Samenvatting Verpleegkundige methodiek 1 - Pathologie

Methodiek 1 (Biesbrouck)

Perfusie
1. Atherosclerose
 Slagaderverkalking
 Behoort tot de natuurlijke verouderingsproces
 Het is langdurig ziekteproces waarbij de arteriële doorbloeding van het
circulatiestelsel verstoord wordt
 Is een complex ziekteproces waarbij vetten opgehoopt worden in de wand van de
grote en middelgrote slagaders.
 Het is deze ophoping van vetten die de arteriële doorbloeding op diverse plaatsen
in lichaam kan belemmeren.

1.1. Lipiden
 Lipoproteïnen
o Eiwitten die vetten naar diverse weefsels in het lichaam kunnen brengen.
 In de weefsels worden deze vetten gebruikt als energiebron, opgeslagen als
energiereserve of spelen ze rol in aanmaak van andere stoffen.
 Lipoproteïnen zijn meetbaar in bloed, belangrijkste lipidentesten vormen samen
lipidenprofiel
o HDL (high density lipoprotein)
 Bevatten vooral cholesterol (25% totale cholesterol)
 Goed cholesterol genoemd want voeren inhoud naar de lever.
o LDL (low density lipoprotein)
 Bevatten vooral cholesterol (75% totale cholesterol)
 Slechte cholesterol genoemd want voeren inhoud rond in lichaam.
o Triglyceriden (TG)
 Ander soort vet dan cholesterol
 Voornamelijk getransporteerd in andere deeltjes dan HDL en LDL.
o Totaal serumcholesterol
 Waarde heeft minder betekenis dan HDL en LDL
 Vaak wordt verhouding berekend tot HD
o Dyslipidemie
 Ongunstig lipidenprofiel (HDL LDL TG totaal C)  hart en
vaatziektes




1.2. Ontstaan en evolutie van de atheroomplaque

1

,  Fatty Streak
o LDL deeltjes infiltreren doorheen endotheel en komen in wand slagader.
gebeurd op plaatsen waar endotheel beschadigd is of onder grote spanning
staat.
 Voorbeeld: thv een Bifurcatie
 De turbulentere of snelle bloedflow op deze plaatsen
creëert een trekkracht op het endotheel waardoor de cellen
sowieso iets minder goed op elkaar aansluiten
o LDL zet ontstekingsreactie in gang waarbij macrofagen worden
aangetrokken vanuit bloedbaan.
o Deze fagocyteren het LDL en transformeren tot schuimcellen =
oppervlakkige ophoping van cholesterol overladen cellen = fatty streak.
o Asymptomatisch
o Regressie (genezing/ volledig verdwenen) is nog mogelijk, vooral op
jonge leeftijd
 Atheroma
o Atheroomplaque
 Dit is een in het vaatlumen uitpuilend, afgekapseld letsel rond een
centrale kern van vetrijk materiaal
o Indien letsel aangroeit, vinden veranderingen plaats
 Schuimcellen sterven af
 Cholesterolrijke inhoud wordt extracellulair opgestapeld in
arteriewand
 Migratie en proliferatie van gladde spiercellen vanuit tunica media
naar tunica intima
 Die maken extra bindweefsel waardoor een kapsel wordt
gevormd
 Complicaties
o Stenose
 Door volume atheroma vernauwt slagader
 Stroomafwaarts gelegen weefsels minder bloedvoorziening
ontvangen
 70% stenosering = Hooggradige stenose
o Plaqueruptuur, trombose en occlusie µ
 Plaque wordt instabiel
 Atheroomkapsel scheurt
 Necrotische lipidenkern komt in contact met bloedbaan.
 Door thrombusvorming en plaatjesaggregatie in het lumen wordt
bloedvat afgesloten. = Occlusie
 Indien er voldoende collateraalcirculatie bestaat
 Betekent dit dat de stroomafwaarts gelegen weefsels nu
zonder bloedvoorziening komen te zitten waardoor ze
afsterven.
o Aneurysma
 Verbreding van een bloedvat door verzwakking van de wand ter
hoogte van een atheroomplaque
1.3. Klinische toepassingen
2

,  Artherosclerose is pijnloos  wanneer O2 voorziening afwaarts gelegen weefsels
gedrang komt  symptomen
 Artherosclerose ontwikkelt zich steeds op verschillende plaatsen tegelijkertijd.




1.4. Cardiovasculaire risicofactoren
Algemeen
 Bevorderen de ontwikkeling van atherosclerose
o Deze factoren verhogen het risico op hart – en vaatziektes
 = Cardiovasculaire risicofactoren
 Belangrijkste:
o A (age)  leeftijd
o B (blood pressure)  arteriële hypertensie
o C (cigarettes)  roken
o D (diabetes)
o E (event)  reeds gekend met cardiovasculaire pathologie
o F (family)  erfelijk
o G (gender)  mannelijk
 Andere:
o Obesitas
 Te veel aan visceraal vet = te hoge buikomtrek
o Dyslipidemie
 HDL LDL TG
o Ongezonde voeding
 Te veel vet, te veel suiker
o Te weinig beweging
o Psychosociale factoren
 Stress, depressie
 Globaal cardiovasculair risico
o Risico dat pt binnen bepaalde tijd hart – en vaatziekte ontwikkelt rekening
houdend met de risicofactoren




Aanpakken van het globaal cardiovasculair risico (GCR)

3

,  Niet medicamenteus
o Rookstop
 Geen enkele maatregel is zo effectief
o Gezonde voeding
 Principes van voedingsdriehoek
o Beweging
 5x/week 30min matige activiteit
o Vermagering
 Medicamenteus
o Behandeling comorbiditeiten
 1 of meer aandoening naast hoofddiagnose
 Arteriële hypertensie, diabetes type 2, nierinsufficiëntie
o Optimaliseren lipidenprofiel
 Lipidenverlagend geneesmiddel
 Voorbeeld: Simvastatine
o Anti-aggregans
 = Is samenkleven van bloedplaatjes
 Lage dosis acetylsalicylzuur  remt plaatjesaggregatie
 Voorbeeld: Asaflow, Cardio – aspirine (bloeding veroorzaken)

2. Arteriële hypertensie
2.1. Definities
 AHT
 Is een cardiovasculaire aandoening waarbij sprake is van chronische verhoging
van druk die bloed uitoefent op vaatwand
 DUS verhoging bloeddruk
 Onderscheiden in
o Essentiële (primair) hypertensie (90%)
 Geen verklaring
o Secundaire hypertensie
 Duidelijke oorzaak




2.2. Diagnose
4