OG’s (1-7) EUROPEES RECHT
Europees recht OG 1 – De nieuwe rechtsorde & lidmaatschap....................................................................... 2
1.1. Ruritanië bij de Unie ⇒ Lid worden vd EU........................................................................................................... 2
1.2. Een Slovaaks schandaal (deel 1) ⇒ rechtstreekse werking EU-recht (VG&L)............................................4
Europees recht OG 2 – Voorrang & instellingen................................................................................................6
2.1. Een Slovaaks schandaal (deel 2) ⇒ Costa/ENEL- en Simmenthal II-arresten........................................... 6
2.2. De EU als superstaat ⇒ EU als supranationale instelling.............................................................................. 7
Europees recht OG 3 – Besluitvorming in de EU............................................................................................. 10
3.1. Lachgas aan banden gelegd ⇒ Beginselen waar EU rekening mee moet houden.............................. 10
3.2. Roaming in de Unie ⇒ evenredigheidsbeginsel............................................................................................ 12
Europees recht OG 4 – Rechtsbescherming I...................................................................................................14
4.1. Gemeenschappelijke aankoop defensiematerieel ⇒ Beroep wegens niet-nakoming......................... 14
4.2. Zielzorg ⇒ Beroep tot nietigverklaring............................................................................................................. 16
Europees recht OG 5 – Rechtsbescherming II..................................................................................................19
5.1. Tiffany in Porto ⇒ Prejudiciële vraag.................................................................................................................. 19
5.2. Mark Ritte ⇒ Omzetting RL.................................................................................................................................. 19
Europees recht OG 6 – Interne markt I............................................................................................................. 22
6.1. De Belgische parel aan de kroon ⇒ Vrij verkeer van goederen................................................................22
6.2. Containerconflict ⇒ Vrij verkeer van goederen en diensten.....................................................................25
Europees recht OG 7 – Interne markt II & herhalingsoefening..................................................................... 26
7.1. Hank en Ingrid ⇒ Vrij verkeer van personen................................................................................................... 26
7.2. Herhalingsoefening: het recht op reparatie..................................................................................................... 27
1
, Europees recht OG 1 – De nieuwe rechtsorde & lidmaatschap
1.1. Ruritanië bij de Unie ⇒ Lid worden vd EU
Art 49 VEU
§1: formele vw’en om lid te worden:
- een Europese staat
- waarden van art 2 VEU eerbiedigen
- Kopenhagen-criteria voldoen (= ‘door de Europese Raad overeengekomen criteria voor toetreding’)
(zie hb p61) (opgesteld in 1993 tijdens de Europese Raad in Kopenhagen)
→ Deze behoren tot de toetredingsvoorwaarden!
(1) Politiek: stabiel (deftig functionerende democratie hebben) “Kandidaat-LS is een stabiele
instelling die de democratie, rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de
bescherming van minderheden garanderen.”
(2) Economie: markteconomie “LS moet functionele markt hebben: markteconomie goed
functioneert alsook over het vermogen beschikt om de concurrentiedruk en de
marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden.”
(3) Wetgeving: acquis (bestaand EU-recht overnemen in eigen rechtssysteem) “LS moeten alle
verplichtingen die een lidmaatschap van de Unie met zich meebrengen op zich nemen: in
de EU liggen, rechtsstaat zijn + een goed functionerende regering, parlement en justitie.”
→ Land moet dus een EU-land zijn
De commissie gaat hiervan een verslag maken "Voldoet het land dat wil toetreden aan de criteria?”
Interne procedure / toetredingsprocedure (hb p62)
→ Verzoek (om lid te worden vd EU) + Onderhandelingen:
- EP en nationale parlementen ter kennis brengen vh verzoek
- verzoek gericht tot de Raad
- Commissie geeft advies (volgens artikel 1 keer, maar in praktijk screent Comm. de kandidaat-LS al
vóór de kandidaatstelling; en Comm. schrijft jaarlijks voortgangsrapporten)
- EP geeft goedkeuring met meerderheid vd leden
- Raad unaniem (= ‘eenparigheid van stemmen’) akkoord → onderhandelen…
- vw’en onderhandelen (zie hierboven)
- OPM: ook al gaat EP akkoord, het is aan de Raad om te oordelen
→ §2: Toetredingsverdrag:
- er bestaat dan een verdrag tss verzoekende staat en de LS’en (wnr er is bekrachtigd door de
LS’en)
- is unaniem (vd stemmen)
2
, - in casus examen: kijken of er een soort overgangsperiode in staat… (wnr wordt die effectief lid vd
EU en tegen dan alle EU WG overgenomen etc.)
- ‘toetredingsakte’ wordt toegevoegd aan het toetredingsverdrag, met daarin de vw’en voor
toetreding en de daaruit voortvloeiende aanpassingen vd Verdragen (of secundair EU-recht)
Twee belangrijke verdragen VEU en VWEU
1. VEU: algemene bepalingen: instituties, wat zijn de waarden?
2. VWEU: specifiekere onderwerpen
DUS OVERZICHT: Taken vd instellingen:
- EP: instemmen
- Commissie: raadplegende functie → beoordelen/adviseren → onderhandelen
- Raad: unaniem akkoord stellen, onderhandelingen begeleiden → de LS’en moeten zelf apart ook nog eens
een toetredingsverdrag opstellen met dat land
Welke van deze over het algemeen meest PRO uitbreiding van het EU? Raad of Parlement?
- EP, want de leden vd Raad zijn ministers vd LS (die vaak hun eigen land nog het belangrijkste vinden); dus
door de Raad komen in het moeilijkste.
OPM: de Raad (vd EU) ⇔ Europese Raad !!
- In de Raad (vd EU) = (Raad van Ministers) zetelen ministers, meestal van Buitenlandse Zaken
- In de Europese raad zetelen staatsleden en regeringsleiders (degene die de belangrijkste functie
heeft in een land) ≠ actief bezig met WG
Pretoetredingssteun
→ EU verleent gerichte steun aan zowel kandidaat-LS als aan potentiële kandidaat-LS (dus nog niet aan de
vw’en voldoen) !!
+ Comm. maakt jaarlijks voortgangsrapporten over elk land. Deze rapporten beschrijven de politieke
en economische ontwikkelingen in de kandidaat- en potentiële kandidaat-LS. (hb p64)
Associatie (= alternatief; met de EU) (hb p322)
- art 217 VWEU
- = bindende afspraken die EU met derde landen sluit
- = specifiek soort internationale OVK/verdrag, gericht op verregaande samenwerking tussen de EU
en het betreffende land.
- ≠ garantie dat een land mag toetreden tot de EU.
- (opm: is niet enkel voor kandidaat-LS; ook voor andere landen zoals VK)
3
Europees recht OG 1 – De nieuwe rechtsorde & lidmaatschap....................................................................... 2
1.1. Ruritanië bij de Unie ⇒ Lid worden vd EU........................................................................................................... 2
1.2. Een Slovaaks schandaal (deel 1) ⇒ rechtstreekse werking EU-recht (VG&L)............................................4
Europees recht OG 2 – Voorrang & instellingen................................................................................................6
2.1. Een Slovaaks schandaal (deel 2) ⇒ Costa/ENEL- en Simmenthal II-arresten........................................... 6
2.2. De EU als superstaat ⇒ EU als supranationale instelling.............................................................................. 7
Europees recht OG 3 – Besluitvorming in de EU............................................................................................. 10
3.1. Lachgas aan banden gelegd ⇒ Beginselen waar EU rekening mee moet houden.............................. 10
3.2. Roaming in de Unie ⇒ evenredigheidsbeginsel............................................................................................ 12
Europees recht OG 4 – Rechtsbescherming I...................................................................................................14
4.1. Gemeenschappelijke aankoop defensiematerieel ⇒ Beroep wegens niet-nakoming......................... 14
4.2. Zielzorg ⇒ Beroep tot nietigverklaring............................................................................................................. 16
Europees recht OG 5 – Rechtsbescherming II..................................................................................................19
5.1. Tiffany in Porto ⇒ Prejudiciële vraag.................................................................................................................. 19
5.2. Mark Ritte ⇒ Omzetting RL.................................................................................................................................. 19
Europees recht OG 6 – Interne markt I............................................................................................................. 22
6.1. De Belgische parel aan de kroon ⇒ Vrij verkeer van goederen................................................................22
6.2. Containerconflict ⇒ Vrij verkeer van goederen en diensten.....................................................................25
Europees recht OG 7 – Interne markt II & herhalingsoefening..................................................................... 26
7.1. Hank en Ingrid ⇒ Vrij verkeer van personen................................................................................................... 26
7.2. Herhalingsoefening: het recht op reparatie..................................................................................................... 27
1
, Europees recht OG 1 – De nieuwe rechtsorde & lidmaatschap
1.1. Ruritanië bij de Unie ⇒ Lid worden vd EU
Art 49 VEU
§1: formele vw’en om lid te worden:
- een Europese staat
- waarden van art 2 VEU eerbiedigen
- Kopenhagen-criteria voldoen (= ‘door de Europese Raad overeengekomen criteria voor toetreding’)
(zie hb p61) (opgesteld in 1993 tijdens de Europese Raad in Kopenhagen)
→ Deze behoren tot de toetredingsvoorwaarden!
(1) Politiek: stabiel (deftig functionerende democratie hebben) “Kandidaat-LS is een stabiele
instelling die de democratie, rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de
bescherming van minderheden garanderen.”
(2) Economie: markteconomie “LS moet functionele markt hebben: markteconomie goed
functioneert alsook over het vermogen beschikt om de concurrentiedruk en de
marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden.”
(3) Wetgeving: acquis (bestaand EU-recht overnemen in eigen rechtssysteem) “LS moeten alle
verplichtingen die een lidmaatschap van de Unie met zich meebrengen op zich nemen: in
de EU liggen, rechtsstaat zijn + een goed functionerende regering, parlement en justitie.”
→ Land moet dus een EU-land zijn
De commissie gaat hiervan een verslag maken "Voldoet het land dat wil toetreden aan de criteria?”
Interne procedure / toetredingsprocedure (hb p62)
→ Verzoek (om lid te worden vd EU) + Onderhandelingen:
- EP en nationale parlementen ter kennis brengen vh verzoek
- verzoek gericht tot de Raad
- Commissie geeft advies (volgens artikel 1 keer, maar in praktijk screent Comm. de kandidaat-LS al
vóór de kandidaatstelling; en Comm. schrijft jaarlijks voortgangsrapporten)
- EP geeft goedkeuring met meerderheid vd leden
- Raad unaniem (= ‘eenparigheid van stemmen’) akkoord → onderhandelen…
- vw’en onderhandelen (zie hierboven)
- OPM: ook al gaat EP akkoord, het is aan de Raad om te oordelen
→ §2: Toetredingsverdrag:
- er bestaat dan een verdrag tss verzoekende staat en de LS’en (wnr er is bekrachtigd door de
LS’en)
- is unaniem (vd stemmen)
2
, - in casus examen: kijken of er een soort overgangsperiode in staat… (wnr wordt die effectief lid vd
EU en tegen dan alle EU WG overgenomen etc.)
- ‘toetredingsakte’ wordt toegevoegd aan het toetredingsverdrag, met daarin de vw’en voor
toetreding en de daaruit voortvloeiende aanpassingen vd Verdragen (of secundair EU-recht)
Twee belangrijke verdragen VEU en VWEU
1. VEU: algemene bepalingen: instituties, wat zijn de waarden?
2. VWEU: specifiekere onderwerpen
DUS OVERZICHT: Taken vd instellingen:
- EP: instemmen
- Commissie: raadplegende functie → beoordelen/adviseren → onderhandelen
- Raad: unaniem akkoord stellen, onderhandelingen begeleiden → de LS’en moeten zelf apart ook nog eens
een toetredingsverdrag opstellen met dat land
Welke van deze over het algemeen meest PRO uitbreiding van het EU? Raad of Parlement?
- EP, want de leden vd Raad zijn ministers vd LS (die vaak hun eigen land nog het belangrijkste vinden); dus
door de Raad komen in het moeilijkste.
OPM: de Raad (vd EU) ⇔ Europese Raad !!
- In de Raad (vd EU) = (Raad van Ministers) zetelen ministers, meestal van Buitenlandse Zaken
- In de Europese raad zetelen staatsleden en regeringsleiders (degene die de belangrijkste functie
heeft in een land) ≠ actief bezig met WG
Pretoetredingssteun
→ EU verleent gerichte steun aan zowel kandidaat-LS als aan potentiële kandidaat-LS (dus nog niet aan de
vw’en voldoen) !!
+ Comm. maakt jaarlijks voortgangsrapporten over elk land. Deze rapporten beschrijven de politieke
en economische ontwikkelingen in de kandidaat- en potentiële kandidaat-LS. (hb p64)
Associatie (= alternatief; met de EU) (hb p322)
- art 217 VWEU
- = bindende afspraken die EU met derde landen sluit
- = specifiek soort internationale OVK/verdrag, gericht op verregaande samenwerking tussen de EU
en het betreffende land.
- ≠ garantie dat een land mag toetreden tot de EU.
- (opm: is niet enkel voor kandidaat-LS; ook voor andere landen zoals VK)
3
