Samenvatting Ouderenzorg

Ouderenzorg
1. Veroudering van de bevolking: uitdagingen voor de
verpleegkundige praktijk
 Leerdoelen
- Aangeven waarom stilstaan bij veroudering van de bevolking belangrijk is voor
verpleegkundigen
- De factoren die bijdragen tot de veroudering van de bevolking beschrijven
- Toelichten hoe de leeftijdspiramide voor België volgens huidige prognoses kan evolueren
- Uitleggen welke uitdagingen de bevolkingsveroudering met zich meebrengt voor de
verpleegkundige praktijk
- Het profiel van de oudere zorgontvanger in de thuissituatie, het ziekenhuis en het
woonzorgcentrum beschrijven

1.1. Een kwestie van ontgroening en toename van de
levensverwachtingen
 Stijging van de ouderen in onze maatschappij, aandeel ouderen neemt wereldwijd toe.
 Blijven langer leven

1.1.1. Ontgroening van de bevolking
 Minder jonger dan ouderen door:
- Ontgroening
ONTGROENING vd bevolking
= het aandeel van de jongeren (0-19 jaar) in de totale bevolking jaar na jaar afneemt
- Evolutie van het aantal geboorten in België sinds 1830
 Rond de eerste wereldoorlog een daling, mensen wouden geen kinderen
 Rond de tweede wereldoorlog een stijging, mensen wouden na de oorlog een kind
 Rond 1960 opnieuw een daling door het uitvinden van anticonceptiemiddelen

1.1.2. Toename van de levensverwachting
 Mensen worden steeds ouder -> toename levensverwachtingen
- Verschil tussen mannen en vrouwen v levensverwachtingen zijn ah verkleinen
 Omdat vrouwen beginnen werken, drinken, roken
 Kan ook zijn dat mannen gezonder gaan leven dan vroeger.
 Steeds meer mensen hogere leeftijd  oorzaak:
- Betere gezondheidszorg (grotere vooruitgang van diagnostische bevindingen)
- Preventiecampagnes (vaccinaties bij kinderen)
- Verbeterde levensomstandigheden (hygiëne)

1.1.3. De bevolking vergrijst en verzilvert
 Door de ontgroening en de toegenomen levensverwachtingen neemt het aandeel ouderen
in onze samenleving toe waardoor de bevolking vergrijst.
 De vergrijzing versnelt door babyboom na de tweede wereldoorlog




1

,  Definitie

VERGRIJZING
=> De vergrijzing van de bevolking gaat over het aandeel ouderen (65 jaar en ouder) in de bevolking
dat jaar na jaar toeneemt.

VERZILVERING
=> De verzilvering van de bevolking gaat over toenemende aandeel 80+ binnen de groep van 65+

 Babyboom (= generatie tussen 1946-1955)
- De eerste babyboomers:
 Bereiken sinds 2010 de leeftijd van 65 jaar
 Bereiken vanaf 2030 de leeftijd van 85 jaar
- De laatste babyboomers
 Bereiken rond 2030 de leeftijd van 65 jaar
 Bereiken rond 2050 de leeftijd van 85 jaar




1.1.4. De ontgroening en vergrijzing visueel voorgesteld
 Leeftijdspiramide
LEEFTIJDSPIRAMIDE
= de grafische weergave van de verdeling van de bevolking naar geslacht en leeftijd, waarbij
de leeftijd op de verticale as is geplaatst.




 Piramide = fout:
- Zou omgekeerd moeten zijn
- Door de vergrijzing: meer ouderen en meer volwassenen tussen 35 & 65 jaar




 Zo zou de piramide eruit zien in 2025:
- Toename vd groep ouderen zal zich doorzetten en dat in de verhouding vooral de groep
80-plussers zal toenemen
- De veroudering vd babyboomgeneratie  daarvoor verantwoordelijk



2

, 1.1.5. De ontgroening en vergrijzing genuanceerd
 Vergrijzing treft heel ons land
 Maar er zijn regionale verschillen
 Brussels Hoofdstedelijk Gewest is jonger dan de andere 2 gewesten
 Andere 2 gewesten: uit 22,6 % jonger dan 18 jaar en 13% 65-plussers
 3 gewesten:
1) Brussel Hoofdstedelijk Gewest
 1 op de 3 65-plussers is ouder dan 80 j
=> Brussels jongste gewest in België en heeft hoogste aandeel 80-plussers
 Brussel gewest  meer ‘gekleurd’ in vergelijking met het nationaal gemiddelde
2) Vlaams gewest
 Meest uitgesproken vergrijzing
 Minderen jongeren (19,4%) en meer ouderen (20,6%)
 7 van de 10 kustgemeenten maken 65-plussers meer dan 30% uit
 Er is dus sprake van pensioenmigranten

PENSIOENMIGRANTEN
= zijn ouderen die na pensionering hun oorspronkelijke woonplaats inruilen voor een
woonplaats aan de Belgische kust

3) Waals gewest
 Staat dichter bij het nationaal gemiddelde
 Antwerpen, Gent, Leuven en Mechelen hebben een verhouding het laagste aandeel 65-
plussers
- Mogelijke verklaring: studenten blijven in grote steden leven
- En wonen meer mensen met een migratieachtergrond waardoor geboortecijfers hoger
liggen

1.2. Uitdagingen voor de verpleegkundige praktijk
 Vergrijzing en verzilvering  gevolgen voor de zorgsector en de verpleegkundige praktijk
=> zorgvraag zal toenemen en evolueren
 6 uitdagingen voor de verpleegkundige praktijk:

1.2.1. De oudere van de toekomst: noodzaak tot herziening van de zorg aan ouderen
 De toekomstige generatie ouderen hebben een aantal kenmerken en noden die anders zijn
dan de kenmerken van de huidige generatie (oudste) ouderen
1.2.2. Focus op gezond en actief ouder worden (focus op healthy ageing)
 Preventie speelt hierbij een sleutelrol en richt zich op het voorkomen van ziekte,
complicaties en vroegtijdige sterfte
1.2.3. Toename van chronische aandoeningen
 Prevalentie van multimorbiditeit neemt toe
1.2.4. Toename van de zorgvraag
 Mantelzorg staat onder druk
 Beperkingen bij de (instrumentele) activiteiten van het dagelijkse leven




3