uitgesproken symptomatologie
---> = moeilijk om te zien wat effectieve oorzaak is
---> bij specialist komen = veel andere + meer typische symptomen hebben
Psychologische problemen vs somatische problemen =
Huisartsgeneeskunde = moest emanciperen ---> psychologisch + psychosociale = ontwikkeld
als soort v complexiteit
- ---> besliskunde hieruit gekomen = dr grote perceptie v onzekerheid
- ---> ook specialisten hebben belangrijke psychologische problemen
Specialisten =
- Meer perceptie v ziekte ---> ook niet helemaal waar
- Psychologische problemen als specialist = in hoeverre moet je je daar me bezighouden?
---> bv.
• Goede chirurg = liefst zo veel mogelijk ervaring + expertise opdoen in OK
• Fysische arts = expertise in aanpak van pijn + andere zaken
Onzekerheid =
- Huisarts = veel onzekerheid = enkel verhaal + symptomen v patiënt
- Specialist = minder onzekerheid = meer tabellen + bloedwaarden + technische
onderzoeken
---> probleem bij specialist = meest risicovolle ding is patiënt laten gaan = zeggen dat die naar
huis mag
---> huisarts = safety netting advice = blijven zicht hebben op patiënten = kunnen opvolgen +
meer zien
= daarom is samenwerking tussen specialist en huisarts zo belangrijk
2
,SOLK =
Somatisch onverklaarde lichamelijke klachten ---> komen veel bij huisarts MAAR meer
voorkomen bij gastro-enteroloog
= functionele klachten te wijten aan stress + andere oorzaken
---> = essentieel onderdeel v specialist zijn
SOLK diagnoses:
- Gastro-enterologie = IBS
- Neurologie = stress
- Whiplash + fibromyalgie + chronisch vermoeidheid syndroom
= diagnosen krijgen heel slechte naam = vuilbak diagnose ---> = allegaartje van verschillende
patiënten die de ziekte wel/niet hebben
---> nu minder zien als vuilbak diagnose maar wel echt voorwaarden stellen voor diagnose
Voorbeeld verschil klachten op borst lymfadenopathie =
Klacht/syndroom Huisarts Na verwijzing
Klachten op borst 14% mogelijk hartziekten 49% mogelijk hartziekte
Lymfadenopathie 0,8% maligniteit 35-50% maligniteit in
gebiopteerde series
---> verhard bolletje
1. Huisarts = als het over 3 weken niet weg is moet je terugkomen = heel veel mensen
hebben dat bolletje al niet meer = slechts 0,8% komt terug
2. Dan naar specialist doorsturen = daar direct veel grotere kans op maligniteit
3
, Voorbeeld acute buikpijn =
Diagnose Abdominale Spoed Huisarts
chirurgische
afdeling
Appendicitis 28% 16% 3%
Andere intra- 18% 12%
abdominale
afwijking
Urologische of 11% 2%
gynecologische
afwijking
Aspecifieke 55% 62% 95%
klachten
---> Acute buikpijn = heel aspecifieke klacht ---> 95% heeft buikpijn gehad zonder het echt
duidelijk was wat het was
- Er is ook fysiologische symptomatologie die zichtzelf oplost
- Bij huisarts = 5% v acute buikpijn is iets specifieks
- Specialist = ook aspecifieke klachten hebben ---> moeilijk om te beslissen wat je doet
Verschil in werkwijze ts specialist en huisarts =
Huisarts Specialist
Vaak expectatief = tijd is diagnostisch middel Snelle diagnostiek
Omgaan met onzekerheden = SNA Streven naar zekerheden = verborgen
onzekerheid
Basale, all-round medische kennis Veel kennis op beperkt terrein
Weinig technologie Veel technologie
Voorkennis over patiënten + omgeving Weinig voorkennis over persoon + omgeving
Huisarts = tijd als middel gebruiken ---> kom nog eens terug als het niet over is
Specialist kan zich niet permitteren om verder af te wachten!!
- Pool van goed doorverwezen patiënten = kans is te groot dat er iets ernstig achter zit --->
daarom direct aanpakken
- Bij huisarts = kans op ernstig iets is te laag om direct actie te ondernemen
4
Hoofdstuk 1: Besliskunde
Verschillen in medische besluitvorming tussen huisarts en specialist =
Inzicht in context + situatie + medische besluitvorming in die medische context =
---> Bv. wachtkamerkans in 1e lijn = helemaal anders dan in spoedopname
---> men moet bewust worden van verschil + daar rekening mee houden
Specialistische benadering = niet goed mogelijk als er geen zeeffunctie is door dr 1e lijn --->
anders krijgen specialisten te veel last op bord + kunnen taak als specialist niet waarmaken
Grafiek =
Huisartsen en specialisten bekijken patiënten met andere
complexiteit =
- Specialist = in de diepte
- Huisarts = complexiteit in de breedte
---> door zeeffunctie = huisarts ziet principieel ander
patroon v klachten + aandoeningen
Huisarts = laag incidentiele setting ---> reden =
- Er is een verschil in probleemaanbod
- Verschil in hypothesevroming
- Verschil in diagnostisch onderzoeken
1. Verschil in probleemaanbod =
Huisarts Specialist
Grote probleemruimte + breed scala v Kleine probleemruimte +
problemen Probleem voorgeselecteerd, per discipline
Veel psychosociale problemen Vooral somatische problemen
Veel ‘self-limiting’ aandoeningen Vaak therapeutisch ingrijpen nodig
Veel niet ernstige aandoeningen Veel ernstige aandoeningen
Ziektebeelden nog weinig ontwikkeld Ontwikkelde ziektestadia
---> bv. pancreaskopcarcinoom = beginnen met
beetje buikpijn
Vaak niet meer dan klacht- of symptoom Streeft naar diagnose van ziektebeeld
diagnose 1
,Verschil in wachtkamerkans =
- Specialiseren = bezighouden met corebusiness = daar zal er ervaring + expertise in zitten
- Huisarts = ziektebeelden nog weinig ontwikkeld = minder uitgesproken symptomatologie
---> = moeilijk om te zien wat effectieve oorzaak is
---> bij specialist komen = veel andere + meer typische symptomen hebben
Psychologische problemen vs somatische problemen =
Huisartsgeneeskunde = moest emanciperen ---> psychologisch + psychosociale = ontwikkeld
als soort v complexiteit
- ---> besliskunde hieruit gekomen = dr grote perceptie v onzekerheid
- ---> ook specialisten hebben belangrijke psychologische problemen
Specialisten =
- Meer perceptie v ziekte ---> ook niet helemaal waar
- Psychologische problemen als specialist = in hoeverre moet je je daar me bezighouden?
---> bv.
• Goede chirurg = liefst zo veel mogelijk ervaring + expertise opdoen in OK
• Fysische arts = expertise in aanpak van pijn + andere zaken
Onzekerheid =
- Huisarts = veel onzekerheid = enkel verhaal + symptomen v patiënt
- Specialist = minder onzekerheid = meer tabellen + bloedwaarden + technische
onderzoeken
---> probleem bij specialist = meest risicovolle ding is patiënt laten gaan = zeggen dat die naar
huis mag
---> huisarts = safety netting advice = blijven zicht hebben op patiënten = kunnen opvolgen +
meer zien
= daarom is samenwerking tussen specialist en huisarts zo belangrijk
2
,SOLK =
Somatisch onverklaarde lichamelijke klachten ---> komen veel bij huisarts MAAR meer
voorkomen bij gastro-enteroloog
= functionele klachten te wijten aan stress + andere oorzaken
---> = essentieel onderdeel v specialist zijn
SOLK diagnoses:
- Gastro-enterologie = IBS
- Neurologie = stress
- Whiplash + fibromyalgie + chronisch vermoeidheid syndroom
= diagnosen krijgen heel slechte naam = vuilbak diagnose ---> = allegaartje van verschillende
patiënten die de ziekte wel/niet hebben
---> nu minder zien als vuilbak diagnose maar wel echt voorwaarden stellen voor diagnose
Voorbeeld verschil klachten op borst lymfadenopathie =
Klacht/syndroom Huisarts Na verwijzing
Klachten op borst 14% mogelijk hartziekten 49% mogelijk hartziekte
Lymfadenopathie 0,8% maligniteit 35-50% maligniteit in
gebiopteerde series
---> verhard bolletje
1. Huisarts = als het over 3 weken niet weg is moet je terugkomen = heel veel mensen
hebben dat bolletje al niet meer = slechts 0,8% komt terug
2. Dan naar specialist doorsturen = daar direct veel grotere kans op maligniteit
3
, Voorbeeld acute buikpijn =
Diagnose Abdominale Spoed Huisarts
chirurgische
afdeling
Appendicitis 28% 16% 3%
Andere intra- 18% 12%
abdominale
afwijking
Urologische of 11% 2%
gynecologische
afwijking
Aspecifieke 55% 62% 95%
klachten
---> Acute buikpijn = heel aspecifieke klacht ---> 95% heeft buikpijn gehad zonder het echt
duidelijk was wat het was
- Er is ook fysiologische symptomatologie die zichtzelf oplost
- Bij huisarts = 5% v acute buikpijn is iets specifieks
- Specialist = ook aspecifieke klachten hebben ---> moeilijk om te beslissen wat je doet
Verschil in werkwijze ts specialist en huisarts =
Huisarts Specialist
Vaak expectatief = tijd is diagnostisch middel Snelle diagnostiek
Omgaan met onzekerheden = SNA Streven naar zekerheden = verborgen
onzekerheid
Basale, all-round medische kennis Veel kennis op beperkt terrein
Weinig technologie Veel technologie
Voorkennis over patiënten + omgeving Weinig voorkennis over persoon + omgeving
Huisarts = tijd als middel gebruiken ---> kom nog eens terug als het niet over is
Specialist kan zich niet permitteren om verder af te wachten!!
- Pool van goed doorverwezen patiënten = kans is te groot dat er iets ernstig achter zit --->
daarom direct aanpakken
- Bij huisarts = kans op ernstig iets is te laag om direct actie te ondernemen
4
