INTERNATIONAAL RECHT
RECHTSTHEORIE
Om te gaan duiden er zijn wel verschillende visies over internationaal recht (je hebt
een zekere achtergrond/een zekere cultuur).
The right to protect: vanaf een humanitaire ramp zich voordoet in een ander land
(mogen wij ingrijpen) -> UK vooral. Sommige landen niet mee eens.
à Er zijn verschillende visies van internationaal recht (compromis sluiten). We
moeten overeenkomen met iedereen in de wereld.
Invisible college of international lawyers: soort van clubje, van jonge blanke mannen
die aan, zij filosoferen samen over internationaal recht en sturen dat door naar de
rest van het land (eensgezind een set regels maken).
Vandaag de dag stelt men de vraag of het niet divisible college of international
lawyers (we hebben veel meer invloeden, zijn we niet veel meer verdeeld??).
In VS meer egocentrisch perspectief.
Na dekolonisatie hebben vele landen dat moeten accepteren, zonder dat ze zelf
inspraak hadden.
Onthouden: vragen stellen bij bepaalde regels, sommige gaan niet fair ogen. Soms is
het een scheefgetrokken geschiedenis, het is gemaakt door een klein groepje en
daarna geëxporteerd.
INLEIDING – ALGEMENE KENMERKEN VAN HET
INTERNATIONAAL RECHT
Wat is internationaal recht??
Internationaal recht bepaald een heel stuk van je leefwereld. Gebeurt op heel wat
manieren wat onopgemerkt gebeurt (vlucht vertraagd -> vergoeding internationaal
recht!).
A. WAT IS INTERNATIONAAL RECHT?
Biodiversiteit op volle zee (gebieden die buiten jurisdictie liggen van kusstaten). Men
dacht hvl we ook gaan vissen -> vis genoeg, maar opeens toch geen vis genoeg
(naderbij gaan kijken om het toch te beschermen biodiversity beyond national
jurisdiction.
We hebben een probleem met plastiek.
1
,Eu sluit handelsakkoord met Nieuw-Zeeland af om te kijken hoe men handel gaat
drijven.
Operatie van hackers zelf gehackt.
Er bewegen wel een aantal zaken op internationaal vlak!
Men verwacht dat heel wat landen daar lid van worden (multilateraal).
Cocaïnebaas: uitleveringsverdrag gesloten tussen Emiraten en België.
Er vloeit heel wat geld van België naar Oekraïne.
ACHTERGROND EN ROL
Een aantal zaken: wrm internationaal recht? Vreedzame co-existentie (we kunnen
naast elkaar leven, zonder oorlog te starten. Bv ik start een bedrijf op met heel veel
vuiligheid bij de grens van Nederland -> samen kijken hoe het beter kan) &
samenwerking (gaat over het feit dat we bepaalde problemen zoals handel,
klimaatprobleem niet alleen knn gaan aanpakken, bv België zet CO2 stop, dat gaat
weinig doen op vlak van klimaat -> mondiale samenwerking).
Ook politiek project, we kunnen doen aan Agenda-setting
cf. MDGs en SDGs (zijn niet bindend -> sof low, maar hebben impact).
Momentum creëren (10 jaar geleden Parijsakkoord afgesloten, ging rond klimaat,
heeft er ook voor gezorgd dat er een enorme stuwing was om er iets aan te doen,
nationaalrechtelijk ook stappen ondernomen, omdat het leeft onder de bevolking.
Lawfare -> zaken onder de neus van bevolking te brengen door een stunt (brief
gestuurd om Australische president naar strafhof te dragen -> gingen ze niet doen!).
Binnen internationale recht een voordurende groei (door impact globalisering).
Butterfly-effect: er gebeurt iets in het ene land, dan gaat het de hele wereld rond
(president tarieven uitvaren, impact op de wereldwijde handel).
Je kan vdg de dag niet meer mee zijn met alles!! Er is een soort van niche-vorming,
er is een fragmentatie omdat het nationale recht zo is gegroeid. Er is een beetje
fragmentering, we hebben milieurecht, zeerecht…
DEFINITIE??
Definitie?? We kunnen dat proberen, maar vaak moeilijk.
Functioneel: mss vooral regels die betrekking hebben tussen staten. Want de regels
die wij nationaalrechtelijk kennen is hoe de OH omgaat met burgers. Bij
internationaal recht gaat het tussen de staten.
Internationaal publiekrecht, niet privaatrecht!! Privaatrecht: stel je hebt een nonkel
van Duitse afkomst, is verzeild geraakt in Argentinië, gestorven en laat een erfenis
achter, heel wat nationaliteiten achter (privaatrecht is een set van regels om te
kijken welk nationaal voorrangsrecht we moeten gaan gebruiken).
2
,Vroeger noemde men het volkenrecht. De klemtoon lag meer op die Volken, dan op
de staten. Bruikbare definitie?? We vergeten dat er grote entiteiten zijn met
organisaties (zoals EU, VN).
We zouden ook knn zeggen, laten we dat vereenzelvigen met de bronnen van het
internationaal recht. Maar opnieuw paar dingen vergeten (soft law= strikt genomen
niet bindend, eenzijdige RH…). Die internationale organisaties knn ook resoluties
uitvaardigen (denk aan VN-veiligheidsraad).
Het internationale recht kan je ook opdelen in primaire en secundaire regels:
- Secundaire regels: spelregels
- Primaire regels: wat is het concreet (bv wat is de inhoud van het zeerecht?).
B. HISTORISCHE REVOLUTIE
OUDHEID
Dit is een verdrag (het oudste bewaarde verdrag) van 1259 Voor Christus (was
verdrag tussen Egypte en Hittieten). Was een vredesverdrag, hoe gaan we
krijgsgevangenen gaan wisselen. Dus toen werden er al afspraken gesloten tussen
volkeren.
MIDDELEEUWEN
Daar ging men zeggen dat er sprake was van natuurrecht (jus naturale). Dat was
iets wat toen door de theologen werd gedaan (filosoferen over religie). Zij vonden dat
de universele reden, goddelijke wil vond dat recht. Men ging dat dan gaan
neerschrijven. Was om ervoor te zorgen dat je niet in de hel ging belanden als je het
niet ging gaan naleven.
Theorie over rv oorlog: als je de vorst beledigt -> reden voor rechtvaardige oorlog.
17 EEUW
Komen we eindelijk tot ons meer modern internationale recht, overgang van
natuurrecht naar positief recht (duidelijk dat het creëert wordt voor en door staten,
niet meer een goddelijke wil).
Er komt een internationale gem dat steunt op onaf soevereine staten (staten staan in
het middelpunt). Geen invloed meer van godsdiensten!
Grotius: hij maakt duidelijk dat we moeten overgaan van natuurrecht naar positief
recht en dat er daar regels voor zijn.
18e EEUW
- Doorbraak internationaal recht.
- 1758: E. de Vattel: die schreef over ‘droit des gens’. Term ‘international law’
(J. Bentham)
- 1789: toename (bilaterale) verdragen
3
, 19e EEUW
Men gaat gaan professionaliseren (men gaat een soort van organisaties gaan
oprichten waarbij men samenkomt zoals international law association= meer open
organisatie. Institute droit international= gesloten elitaire organisatie.
Ook eerste internationale organisaties: waren zeer doelgerichte organanisaties (men
hield zich bezig met 1 doel).
Er was een opkomst van multilaterale verdragen: verdrag van Génève.
Eerste ervaringen internationale juridische geschillenbeslechting: op een bepaald
moment onder invloed van Russische tsaar kwamen een aantal landen samen voor
vredesgesprekken. Men kwam daar samen (oprichting Vredespaleis is opgekomen).
20E EEUW
Exponentiële groei: ook van de leden. We krijgen steeds meer organisaties. We gaan
afstappen van louter technische organisaties en gaan over naar Volkenbond, later
VN.
We gaan naar een mondiale club (vroeger klein clubje), nu naar een mondiale club.
Er komen heel wat meer staten bij. Sovjet-unie, uiteengevallen en aparte soevereine
staten Voort. We hebben bv de alg vergadering van de VN (one man one vote
system, elke staat een stem). VN: 193 landen, maar veiligheidsraad maar 15 landen
en 5 landen een permanent zitje. Ooit maar 11 landen, maar die 5 permanente leden
die een vetorecht hebben (kunnen alleen een regel tegenhouden). Nooit veranderd!
Dus vastgehouden aan de macht die er was.
Permanente leden:
- Frankrijk
- VK
- VS
- China
- Rusland
à Wel vreemd Frankrijk maakt deel uit, maar Zuid-Afrika, India zit er niet in.
Men stapt er niet van af, wrm? Zonder veiligheidsraad met 5 permanente leden was
er nooit een VN gekomen.
Codificatie (neerschrijven van bronnen) van sub domeinen: vdg de dag
geconfronteerd met milieurecht. Zijn zaken die soms toch nog vrij nieuw zijn en later
pas gaan opkomen.
Het internationale strafhof (gestart in 2002), EHRM-eind jaren ‘50 -> allemaal vrij
jong (ervoor niks, wat deden ze dan? Diplomatie of oorlog, nu eerder nadenken om
op andere manier te gaan oplossen).
Het ging niet louter meer over staten, ook over ondernemingen, individuen.
4
RECHTSTHEORIE
Om te gaan duiden er zijn wel verschillende visies over internationaal recht (je hebt
een zekere achtergrond/een zekere cultuur).
The right to protect: vanaf een humanitaire ramp zich voordoet in een ander land
(mogen wij ingrijpen) -> UK vooral. Sommige landen niet mee eens.
à Er zijn verschillende visies van internationaal recht (compromis sluiten). We
moeten overeenkomen met iedereen in de wereld.
Invisible college of international lawyers: soort van clubje, van jonge blanke mannen
die aan, zij filosoferen samen over internationaal recht en sturen dat door naar de
rest van het land (eensgezind een set regels maken).
Vandaag de dag stelt men de vraag of het niet divisible college of international
lawyers (we hebben veel meer invloeden, zijn we niet veel meer verdeeld??).
In VS meer egocentrisch perspectief.
Na dekolonisatie hebben vele landen dat moeten accepteren, zonder dat ze zelf
inspraak hadden.
Onthouden: vragen stellen bij bepaalde regels, sommige gaan niet fair ogen. Soms is
het een scheefgetrokken geschiedenis, het is gemaakt door een klein groepje en
daarna geëxporteerd.
INLEIDING – ALGEMENE KENMERKEN VAN HET
INTERNATIONAAL RECHT
Wat is internationaal recht??
Internationaal recht bepaald een heel stuk van je leefwereld. Gebeurt op heel wat
manieren wat onopgemerkt gebeurt (vlucht vertraagd -> vergoeding internationaal
recht!).
A. WAT IS INTERNATIONAAL RECHT?
Biodiversiteit op volle zee (gebieden die buiten jurisdictie liggen van kusstaten). Men
dacht hvl we ook gaan vissen -> vis genoeg, maar opeens toch geen vis genoeg
(naderbij gaan kijken om het toch te beschermen biodiversity beyond national
jurisdiction.
We hebben een probleem met plastiek.
1
,Eu sluit handelsakkoord met Nieuw-Zeeland af om te kijken hoe men handel gaat
drijven.
Operatie van hackers zelf gehackt.
Er bewegen wel een aantal zaken op internationaal vlak!
Men verwacht dat heel wat landen daar lid van worden (multilateraal).
Cocaïnebaas: uitleveringsverdrag gesloten tussen Emiraten en België.
Er vloeit heel wat geld van België naar Oekraïne.
ACHTERGROND EN ROL
Een aantal zaken: wrm internationaal recht? Vreedzame co-existentie (we kunnen
naast elkaar leven, zonder oorlog te starten. Bv ik start een bedrijf op met heel veel
vuiligheid bij de grens van Nederland -> samen kijken hoe het beter kan) &
samenwerking (gaat over het feit dat we bepaalde problemen zoals handel,
klimaatprobleem niet alleen knn gaan aanpakken, bv België zet CO2 stop, dat gaat
weinig doen op vlak van klimaat -> mondiale samenwerking).
Ook politiek project, we kunnen doen aan Agenda-setting
cf. MDGs en SDGs (zijn niet bindend -> sof low, maar hebben impact).
Momentum creëren (10 jaar geleden Parijsakkoord afgesloten, ging rond klimaat,
heeft er ook voor gezorgd dat er een enorme stuwing was om er iets aan te doen,
nationaalrechtelijk ook stappen ondernomen, omdat het leeft onder de bevolking.
Lawfare -> zaken onder de neus van bevolking te brengen door een stunt (brief
gestuurd om Australische president naar strafhof te dragen -> gingen ze niet doen!).
Binnen internationale recht een voordurende groei (door impact globalisering).
Butterfly-effect: er gebeurt iets in het ene land, dan gaat het de hele wereld rond
(president tarieven uitvaren, impact op de wereldwijde handel).
Je kan vdg de dag niet meer mee zijn met alles!! Er is een soort van niche-vorming,
er is een fragmentatie omdat het nationale recht zo is gegroeid. Er is een beetje
fragmentering, we hebben milieurecht, zeerecht…
DEFINITIE??
Definitie?? We kunnen dat proberen, maar vaak moeilijk.
Functioneel: mss vooral regels die betrekking hebben tussen staten. Want de regels
die wij nationaalrechtelijk kennen is hoe de OH omgaat met burgers. Bij
internationaal recht gaat het tussen de staten.
Internationaal publiekrecht, niet privaatrecht!! Privaatrecht: stel je hebt een nonkel
van Duitse afkomst, is verzeild geraakt in Argentinië, gestorven en laat een erfenis
achter, heel wat nationaliteiten achter (privaatrecht is een set van regels om te
kijken welk nationaal voorrangsrecht we moeten gaan gebruiken).
2
,Vroeger noemde men het volkenrecht. De klemtoon lag meer op die Volken, dan op
de staten. Bruikbare definitie?? We vergeten dat er grote entiteiten zijn met
organisaties (zoals EU, VN).
We zouden ook knn zeggen, laten we dat vereenzelvigen met de bronnen van het
internationaal recht. Maar opnieuw paar dingen vergeten (soft law= strikt genomen
niet bindend, eenzijdige RH…). Die internationale organisaties knn ook resoluties
uitvaardigen (denk aan VN-veiligheidsraad).
Het internationale recht kan je ook opdelen in primaire en secundaire regels:
- Secundaire regels: spelregels
- Primaire regels: wat is het concreet (bv wat is de inhoud van het zeerecht?).
B. HISTORISCHE REVOLUTIE
OUDHEID
Dit is een verdrag (het oudste bewaarde verdrag) van 1259 Voor Christus (was
verdrag tussen Egypte en Hittieten). Was een vredesverdrag, hoe gaan we
krijgsgevangenen gaan wisselen. Dus toen werden er al afspraken gesloten tussen
volkeren.
MIDDELEEUWEN
Daar ging men zeggen dat er sprake was van natuurrecht (jus naturale). Dat was
iets wat toen door de theologen werd gedaan (filosoferen over religie). Zij vonden dat
de universele reden, goddelijke wil vond dat recht. Men ging dat dan gaan
neerschrijven. Was om ervoor te zorgen dat je niet in de hel ging belanden als je het
niet ging gaan naleven.
Theorie over rv oorlog: als je de vorst beledigt -> reden voor rechtvaardige oorlog.
17 EEUW
Komen we eindelijk tot ons meer modern internationale recht, overgang van
natuurrecht naar positief recht (duidelijk dat het creëert wordt voor en door staten,
niet meer een goddelijke wil).
Er komt een internationale gem dat steunt op onaf soevereine staten (staten staan in
het middelpunt). Geen invloed meer van godsdiensten!
Grotius: hij maakt duidelijk dat we moeten overgaan van natuurrecht naar positief
recht en dat er daar regels voor zijn.
18e EEUW
- Doorbraak internationaal recht.
- 1758: E. de Vattel: die schreef over ‘droit des gens’. Term ‘international law’
(J. Bentham)
- 1789: toename (bilaterale) verdragen
3
, 19e EEUW
Men gaat gaan professionaliseren (men gaat een soort van organisaties gaan
oprichten waarbij men samenkomt zoals international law association= meer open
organisatie. Institute droit international= gesloten elitaire organisatie.
Ook eerste internationale organisaties: waren zeer doelgerichte organanisaties (men
hield zich bezig met 1 doel).
Er was een opkomst van multilaterale verdragen: verdrag van Génève.
Eerste ervaringen internationale juridische geschillenbeslechting: op een bepaald
moment onder invloed van Russische tsaar kwamen een aantal landen samen voor
vredesgesprekken. Men kwam daar samen (oprichting Vredespaleis is opgekomen).
20E EEUW
Exponentiële groei: ook van de leden. We krijgen steeds meer organisaties. We gaan
afstappen van louter technische organisaties en gaan over naar Volkenbond, later
VN.
We gaan naar een mondiale club (vroeger klein clubje), nu naar een mondiale club.
Er komen heel wat meer staten bij. Sovjet-unie, uiteengevallen en aparte soevereine
staten Voort. We hebben bv de alg vergadering van de VN (one man one vote
system, elke staat een stem). VN: 193 landen, maar veiligheidsraad maar 15 landen
en 5 landen een permanent zitje. Ooit maar 11 landen, maar die 5 permanente leden
die een vetorecht hebben (kunnen alleen een regel tegenhouden). Nooit veranderd!
Dus vastgehouden aan de macht die er was.
Permanente leden:
- Frankrijk
- VK
- VS
- China
- Rusland
à Wel vreemd Frankrijk maakt deel uit, maar Zuid-Afrika, India zit er niet in.
Men stapt er niet van af, wrm? Zonder veiligheidsraad met 5 permanente leden was
er nooit een VN gekomen.
Codificatie (neerschrijven van bronnen) van sub domeinen: vdg de dag
geconfronteerd met milieurecht. Zijn zaken die soms toch nog vrij nieuw zijn en later
pas gaan opkomen.
Het internationale strafhof (gestart in 2002), EHRM-eind jaren ‘50 -> allemaal vrij
jong (ervoor niks, wat deden ze dan? Diplomatie of oorlog, nu eerder nadenken om
op andere manier te gaan oplossen).
Het ging niet louter meer over staten, ook over ondernemingen, individuen.
4
