Wat is de gotische architectuur?
Giorgio Vasari
= Een filosoof
= Kritiek op de gotiek
De term is dan ook eerst denigrerend bedoeld.
⟶ het zijn misbaksels van architecten. Het besef van bouwen en volgens de juiste methode
is in de gotiek verloren gegaan.
Hij maakt het heel duidelijk naar de nasi’s toe:
⟶ Vind de vormen “monsterlijk” en “barbaars”
⟶ Dunne pilaren = volgens hem tekenen van rotting
⟶ De architectuur wordt TE dun, dus zou volgens hem niet eens mogen bestaan.
Vooruitgangsgeloof:
⟶ Er zijn veel kruistochten. (midden-oosten)
De Europese vorsten naar heilige land
⟶ Komen langs nieuwe stoffen, nieuwe materialen.
⟶ Ze deden daarmee aan handel
⟶ Er kwam een serieuze heropleving van de steden.
⟶ Veel steden worden plots veel groter.
⟶ Turijn, Gent, Ieper, Venetie...
⟶ Bij ons voornamelijk handel met stoffen VB. wol, laken...
⟶ Er vormt zich een nieuwe klasse (naast adel, clerus en derde stand)
⟶ Nieuwe groep mensen: DE BURGERIJ
⟶ Deze verdienen geld en creeëren een eigen identiteit.
Ook het geloof werd een identiteit:
blauw: katholiek ⟶ Feodale stelsel 1.0
oranje: orthodoxe kerk Adel
groen: islamitisch Clerus
geel: andere religie 3e stand
Daarnaast waren er 2 clusters van grote steden ⟶ Feodale stelsel 2.0
⟶ dit waren de krachtpatsers van de handel opdeling derde stand:
Burgers
Boeren
, Het Middeleeuws Ieper:
het grote gebouw (groen)
= De Lakenhalle van ieper
Ze hadden nood aan een grote markthal.
Burgerij deed daar aan handel.
rood = gemeentehuis
+ een grote stadsomwalling met water en
muren
Waar denk je aan bij het woord “gotiek”?
⟶ De Notre Dame
Betekent ‘onze lieve vrouw’
Er bestaan meerdere Notre-Dame kerken;
OLV Brugge, OLV Tongeren, Notre-Dame Parijs, Notre
Dame Amiens
Deze kerken zijn plots gewijd aan Maria.
HOOFSE LIEFDE= Ook al is en vrouw
⟶ Je ziet een verschuiving in de maatschappij.
getrouwd, ridders moeten een vrouw
⟶ Vrouwen zijn niet meer minderwaardig. altijd goed behandelen. De vrouw is niet
⟶ Ze zijn niet meer onderdanig aan de man langer onderdanig maar wordt
geïdealiseerd, wat past bij de nieuwe
⟶ We zien plots de HOOFSE LIEFDE in de middeleeuwen aandacht voor verfijning, innerlijkheid
en idealen.
Fases in de gotiek:
De vroege gortiek 1140-1200
Evolutie vanuit de romaanse architectuur:
Rondbogen worden spitsbogen.
tongewelven worden kruisribgewelven
⟶ krachten ontleden in subdelen.
⟶ Horizontale en Verticale
⟶ Bij (1) schuine kracht, grotere horizontale kracht. (spatkracht)
⟶ Bij het gebruik van spitsbogen (2) heb je een veel verticalere
kracht, waardoor de horizontale kracht kleiner wordt.
⟶ Door spitsbogen kan je efficiënter de muren construeren. omdat
we de horizontale kracht zo klein mogelijk willen houden
waardoor de schuine kracht veel harder naar beneden loopt.