1 Onderzoek en kwaliteit 1
Onderzoek
1. Motivatie en opsporen vakliteratuur
1.1motivatie en achterliggende filosofie
Motivatie
- 1. verwerven beroepsvaardigheden op basis van wetenschappelijke kennis
- 2. zelfstandig en kritisch denken, kwalitatieve patiëntenzorg, praktische toepassing van de
wetenschappen met ruimte voor creativiteit
- noodzaak om huidige vakkennis te kunnen toetsen aan bevindingen uit wetenschappelijk
onderzoek en deze te integreren in het praktijkveld
- vakliteratuur kunnen :
o opsporen
o kritisch lezen en beoordelen
o samenvatten en refereren
Achterliggende filosofie
- snelle maatschappelijke evolutie —> levenslang leren is een absolute noodzaak
2 belangrijke basisprincipes voor beginnende ‘searchers’
- structuren en faseren van je zoekproces
- continue zoektocht naar het helder krijgen van je onderzoeksvraag
1.2structuur en fasering (bij opsporen vakliteratuur)
- trefwoorden : Nederlandstalig en Engelstalig
- zoekstrategie / infobronnen : algemeen naar specifiek
- structuur en frasering
wederzijdse beïnvloeding
- continue zoektocht naar het helder krijgen van mijn vraag
1.3basisschema ‘opsporen vakliteratuur’
, 2 Onderzoek en kwaliteit 1
1.4Boleaanse operatoren
- AND —> doorsnede van 2 verzamelingen
- OR —> 2 verzamelingen samen
- NOT —> verzameling min doorsnede
zoektips :
- “ … “ —> exacte woordcombinatie
- ? —> delen van woorden zoeken (bv. wom?n : woman, women)
- * : delen van woorden zoeken (bv. verpleeg* : verpleegkunst, verpleegafdeling, …) - haakjes gebruiken om
termen te groeperen
- steeds een hiërarchische zoektocht : van algemeen naar specifieke info
o per onderzoeksvraag verschillende trefwoorden proberen te combineren
1.5verschil oppervlakkige en diepe web
- oppervlakkige web : google verzamelt informatie van publiek-toegankelijke websites
- diepe web : gespecialiseerde vakliteratuur zit verstopt achter wachtwoorden, inlogcodes en
licenties
- trefwoordenlijst kan samengesteld worden door gebruik te maken van zoekinstrumenten zoals
google en wikipedia
1.6internationale databanken (vakliteratuur kunnen opsporen over een bepaald
onderwerp)
- algemeen : zoekrobot of search engine zoal google en google scholar
- Limo —> toegang tot internationale databanken en duizend boeken en tijdschriften
- specifiek : internationale databanken
o CINAHL : Cumulative Index of Nursing and Allied Health
database op gebied van verpleegkunde, zorg en aanverwante beroepen
o PubMed : dienstverlening van de ‘American National Library of Medicine’
databank over geneeskundige onderwerpen, aangevuld met verpleegkunde, gezondheidszorg en
aanverwante disciplines
o Academic Search Complete
o Science Direct
o SpringerLink
o Cochrane Library
, 3 Onderzoek en kwaliteit 1
2. Lezen en beoordelen van vakliteratuur
2.1basisvragen bij het beoordelen van vakliteratuur (en vakliteratuur beoordelen adhv
van deze basisvragen)
1. welk soort publicatie is het en wat is de status (herkomst)?
- primaire publicatie —> nieuwe informatie
o beschrijven van een onderzoek door d oorspronkelijke onderzoeker(s) zelf
o bv. journals en bulletins (niet-commerciële wetenschappelijke tijdschriften
- secundaire publicatie —> informatie die reeds bekend is —> samenvatting van een onderzoek door
anderen dan degene die het onderzoek gedaan hebben
o bv. hand- en leerboeken of overzichtsartikelen (reviews)
2. zijn er literatuurverwijzingen en zijn deze correct?
- is er een literatuurlijst aanwezig, zijn er literatuurverwijzingen?
o bevat de literatuurlijst wetenschappelijke tijdschriften, is de literatuur van voldoende recente datum?
o zijn naast boeken ook tijdschriften gebruikt?
o is de gebruikte publicatie gecontroleerd op wetenschappelijk gehalte?
o is de methode van literatuurstudie beschreven?
3. is het taalgebruik helder en objectief?
- objectief : het gene wat opgeschreven is, wordt door iedereen op dezelfde manier geïnterpreteerd
- wetenschappelijke taal = zakelijk, ‘niet-boeiende’, niet-levendig
4. is de auteur bekend?
- kwalificatie van auteur, expertise over het onderwerp, status en reputatie van auteur?
- als de auteur niet bekend is —> waardeloos
5. heeft de titel de inhoud weer?
6. is het een recent of verouderd werkt?
7. wat is het doelpubliek ?
- patiënten, cliënten, leken <—> hulpverleners en professionelen
2.2kwaliteit van websites beoordelen
1. altijd de basisvragen stellen
- herkomst, literatuurlijst, literatuurverwijzingen, taalgebruik, auteur, titel, auteur, recent,
doelpubliek
2. stel bijkomende vragen
- is er sprake van commerciële doeleinden?
- sponsering van de site?
- datum dat de informatie gecreëerd is?
- wie biedt deze informatie aan op het internet?
- wordt er voldoende diep op het onderwerp ingegaan?
Onderzoek
1. Motivatie en opsporen vakliteratuur
1.1motivatie en achterliggende filosofie
Motivatie
- 1. verwerven beroepsvaardigheden op basis van wetenschappelijke kennis
- 2. zelfstandig en kritisch denken, kwalitatieve patiëntenzorg, praktische toepassing van de
wetenschappen met ruimte voor creativiteit
- noodzaak om huidige vakkennis te kunnen toetsen aan bevindingen uit wetenschappelijk
onderzoek en deze te integreren in het praktijkveld
- vakliteratuur kunnen :
o opsporen
o kritisch lezen en beoordelen
o samenvatten en refereren
Achterliggende filosofie
- snelle maatschappelijke evolutie —> levenslang leren is een absolute noodzaak
2 belangrijke basisprincipes voor beginnende ‘searchers’
- structuren en faseren van je zoekproces
- continue zoektocht naar het helder krijgen van je onderzoeksvraag
1.2structuur en fasering (bij opsporen vakliteratuur)
- trefwoorden : Nederlandstalig en Engelstalig
- zoekstrategie / infobronnen : algemeen naar specifiek
- structuur en frasering
wederzijdse beïnvloeding
- continue zoektocht naar het helder krijgen van mijn vraag
1.3basisschema ‘opsporen vakliteratuur’
, 2 Onderzoek en kwaliteit 1
1.4Boleaanse operatoren
- AND —> doorsnede van 2 verzamelingen
- OR —> 2 verzamelingen samen
- NOT —> verzameling min doorsnede
zoektips :
- “ … “ —> exacte woordcombinatie
- ? —> delen van woorden zoeken (bv. wom?n : woman, women)
- * : delen van woorden zoeken (bv. verpleeg* : verpleegkunst, verpleegafdeling, …) - haakjes gebruiken om
termen te groeperen
- steeds een hiërarchische zoektocht : van algemeen naar specifieke info
o per onderzoeksvraag verschillende trefwoorden proberen te combineren
1.5verschil oppervlakkige en diepe web
- oppervlakkige web : google verzamelt informatie van publiek-toegankelijke websites
- diepe web : gespecialiseerde vakliteratuur zit verstopt achter wachtwoorden, inlogcodes en
licenties
- trefwoordenlijst kan samengesteld worden door gebruik te maken van zoekinstrumenten zoals
google en wikipedia
1.6internationale databanken (vakliteratuur kunnen opsporen over een bepaald
onderwerp)
- algemeen : zoekrobot of search engine zoal google en google scholar
- Limo —> toegang tot internationale databanken en duizend boeken en tijdschriften
- specifiek : internationale databanken
o CINAHL : Cumulative Index of Nursing and Allied Health
database op gebied van verpleegkunde, zorg en aanverwante beroepen
o PubMed : dienstverlening van de ‘American National Library of Medicine’
databank over geneeskundige onderwerpen, aangevuld met verpleegkunde, gezondheidszorg en
aanverwante disciplines
o Academic Search Complete
o Science Direct
o SpringerLink
o Cochrane Library
, 3 Onderzoek en kwaliteit 1
2. Lezen en beoordelen van vakliteratuur
2.1basisvragen bij het beoordelen van vakliteratuur (en vakliteratuur beoordelen adhv
van deze basisvragen)
1. welk soort publicatie is het en wat is de status (herkomst)?
- primaire publicatie —> nieuwe informatie
o beschrijven van een onderzoek door d oorspronkelijke onderzoeker(s) zelf
o bv. journals en bulletins (niet-commerciële wetenschappelijke tijdschriften
- secundaire publicatie —> informatie die reeds bekend is —> samenvatting van een onderzoek door
anderen dan degene die het onderzoek gedaan hebben
o bv. hand- en leerboeken of overzichtsartikelen (reviews)
2. zijn er literatuurverwijzingen en zijn deze correct?
- is er een literatuurlijst aanwezig, zijn er literatuurverwijzingen?
o bevat de literatuurlijst wetenschappelijke tijdschriften, is de literatuur van voldoende recente datum?
o zijn naast boeken ook tijdschriften gebruikt?
o is de gebruikte publicatie gecontroleerd op wetenschappelijk gehalte?
o is de methode van literatuurstudie beschreven?
3. is het taalgebruik helder en objectief?
- objectief : het gene wat opgeschreven is, wordt door iedereen op dezelfde manier geïnterpreteerd
- wetenschappelijke taal = zakelijk, ‘niet-boeiende’, niet-levendig
4. is de auteur bekend?
- kwalificatie van auteur, expertise over het onderwerp, status en reputatie van auteur?
- als de auteur niet bekend is —> waardeloos
5. heeft de titel de inhoud weer?
6. is het een recent of verouderd werkt?
7. wat is het doelpubliek ?
- patiënten, cliënten, leken <—> hulpverleners en professionelen
2.2kwaliteit van websites beoordelen
1. altijd de basisvragen stellen
- herkomst, literatuurlijst, literatuurverwijzingen, taalgebruik, auteur, titel, auteur, recent,
doelpubliek
2. stel bijkomende vragen
- is er sprake van commerciële doeleinden?
- sponsering van de site?
- datum dat de informatie gecreëerd is?
- wie biedt deze informatie aan op het internet?
- wordt er voldoende diep op het onderwerp ingegaan?
