Thema 5: De humanistische benadering
Kennismaking met de psychologie
1.uitgangspunten en basisbegrippen
1.1Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties bepaald vanuit betekenissen
- Subjectief en bepalend voor gedrag
- Individuele, subjectieve perceptie, beleving of interpretatie van iemand is
het essentiële uitgangspunt.
- Aandacht voor beleving van cliënt: vragen wat concreet gebeurd is.
1.2Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties bepaald vanuit vrije wil
- Belang vrije wil
- Idee dat menselijke vrijheid hoogste goed is: geven zelf betekenis aan wat
ze meemaken en bepalen zo richting die ze willen geven.
- Existentiële vrijheid
Mensen geven vorm aan eigen leven en maken zelf keuzes.
Vrijheid gekoppeld aan verantwoordelijkheid
- Geloven sterk in zelfredzaamheid en zelfhelende vermogen van mens
Keuze o.b.v. innerlijke kompas
- Mensen van nature uit en o.b.v. intuïtie weten wat best voor hen is
E. Gendlin
- Benadrukt belang lijfelijk ervaren
- Lichamelijk ervaren wijsheden, die hij in taal probeert te vatten
1.3Humanistische bandering gaat uit van ontwikkelings-/groei-/procesmodel
Mens ontwikkelt spontaan op positieve manier als hij rationele groeikansen krijgt
vanuit omgeving.
Mens gedreven door zelfactualisatie, wil gelukkig zijn en ambitie aangeboren
talenten te ontplooien. Geloof in innerlijke kern: stuwt en drijft
Mensen
- Komen tot integratie van aspecten van zichzelf en tot doeltreffender
functioneren
- Lijken meer op persoon dat ze willen zijn
- Kunnen zichzelf meer leiden en groter zelfvertrouwen tonen
- Ontwikkelen tot sterkere persoonlijkheden: uniek en zelfexpressief
- Kunnen problemen van leven adequater en met grotere rust tegemoet
treden
Behoefte om te groeien, ontwikkelen en ontplooien is inherent aan mens en stopt
niet. Dynamische persoonlijkheid: streven naar groei +
zelfontwikkeling.
1
, Sterk geloof in ‘ware zelf’
- Wie mensen diep vanbinnen zijn
- Voortdurend in ontwikkeling + staat open voor ervaringen
- Bereiken doelen ondergeschikt aan streven deze te realiseren
1.4 Een humanistische benadering probeert de mens als geheel te zien
Humanistische benadering = holistische benadering (Griekse ‘holon’ = ‘heel’)
<-> reductionisme: alle delen afzonderlijk van elkaar beschouwd
Gedachten, gevoelens, … kan alleen verklaard worden als totaliteit
- Verandert iets aan geheel dan veranderen alle andere delen van geheel
ook
- Functioneren begrijpen: oog hebben voor psychische, lichamelijke, sociale
en emotionele kant van de mens.
Beïnvloeden elkaar steeds`
- Zet af tegen psychologie die mens reduceert tot aspect dat gedrag,
gevoelens, … stuurt
Rogers
- Gedrag, gevoelens, … verklaard vanuit onderlinge samenhang
- Denken, voelen en handelen moet in balans zijn
Lichaam en geest 1 + integreren in ‘zelf’
Zo op unieke en subjectieve manier betekenis geven aan wat ze meemaken +
ervaren
1.5 Een humanistische benadering gaat uit van kwalitatieve onderzoek
benadering
Mens moet als holistisch wezen benaderd worden
- Bij wetenschappelijk onderzoek aandacht aspecten van individu
inclusieve en geïntegreerde manier van wetenschap.
- Draagt bij aan menselijke gedragingen vanuit ander perspectief dat
complexiteit en individualiteit van menselijk bestaan erkent.
Beleving mens uniek
- Rogers vreesde dat unieke van persoon verloren zou raken
Individu leeft in veranderde wereld en ervaringen waarvan hij zelf
middelpunt is en waarover geen uitspraken gedaan kunnen worden.
o Non- theoretische benadering
Zijn boeken zijn ervaringsverslagen
Humanistische psychologie wilde psychologie zijn dat oog had voor verlangen
naar liefde, genieten van kunst en creativiteit, …
- Door daarop te richten probeerden men tot ‘menselijke’ psychologie te
komen en vanuit positieve blik naar mensen te kijken.
2
Kennismaking met de psychologie
1.uitgangspunten en basisbegrippen
1.1Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties bepaald vanuit betekenissen
- Subjectief en bepalend voor gedrag
- Individuele, subjectieve perceptie, beleving of interpretatie van iemand is
het essentiële uitgangspunt.
- Aandacht voor beleving van cliënt: vragen wat concreet gebeurd is.
1.2Gedrag, gevoelens, gedachten en interacties bepaald vanuit vrije wil
- Belang vrije wil
- Idee dat menselijke vrijheid hoogste goed is: geven zelf betekenis aan wat
ze meemaken en bepalen zo richting die ze willen geven.
- Existentiële vrijheid
Mensen geven vorm aan eigen leven en maken zelf keuzes.
Vrijheid gekoppeld aan verantwoordelijkheid
- Geloven sterk in zelfredzaamheid en zelfhelende vermogen van mens
Keuze o.b.v. innerlijke kompas
- Mensen van nature uit en o.b.v. intuïtie weten wat best voor hen is
E. Gendlin
- Benadrukt belang lijfelijk ervaren
- Lichamelijk ervaren wijsheden, die hij in taal probeert te vatten
1.3Humanistische bandering gaat uit van ontwikkelings-/groei-/procesmodel
Mens ontwikkelt spontaan op positieve manier als hij rationele groeikansen krijgt
vanuit omgeving.
Mens gedreven door zelfactualisatie, wil gelukkig zijn en ambitie aangeboren
talenten te ontplooien. Geloof in innerlijke kern: stuwt en drijft
Mensen
- Komen tot integratie van aspecten van zichzelf en tot doeltreffender
functioneren
- Lijken meer op persoon dat ze willen zijn
- Kunnen zichzelf meer leiden en groter zelfvertrouwen tonen
- Ontwikkelen tot sterkere persoonlijkheden: uniek en zelfexpressief
- Kunnen problemen van leven adequater en met grotere rust tegemoet
treden
Behoefte om te groeien, ontwikkelen en ontplooien is inherent aan mens en stopt
niet. Dynamische persoonlijkheid: streven naar groei +
zelfontwikkeling.
1
, Sterk geloof in ‘ware zelf’
- Wie mensen diep vanbinnen zijn
- Voortdurend in ontwikkeling + staat open voor ervaringen
- Bereiken doelen ondergeschikt aan streven deze te realiseren
1.4 Een humanistische benadering probeert de mens als geheel te zien
Humanistische benadering = holistische benadering (Griekse ‘holon’ = ‘heel’)
<-> reductionisme: alle delen afzonderlijk van elkaar beschouwd
Gedachten, gevoelens, … kan alleen verklaard worden als totaliteit
- Verandert iets aan geheel dan veranderen alle andere delen van geheel
ook
- Functioneren begrijpen: oog hebben voor psychische, lichamelijke, sociale
en emotionele kant van de mens.
Beïnvloeden elkaar steeds`
- Zet af tegen psychologie die mens reduceert tot aspect dat gedrag,
gevoelens, … stuurt
Rogers
- Gedrag, gevoelens, … verklaard vanuit onderlinge samenhang
- Denken, voelen en handelen moet in balans zijn
Lichaam en geest 1 + integreren in ‘zelf’
Zo op unieke en subjectieve manier betekenis geven aan wat ze meemaken +
ervaren
1.5 Een humanistische benadering gaat uit van kwalitatieve onderzoek
benadering
Mens moet als holistisch wezen benaderd worden
- Bij wetenschappelijk onderzoek aandacht aspecten van individu
inclusieve en geïntegreerde manier van wetenschap.
- Draagt bij aan menselijke gedragingen vanuit ander perspectief dat
complexiteit en individualiteit van menselijk bestaan erkent.
Beleving mens uniek
- Rogers vreesde dat unieke van persoon verloren zou raken
Individu leeft in veranderde wereld en ervaringen waarvan hij zelf
middelpunt is en waarover geen uitspraken gedaan kunnen worden.
o Non- theoretische benadering
Zijn boeken zijn ervaringsverslagen
Humanistische psychologie wilde psychologie zijn dat oog had voor verlangen
naar liefde, genieten van kunst en creativiteit, …
- Door daarop te richten probeerden men tot ‘menselijke’ psychologie te
komen en vanuit positieve blik naar mensen te kijken.
2
