Thema 7: de systemische benadering
Kennismaking met de psychologie
1.uitgangspunt en basisbegrippen
Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties situeren zich in systeem
- Zien persoon als schakel binnen systeem, dat op beurt deel uitmaakt van
ander systeem
- Manier waarop mensen zich in situatie gedragen, beïnvloed door gedrag
van anderen die behoren tot zelfde systemen en omgekeerd
- Focus op systeem niet op individu
Aan basis ligt vaststelling dat
- In gezinnen van cliënten die succesvol werden behandeld, soms ontstaan
van problemen bij gezinsleden
- Sommige cliënten dat na verblijf hersteld waren, na terugkeer opnieuw
gestoord gedrag
Verklaarbaar door individu als onderdeel te zien van gezinssysteem
- Problemen bij andere gezinsleden: probleem in systeem zoeken = gezin
van cliënt
- Na verblijf cliënten misschien veranderd, maar niets in systeem = gezin
Context of factoren in bredere omgeving vormen systeem en hebben invloed op
individu. Zonder context hebben woorden/ daden geen betekenis.
Iemand staat nooit op zichzelf maar in wisselwerking met andere
systemen
- Theorie probeert alles vanuit geheel te bekijken
- Context kan onderverdeeld worden: hiërarchisch geordend
Open systeem = elk niveau heeft eigen regels, heeft
invloed op ander niveau en wordt beïnvloed door ander
niveau
Hoe hoger = hoe complexer niveau
- Bij analyse gedrag/probleem belangrijk om op flexibele manier
te kijken.
1
, - Gebruik systematische benadering vergelijkbaar met instellen zoomlens:
telkens ander zich op hetzelfde.
Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties worden multifactorieel en circulair
bepaald
- Mensen zien gedrag als logisch gevolg van wat ander doet en hanteren
lineair causale logica: oorzaak leidt tot gevolg.
AB
Deze manier van denken binnen systeemtheorie afgewezen en
ingewisseld
Circulair causale logica
- Interacties tussen delen van systeem circulair opgevat
- Men gaat niet opzoek naar oorzaak of schuld maar kijkt naar gedrag van
anderen in termen van invloed die mensen in systemen op elkaar hebben.
Elke actie en communicatie tezelfdertijd oorzaak en gevolg en
verloopt in beide richtingen.
- Complexiteit en ww komt tot recht
- Niemand alleen verantwoordelijk voor haar gedrag maar heeft wel aandeel
in interacties waarin hij/zij terechtkomt.
Geen begin- en eindpunt. Iets wordt altijd beïnvloed door
iets anders en leidt weer tot iets anders.
Over circulaire processen spreken is moeilijk
- Taal lineair gestructureerd en speelt af in actuele situatie en op
achtergrond tussen mensen.
- Processen dynamisch
- Maakt alles gecompliceerder: + 2 betrokkene dan geheel van invloeden
onoverzichtelijk.
- Monocausaal denken: gebeurtenissen proberen overzien en ordenen
1 oorzaak en 1 gevolg
Binnen systematische benadering: multicausaliteit
- Meerdere factoren samen leiden tot situatie
- Meerdere beïnvloedende factoren
- Wederzijdse en multifactoriële circulaire beïnvloeding
Gedrag, gevoelens, … constant in onderlinge wisselwerking en van
elkaar en context afhankelijk.
Vanuit verschillende hoeken naar verschillende invloeden kijken
2
Kennismaking met de psychologie
1.uitgangspunt en basisbegrippen
Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties situeren zich in systeem
- Zien persoon als schakel binnen systeem, dat op beurt deel uitmaakt van
ander systeem
- Manier waarop mensen zich in situatie gedragen, beïnvloed door gedrag
van anderen die behoren tot zelfde systemen en omgekeerd
- Focus op systeem niet op individu
Aan basis ligt vaststelling dat
- In gezinnen van cliënten die succesvol werden behandeld, soms ontstaan
van problemen bij gezinsleden
- Sommige cliënten dat na verblijf hersteld waren, na terugkeer opnieuw
gestoord gedrag
Verklaarbaar door individu als onderdeel te zien van gezinssysteem
- Problemen bij andere gezinsleden: probleem in systeem zoeken = gezin
van cliënt
- Na verblijf cliënten misschien veranderd, maar niets in systeem = gezin
Context of factoren in bredere omgeving vormen systeem en hebben invloed op
individu. Zonder context hebben woorden/ daden geen betekenis.
Iemand staat nooit op zichzelf maar in wisselwerking met andere
systemen
- Theorie probeert alles vanuit geheel te bekijken
- Context kan onderverdeeld worden: hiërarchisch geordend
Open systeem = elk niveau heeft eigen regels, heeft
invloed op ander niveau en wordt beïnvloed door ander
niveau
Hoe hoger = hoe complexer niveau
- Bij analyse gedrag/probleem belangrijk om op flexibele manier
te kijken.
1
, - Gebruik systematische benadering vergelijkbaar met instellen zoomlens:
telkens ander zich op hetzelfde.
Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties worden multifactorieel en circulair
bepaald
- Mensen zien gedrag als logisch gevolg van wat ander doet en hanteren
lineair causale logica: oorzaak leidt tot gevolg.
AB
Deze manier van denken binnen systeemtheorie afgewezen en
ingewisseld
Circulair causale logica
- Interacties tussen delen van systeem circulair opgevat
- Men gaat niet opzoek naar oorzaak of schuld maar kijkt naar gedrag van
anderen in termen van invloed die mensen in systemen op elkaar hebben.
Elke actie en communicatie tezelfdertijd oorzaak en gevolg en
verloopt in beide richtingen.
- Complexiteit en ww komt tot recht
- Niemand alleen verantwoordelijk voor haar gedrag maar heeft wel aandeel
in interacties waarin hij/zij terechtkomt.
Geen begin- en eindpunt. Iets wordt altijd beïnvloed door
iets anders en leidt weer tot iets anders.
Over circulaire processen spreken is moeilijk
- Taal lineair gestructureerd en speelt af in actuele situatie en op
achtergrond tussen mensen.
- Processen dynamisch
- Maakt alles gecompliceerder: + 2 betrokkene dan geheel van invloeden
onoverzichtelijk.
- Monocausaal denken: gebeurtenissen proberen overzien en ordenen
1 oorzaak en 1 gevolg
Binnen systematische benadering: multicausaliteit
- Meerdere factoren samen leiden tot situatie
- Meerdere beïnvloedende factoren
- Wederzijdse en multifactoriële circulaire beïnvloeding
Gedrag, gevoelens, … constant in onderlinge wisselwerking en van
elkaar en context afhankelijk.
Vanuit verschillende hoeken naar verschillende invloeden kijken
2
