1. Welke zijn de voornaamste sentinelcellen en welke ontstekingsmediatoren stellen ze vrij ?
De ontstekingsreactie wordt geactiveerd door specifieke schildwachten = Sentinelcellen, zij zijn vnl aanwezig op plaatsen
waarlangs micro-organismen zich toegang proberen te verschaffen tot het lichaam (onder het oppervlak vd huid, Ahstelsel,
SVS en genitaalstelsel). Belangrijkste zijn de macrofagen, mastcellen en DC.
Macrofagen TNF alfa, IL1, IL6, chemokines, vasoactieve stoffen
Mastcellen TNF alfa, IL6, chemokines, vasoactieve stoffen
Macrofagen krijgen aparte naam afhankelijk van hun plaats. lever=Kupffercellen / huid+mucosa=Langerhanscellen /
longen=alveolaire M / hersenen =microglia De sentinelcellen merken dat het lichaam geinfecteerd wordt door een micro-
organisme doordat ze bepaalde moleculaire patronen herkennen op de pathogenen, nl PAMPs (pathogen associated
molecular patterns) en doordat beschadigde weefsels DAMPs vrijstellen (damage amp of alarmines)
Binding van PAMPs en DAMPs aan de PRRs zorgt voor een signaaltransductie cascade in deze cellen, wat uiteindelijk
aanleiding geeft tot activatie van specifieke transcriptiefactoren → genen tot expressie → mRNA → specifieke eiwitten die
de ontstekingsreactie induceren = ontstekingscytokines = TNFa, IL1 en IL6 → gevormd in pro-vorm (inactief) → geactiveerd
door caspase 1 → bescherming . De bedoeling van deze ontstekingsmediatoren is het aantrekken van immuuncellen naar de
plaats van infectie.
Sommige van de mediatoren zijn chemotactisch, wat wil zeggen dat ze een gradiënt vormen die zorgt voor de migratie van
immuuncellen naar de plaats waar de geactiveerde sentinelcellen (en dus de infectie) aanwezig zijn. Deze influx van witte
bloedcellen gecombineerd met een verhoogde bloedtoevoer zorgt voor zwelling, roodheid en lokale warmteontwikkeling (=
eigenschappen ontsteking). Ze kunnen ook inwerken op zenuwuiteinden (pijn) of op de hypothalamus (koorts).
De ontstekingsmediatoren die worden vrijgesteld door sentinelcellen kunnen onderverdeeld worden in 3 groepen;
ontstekingscytokines, chemokines en vasoactieve moleculen.
Drie grote groepen onstekingsmediatoren:
- Ontstekingscytokines = pro-inflammatoir. TNF-alfa, IL-1 en IL-6
o TNF-α wordt als eerste geproduceerd door macrofagen, mastcellen, T-cellen, endotheelcellen, B-cellen
en fibroblasten. Verhoogde adhesie, migratie en aantrekking WBC
Golven van IL1 en IL6 zullen hierop volgen:
o IL-1 geproduceerd door macrofagen. IL-1α is membraan gebonden en IL-1β wordt gesecreteerd. Zelfde
effect als TNF-α.
o IL-6 geproduceerd door macrofagen en mastcellen, gestimuleerd door IL-1 en TNF- α. Verhoogt
activiteit WBC en ontwikkeling immuunrespons (stimulatie Asproductie en productie acute fase
eiwitten thv lever, AFE werken opsoniserend).
o Deze 3 kunnen inwerken op hypothalamus + vet en spierweefsel (energie) → koorts
o Werken ook in op DC voor activatie van verworven immuunrespons
o Kunnen leiden tot shock!
– Chemokines
Type van cytokines, reguleren migratie van specifieke celpopulaties die juiste receptor hebben.
Cellen zullen migreren in richting van hogere concentratie (chemotactisch)
Geproduceerd door verschillende celtypes, waaronder ook sentinelcellen
4 families: belangrijkste zijn CC en CXC
Belangrijkste: CXCL8 of IL8: aantrekken neutrofielen + verhoogde activiteit
– Vasoactieve molecules = verandering in bloedvatenendotheel. → VD, verhoogde permeabiliteit en bloedtoevoer,
verhoogde expressie adhesiemol op oppervlak endotheelcellen.
Gevolg = lekkage en influx WBC in weefsel.
Bloedstolling wordt ook geactiveerd
– Vasoactieve amines = Histamine, geproduceerd door mastcellen, allergie!
→ vasculaire lekkage, verhoogde expressie PRRs
→ Werken in op H1, H2 (en H3) receptoren, H1 en H2 op endotheel → ontsteking stimuleren → VD en
permeabiliteit
→ H3 eerder anti-inflammatoir
Serotonine bij knaagdieren en grote herbivoren, vasoconstrictie (hoge BP). Rund = VD
– Peptiden = serine proteasen geproduceerd door mastcellen, knippen precursoren in
serum/weefselvloeistof tot vasoactieve peptides
→ Bradykinine: VD, vasculaire lekkage, stimulatie neutrofielen, pijnreceptoren, antimicrobieel
→ Anafylatoxines: C5a > C3a > C4a
→ gladde spiercontractie, permeabiliteit, histamine-vrijstelling, chemotactisch
→ Neuropeptiden: pijn, VD
1
, – Lipiden = Fosfolipiden worden omzet in arachidonzuur en dat worden leukotriënen en prostaglandines.
– Leukotriënen = eicosanoide: contractie gladde spieren, verhoogde permeabiliteit.
→ LTC, LTD, LTE → verhoogde permeabiliteit, contractie gladde spieren
→ LTB → krachtig chemoattractant voor neutrofielen
– Prostaglandines = eicosanoide:
→ regelen ontsteking
→ constrictie/dilatatie GS van bloedvaten
→ pijnsensatie
→ thermoregulatie → koorts (hypothalamus)
→ inhiberen zuursecretie maag
– Lipoxines = anti-inflammatoir, arachidonzuur wordt door neutrofielen omgezet.
– Platelet-activating factor, PAF = productie door mastcellen, neutrofielen, bloedplaatjes. Versterkt
neutrofieladhesie,-chemotaxis en activiteit.
2
,2. Bespreek de kenmerken van een acute ontsteking en welke mediatoren deze veroorzaken.
De acute ontstekingsreactie is cruciaal bij het opstarten van een effectieve
aangeboren respons. De ontstekingsreactie zorgt ervoor dat afweercellen en
afweermolecules aangetrokken en geconcentreerd worden op de plaats van
infecitie/weefselbeschadiging. Vele cruciale immuuncellen (bv neutrofielen) en
afweermolecules (oa. Complementfactoren en Ab) bevinden zich normaal in
het bloed. De ontstekingsreactie zorgt ervoor dat deze factoren op een gerichte
manier de BB verlaten thv de plaats van infectie en ernaartoe migreren.
Kenmerken:
Calor // Rubor // Dolor // Tumor // Functio laesa
→ Vasodilatatie, verhoogde permeabiliteit, meer bloedtoevoer (Calor, Rubor)
→ Meer adhesiemoleculen en chemokines → uittreden cellen uit BB (tumor)
→ Sensorische zenuwen worden gestimuleerd (Dolor)
PAMPs: moleculaire patronen aanwezig op pathogenen
Zijn bv LPS van gr- bacterien en peptidoglycaan van gr+ bact, flagelline, DNA/RNA van virussen.
De Sentinel cellen herkennen deze doordat ze op hun celoppervlak en/of in hun endosomen receptoren hebben die een
interactie kunnen aangaan met deze PAMPs, de PRRs (patterns recognition receptors).
Een belangrijke familie v PRRs zijn Toll-like receptoren (TLR) die verschillende structuren van pathogenen kunnen herkennen.
Er zijn ook diverse andere PRRs op verschillende plaatsen in de sentinelcel
→ Mannose receptor op celoppervlak
→ NOD-like receptoren in cytoplasma
DAMPs = alarmines, vnl van belang bij weefselbeschadiging = steriele infectie
Zijn bv fragmenten van de extracellulaire matrix die vrijgesteld worden bij weefselschade
→ Peptiden afkomstig van collageen
→ Suikerstructuren zoals heparaansulfaat, normaal verankerd op celmembraan
→ Heat-shock proteines, aangemaakt bij stress
→ Bepaalde intracellulaire eiwitten die bij lyse van cellen worden vrijgesteld bv HMGB1 (in gezonde cellen aanwezig in
celkern, draagt bij tot correcte opvouwing van DNA, zowel passief als actief (door immuuncellen om ontstekingsreactie te
versterken) gescreteerd). DAMPs activeren de sentinelcellen op een gelijkaardige manier als PAMPs, door te binden met
receptoren op/in de sentinelcel.
Omwille van DAMPs, wordt een ontstekingsreactie niet noodzakelijk veroorzaakt door een infectie.
Binding van PAMPs en DAMPs aan de PRRs zorgt voor een signaaltransductie cascade in deze cellen, wat uiteindelijk
aanleiding geeft tot activatie van specifieke transcriptiefactoren → genen tot expressie → mRNA → specifieke eiwitten die
de ontstekingsreactie induceren = ontstekingscytokines = TNFa, IL1 en IL6 → gevormd in pro-vorm (inactief) → geactiveerd
door caspase 1 → bescherming . De bedoeling van deze ontstekingsmediatoren is het aantrekken van immuuncellen naar de
plaats van infectie.
Ontsteking kan ook steriel zijn, zonder dat er een infectie aan te pas komt, bv weefselbeschadiging Sommige van de
ontstekingsmediatoren, vrijgesteld door de sentinelcellen, zijn chemotactisch: ze vormen een gradient die zorgt voor
migratie van immuuncellen zoals neutrofielen en macrofagen naar de plaats waar de geactiveerde sentinelcellen (en dus de
infectie) aanwezig zijn. Deze influx van WBC en andere bloedcomponenten + verhoogde bloedtoevoer zorgt voor zwelling,
roodheid en lokale warmteontwikkeling die eigen zijn aan een ontstekingsreactie.
Sommige van de ontstekingsmediatoren zullen ook inwerken op de lokale zenuwuiteinden en zo bijdragen aan de
gewaarwording van pijn. Ontstekingsmediatoren kunnen ook systemische effecten hebben (inwerken hypothalamus →
koorts)
De Sentinelcellen produceren ook oa vasoactieve lipiden, peptides en amines. Deze ontstekingsmediatoren werken in op
het endotheel → vasodilatatie, verhoogde permeabiliteit en verhoogde expressie van adhesiemoleculen op de
endotheelcellen (WBC tegenhouden en doen diapederen)
De ontsteking activeert ook bloedstolling door lekkage van vloeistof uit BB. Deze stollingscascade
wordt geactiveerd door thrombine dat fibrinogeen in de weefselvloeistoffen en plasma zal omzetten
naar onoplosbaar fibrine + activatie stollingssysteem → fibrinolyse (cascade) → plasmine breekt
fibrine af waarbij peptidefragmenten ontstaan die chemotactische werken.
Drie grote groepen onstekingsmediatoren:
3
, - Ontstekingscytokines = pro-inflammatoir. TNF-alfa, IL-1 en IL-6
o TNF-α wordt als eerste geproduceerd door macrofagen, mastcellen, T-cellen, endotheelcellen, B-cellen
en fibroblasten. Verhoogde adhesie, migratie en aantrekking WBC
Golven van IL1 en IL6 zullen hierop volgen:
o IL-1 geproduceerd door macrofagen. IL-1α is membraan gebonden en IL-1β wordt gesecreteerd. Zelfde
effect als TNF-α.
o IL-6 geproduceerd door macrofagen en mastcellen, gestimuleerd door IL-1 en TNF- α. Verhoogt
activiteit WBC en ontwikkeling immuunrespons (stimulatie Asproductie en productie acute fase
eiwitten thv lever, AFE werken opsoniserend).
o Deze 3 kunnen inwerken op hypothalamus + vet en spierweefsel (energie) → koorts
o Werken ook in op DC voor activatie van verworven immuunrespons
o Kunnen leiden tot shock!
– Chemokines
Type van cytokines, reguleren migratie van specifieke celpopulaties die juiste receptor hebben.
Cellen zullen migreren in richting van hogere concentratie (chemotactisch)
Geproduceerd door verschillende celtypes, waaronder ook sentinelcellen
4 families: belangrijkste zijn CC en CXC
Belangrijkste: CXCL8 of IL8: aantrekken neutrofielen + verhoogde activiteit
– Vasoactieve molecules = verandering in bloedvatenendotheel. → VD, verhoogde permeabiliteit en bloedtoevoer,
verhoogde expressie adhesiemol op oppervlak endotheelcellen.
Gevolg = lekkage en influx WBC in weefsel.
Bloedstolling wordt ook geactiveerd
– Vasoactieve amines = Histamine, geproduceerd door mastcellen, allergie!
→ vasculaire lekkage, verhoogde expressie PRRs
→ Werken in op H1, H2 (en H3) receptoren, H1 en H2 op endotheel → ontsteking stimuleren → VD en
permeabiliteit
→ H3 eerder anti-inflammatoir
Serotonine bij knaagdieren en grote herbivoren, vasoconstrictie (hoge BP). Rund = VD
– Peptiden = serine proteasen geproduceerd door mastcellen, knippen precursoren in
serum/weefselvloeistof tot vasoactieve peptides
→ Bradykinine: VD, vasculaire lekkage, stimulatie neutrofielen, pijnreceptoren, antimicrobieel
→ Anafylatoxines: C5a > C3a > C4a
→ gladde spiercontractie, permeabiliteit, histamine-vrijstelling, chemotactisch
→ Neuropeptiden: pijn, VD
– Lipiden = Fosfolipiden worden omzet in arachidonzuur en dat worden leukotriënen en prostaglandines.
– Leukotriënen = eicosanoide: contractie gladde spieren, verhoogde permeabiliteit.
→ LTC, LTD, LTE → verhoogde permeabiliteit, contractie gladde spieren
→ LTB → krachtig chemoattractant voor neutrofielen
– Prostaglandines = eicosanoide:
→ regelen ontsteking
→ constrictie/dilatatie GS van bloedvaten
→ pijnsensatie
→ thermoregulatie → koorts (hypothalamus)
→ inhiberen zuursecretie maag
– Lipoxines = anti-inflammatoir, arachidonzuur wordt door neutrofielen omgezet.
– Platelet-activating factor, PAF = productie door mastcellen, neutrofielen, bloedplaatjes. Versterkt
neutrofieladhesie,-chemotaxis en activiteit.
In de loop vd ontsteking: overgang van proinflamm. leukotrienes → anti-inflam lipoxines
Macrofagen (M2) zullen op het einde de ontsteking ook terug opruimen + onderdrukke!
Acute ontsteking kan leiden tot chronische wanneer het weefselherstel niet goed verloopt of indringer niet goed verwijderd
werd.
4
De ontstekingsreactie wordt geactiveerd door specifieke schildwachten = Sentinelcellen, zij zijn vnl aanwezig op plaatsen
waarlangs micro-organismen zich toegang proberen te verschaffen tot het lichaam (onder het oppervlak vd huid, Ahstelsel,
SVS en genitaalstelsel). Belangrijkste zijn de macrofagen, mastcellen en DC.
Macrofagen TNF alfa, IL1, IL6, chemokines, vasoactieve stoffen
Mastcellen TNF alfa, IL6, chemokines, vasoactieve stoffen
Macrofagen krijgen aparte naam afhankelijk van hun plaats. lever=Kupffercellen / huid+mucosa=Langerhanscellen /
longen=alveolaire M / hersenen =microglia De sentinelcellen merken dat het lichaam geinfecteerd wordt door een micro-
organisme doordat ze bepaalde moleculaire patronen herkennen op de pathogenen, nl PAMPs (pathogen associated
molecular patterns) en doordat beschadigde weefsels DAMPs vrijstellen (damage amp of alarmines)
Binding van PAMPs en DAMPs aan de PRRs zorgt voor een signaaltransductie cascade in deze cellen, wat uiteindelijk
aanleiding geeft tot activatie van specifieke transcriptiefactoren → genen tot expressie → mRNA → specifieke eiwitten die
de ontstekingsreactie induceren = ontstekingscytokines = TNFa, IL1 en IL6 → gevormd in pro-vorm (inactief) → geactiveerd
door caspase 1 → bescherming . De bedoeling van deze ontstekingsmediatoren is het aantrekken van immuuncellen naar de
plaats van infectie.
Sommige van de mediatoren zijn chemotactisch, wat wil zeggen dat ze een gradiënt vormen die zorgt voor de migratie van
immuuncellen naar de plaats waar de geactiveerde sentinelcellen (en dus de infectie) aanwezig zijn. Deze influx van witte
bloedcellen gecombineerd met een verhoogde bloedtoevoer zorgt voor zwelling, roodheid en lokale warmteontwikkeling (=
eigenschappen ontsteking). Ze kunnen ook inwerken op zenuwuiteinden (pijn) of op de hypothalamus (koorts).
De ontstekingsmediatoren die worden vrijgesteld door sentinelcellen kunnen onderverdeeld worden in 3 groepen;
ontstekingscytokines, chemokines en vasoactieve moleculen.
Drie grote groepen onstekingsmediatoren:
- Ontstekingscytokines = pro-inflammatoir. TNF-alfa, IL-1 en IL-6
o TNF-α wordt als eerste geproduceerd door macrofagen, mastcellen, T-cellen, endotheelcellen, B-cellen
en fibroblasten. Verhoogde adhesie, migratie en aantrekking WBC
Golven van IL1 en IL6 zullen hierop volgen:
o IL-1 geproduceerd door macrofagen. IL-1α is membraan gebonden en IL-1β wordt gesecreteerd. Zelfde
effect als TNF-α.
o IL-6 geproduceerd door macrofagen en mastcellen, gestimuleerd door IL-1 en TNF- α. Verhoogt
activiteit WBC en ontwikkeling immuunrespons (stimulatie Asproductie en productie acute fase
eiwitten thv lever, AFE werken opsoniserend).
o Deze 3 kunnen inwerken op hypothalamus + vet en spierweefsel (energie) → koorts
o Werken ook in op DC voor activatie van verworven immuunrespons
o Kunnen leiden tot shock!
– Chemokines
Type van cytokines, reguleren migratie van specifieke celpopulaties die juiste receptor hebben.
Cellen zullen migreren in richting van hogere concentratie (chemotactisch)
Geproduceerd door verschillende celtypes, waaronder ook sentinelcellen
4 families: belangrijkste zijn CC en CXC
Belangrijkste: CXCL8 of IL8: aantrekken neutrofielen + verhoogde activiteit
– Vasoactieve molecules = verandering in bloedvatenendotheel. → VD, verhoogde permeabiliteit en bloedtoevoer,
verhoogde expressie adhesiemol op oppervlak endotheelcellen.
Gevolg = lekkage en influx WBC in weefsel.
Bloedstolling wordt ook geactiveerd
– Vasoactieve amines = Histamine, geproduceerd door mastcellen, allergie!
→ vasculaire lekkage, verhoogde expressie PRRs
→ Werken in op H1, H2 (en H3) receptoren, H1 en H2 op endotheel → ontsteking stimuleren → VD en
permeabiliteit
→ H3 eerder anti-inflammatoir
Serotonine bij knaagdieren en grote herbivoren, vasoconstrictie (hoge BP). Rund = VD
– Peptiden = serine proteasen geproduceerd door mastcellen, knippen precursoren in
serum/weefselvloeistof tot vasoactieve peptides
→ Bradykinine: VD, vasculaire lekkage, stimulatie neutrofielen, pijnreceptoren, antimicrobieel
→ Anafylatoxines: C5a > C3a > C4a
→ gladde spiercontractie, permeabiliteit, histamine-vrijstelling, chemotactisch
→ Neuropeptiden: pijn, VD
1
, – Lipiden = Fosfolipiden worden omzet in arachidonzuur en dat worden leukotriënen en prostaglandines.
– Leukotriënen = eicosanoide: contractie gladde spieren, verhoogde permeabiliteit.
→ LTC, LTD, LTE → verhoogde permeabiliteit, contractie gladde spieren
→ LTB → krachtig chemoattractant voor neutrofielen
– Prostaglandines = eicosanoide:
→ regelen ontsteking
→ constrictie/dilatatie GS van bloedvaten
→ pijnsensatie
→ thermoregulatie → koorts (hypothalamus)
→ inhiberen zuursecretie maag
– Lipoxines = anti-inflammatoir, arachidonzuur wordt door neutrofielen omgezet.
– Platelet-activating factor, PAF = productie door mastcellen, neutrofielen, bloedplaatjes. Versterkt
neutrofieladhesie,-chemotaxis en activiteit.
2
,2. Bespreek de kenmerken van een acute ontsteking en welke mediatoren deze veroorzaken.
De acute ontstekingsreactie is cruciaal bij het opstarten van een effectieve
aangeboren respons. De ontstekingsreactie zorgt ervoor dat afweercellen en
afweermolecules aangetrokken en geconcentreerd worden op de plaats van
infecitie/weefselbeschadiging. Vele cruciale immuuncellen (bv neutrofielen) en
afweermolecules (oa. Complementfactoren en Ab) bevinden zich normaal in
het bloed. De ontstekingsreactie zorgt ervoor dat deze factoren op een gerichte
manier de BB verlaten thv de plaats van infectie en ernaartoe migreren.
Kenmerken:
Calor // Rubor // Dolor // Tumor // Functio laesa
→ Vasodilatatie, verhoogde permeabiliteit, meer bloedtoevoer (Calor, Rubor)
→ Meer adhesiemoleculen en chemokines → uittreden cellen uit BB (tumor)
→ Sensorische zenuwen worden gestimuleerd (Dolor)
PAMPs: moleculaire patronen aanwezig op pathogenen
Zijn bv LPS van gr- bacterien en peptidoglycaan van gr+ bact, flagelline, DNA/RNA van virussen.
De Sentinel cellen herkennen deze doordat ze op hun celoppervlak en/of in hun endosomen receptoren hebben die een
interactie kunnen aangaan met deze PAMPs, de PRRs (patterns recognition receptors).
Een belangrijke familie v PRRs zijn Toll-like receptoren (TLR) die verschillende structuren van pathogenen kunnen herkennen.
Er zijn ook diverse andere PRRs op verschillende plaatsen in de sentinelcel
→ Mannose receptor op celoppervlak
→ NOD-like receptoren in cytoplasma
DAMPs = alarmines, vnl van belang bij weefselbeschadiging = steriele infectie
Zijn bv fragmenten van de extracellulaire matrix die vrijgesteld worden bij weefselschade
→ Peptiden afkomstig van collageen
→ Suikerstructuren zoals heparaansulfaat, normaal verankerd op celmembraan
→ Heat-shock proteines, aangemaakt bij stress
→ Bepaalde intracellulaire eiwitten die bij lyse van cellen worden vrijgesteld bv HMGB1 (in gezonde cellen aanwezig in
celkern, draagt bij tot correcte opvouwing van DNA, zowel passief als actief (door immuuncellen om ontstekingsreactie te
versterken) gescreteerd). DAMPs activeren de sentinelcellen op een gelijkaardige manier als PAMPs, door te binden met
receptoren op/in de sentinelcel.
Omwille van DAMPs, wordt een ontstekingsreactie niet noodzakelijk veroorzaakt door een infectie.
Binding van PAMPs en DAMPs aan de PRRs zorgt voor een signaaltransductie cascade in deze cellen, wat uiteindelijk
aanleiding geeft tot activatie van specifieke transcriptiefactoren → genen tot expressie → mRNA → specifieke eiwitten die
de ontstekingsreactie induceren = ontstekingscytokines = TNFa, IL1 en IL6 → gevormd in pro-vorm (inactief) → geactiveerd
door caspase 1 → bescherming . De bedoeling van deze ontstekingsmediatoren is het aantrekken van immuuncellen naar de
plaats van infectie.
Ontsteking kan ook steriel zijn, zonder dat er een infectie aan te pas komt, bv weefselbeschadiging Sommige van de
ontstekingsmediatoren, vrijgesteld door de sentinelcellen, zijn chemotactisch: ze vormen een gradient die zorgt voor
migratie van immuuncellen zoals neutrofielen en macrofagen naar de plaats waar de geactiveerde sentinelcellen (en dus de
infectie) aanwezig zijn. Deze influx van WBC en andere bloedcomponenten + verhoogde bloedtoevoer zorgt voor zwelling,
roodheid en lokale warmteontwikkeling die eigen zijn aan een ontstekingsreactie.
Sommige van de ontstekingsmediatoren zullen ook inwerken op de lokale zenuwuiteinden en zo bijdragen aan de
gewaarwording van pijn. Ontstekingsmediatoren kunnen ook systemische effecten hebben (inwerken hypothalamus →
koorts)
De Sentinelcellen produceren ook oa vasoactieve lipiden, peptides en amines. Deze ontstekingsmediatoren werken in op
het endotheel → vasodilatatie, verhoogde permeabiliteit en verhoogde expressie van adhesiemoleculen op de
endotheelcellen (WBC tegenhouden en doen diapederen)
De ontsteking activeert ook bloedstolling door lekkage van vloeistof uit BB. Deze stollingscascade
wordt geactiveerd door thrombine dat fibrinogeen in de weefselvloeistoffen en plasma zal omzetten
naar onoplosbaar fibrine + activatie stollingssysteem → fibrinolyse (cascade) → plasmine breekt
fibrine af waarbij peptidefragmenten ontstaan die chemotactische werken.
Drie grote groepen onstekingsmediatoren:
3
, - Ontstekingscytokines = pro-inflammatoir. TNF-alfa, IL-1 en IL-6
o TNF-α wordt als eerste geproduceerd door macrofagen, mastcellen, T-cellen, endotheelcellen, B-cellen
en fibroblasten. Verhoogde adhesie, migratie en aantrekking WBC
Golven van IL1 en IL6 zullen hierop volgen:
o IL-1 geproduceerd door macrofagen. IL-1α is membraan gebonden en IL-1β wordt gesecreteerd. Zelfde
effect als TNF-α.
o IL-6 geproduceerd door macrofagen en mastcellen, gestimuleerd door IL-1 en TNF- α. Verhoogt
activiteit WBC en ontwikkeling immuunrespons (stimulatie Asproductie en productie acute fase
eiwitten thv lever, AFE werken opsoniserend).
o Deze 3 kunnen inwerken op hypothalamus + vet en spierweefsel (energie) → koorts
o Werken ook in op DC voor activatie van verworven immuunrespons
o Kunnen leiden tot shock!
– Chemokines
Type van cytokines, reguleren migratie van specifieke celpopulaties die juiste receptor hebben.
Cellen zullen migreren in richting van hogere concentratie (chemotactisch)
Geproduceerd door verschillende celtypes, waaronder ook sentinelcellen
4 families: belangrijkste zijn CC en CXC
Belangrijkste: CXCL8 of IL8: aantrekken neutrofielen + verhoogde activiteit
– Vasoactieve molecules = verandering in bloedvatenendotheel. → VD, verhoogde permeabiliteit en bloedtoevoer,
verhoogde expressie adhesiemol op oppervlak endotheelcellen.
Gevolg = lekkage en influx WBC in weefsel.
Bloedstolling wordt ook geactiveerd
– Vasoactieve amines = Histamine, geproduceerd door mastcellen, allergie!
→ vasculaire lekkage, verhoogde expressie PRRs
→ Werken in op H1, H2 (en H3) receptoren, H1 en H2 op endotheel → ontsteking stimuleren → VD en
permeabiliteit
→ H3 eerder anti-inflammatoir
Serotonine bij knaagdieren en grote herbivoren, vasoconstrictie (hoge BP). Rund = VD
– Peptiden = serine proteasen geproduceerd door mastcellen, knippen precursoren in
serum/weefselvloeistof tot vasoactieve peptides
→ Bradykinine: VD, vasculaire lekkage, stimulatie neutrofielen, pijnreceptoren, antimicrobieel
→ Anafylatoxines: C5a > C3a > C4a
→ gladde spiercontractie, permeabiliteit, histamine-vrijstelling, chemotactisch
→ Neuropeptiden: pijn, VD
– Lipiden = Fosfolipiden worden omzet in arachidonzuur en dat worden leukotriënen en prostaglandines.
– Leukotriënen = eicosanoide: contractie gladde spieren, verhoogde permeabiliteit.
→ LTC, LTD, LTE → verhoogde permeabiliteit, contractie gladde spieren
→ LTB → krachtig chemoattractant voor neutrofielen
– Prostaglandines = eicosanoide:
→ regelen ontsteking
→ constrictie/dilatatie GS van bloedvaten
→ pijnsensatie
→ thermoregulatie → koorts (hypothalamus)
→ inhiberen zuursecretie maag
– Lipoxines = anti-inflammatoir, arachidonzuur wordt door neutrofielen omgezet.
– Platelet-activating factor, PAF = productie door mastcellen, neutrofielen, bloedplaatjes. Versterkt
neutrofieladhesie,-chemotaxis en activiteit.
In de loop vd ontsteking: overgang van proinflamm. leukotrienes → anti-inflam lipoxines
Macrofagen (M2) zullen op het einde de ontsteking ook terug opruimen + onderdrukke!
Acute ontsteking kan leiden tot chronische wanneer het weefselherstel niet goed verloopt of indringer niet goed verwijderd
werd.
4
