Key cases
Volkenrecht
A4 ICJ, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
International gewoonterecht- algemene praktijk- consistent
A4 ICJ, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
para. 186
‘niet … met volledig consistentie’
- internationaal gewoonterecht: geen gebruik van geweld
- internationaal gewoonterecht: geen interventie
- Verdragstaten gebonden door verdrag en internationaal gewoonterecht
- Niet-verdragsstaten enkel gebonden door internationaal gewoonterecht
A4 ICJ Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
para. 172-175
Elementaire overwegingen van menselijkheid (algemeen rechtsbeginsel)
“Artikel 3 Geneva Conventies 1949 definieert bepaalde regels die van toepassing zijn in
gewapende conflicten van niet-internationale aard. Er is geen twijfel dat, in het geval van
internationale gewapende conflicten, deze regels ook een minimummaatstaf vormen.”
Geschillenbeslechting- ICJ instemming ongedaan maken
- Verklaringen (artikel 36(2 en 3) ICJ Statuut): intrekken of vervallen
⎯ VS: A4 (Nicaragua v US)
Economisch recht
⎯ Elke staat kiest eigen politiek, economisch en sociaal systeem
⎯ Staten kiezen ook zelf economische relaties met andere staten
ICJ, Military and paramilitary activities in and against Nicaragua (Nicaragua vs. US)
(1986)
ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos Archipelago from
Mauritius (2019)
Internationaal gewoonterecht-algemene praktijk- duur
ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos Archipelago from
Mauritius (2019)
internationaal gewoonterecht: recht op zelfbeschikking ‘geconsolideerd en geleidelijk
bevestigd op termijn’ (p. 24)
Erga Omnes
recht op zelfbeschikking
,ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos
Archipelago from Mauritius (2019)
Van soft law naar hard law (als aan de voorwaarden van internationaal gewoonterecht is
voldaan)
Bijv.
VN Algemene Vergadering Resolutie 1514 (XV) Verklaring aangaande het toekennen
van de onafhankelijkheid van gekoloniseerde landen en volkeren (1960)
‘[bevat] het recht op zelfbeschikking als een internationale gewoontenorm’ (ICJ, Chagos
Adviesopinie; p. 37)
Staatsaansprakelijkheid
VOORBEELD Artikel 30(a) ‘Beëindiging’
⎯ Zo snel mogelijk de administratie van Chagos beëindigen
⎯ Opdat Mauritius dekolonisering kan voltooien
Staatsaansprakelijkheid- niet benadeelde staat
Artikel 48(2)(1) ARSIWA ‘Pure’ erga omnes verplichtingen tussen alle staten
ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
Voortdurend bezwaar (3 voorwaarden) - tegen nieuwe opkomende gewoonte
ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
Opkomende internationale gewoonte regel afbakenen territorial wateren
Zee recht- interne wateren
Tot aan basislijn
— Normaal gezien de kustlijn bij eb, aangeduid op kustkaarten
— ’Rechte’ basislijn bij erg grillige kust
⎯ UNCLOS
⎯ ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
PCIJ Lotus (Frankrijk tegen Turkije) (1927)
Subjectieve voorwaarden van gewoonterecht- opinio juris
PCIJ Lotus (Frankrijk tegen Turkije) (1927)
- Staten vervolgen vaak niet (een vermeende internationale gewoonte)
- Maar dit komt niet per se doordat ze geloven dat er een bindende rechtsregel
is die hen hiervan weerhoudt
- Stemt dus niet uit opinio juris
Jurisdictie- passief persoonlijkheidsjurisdictie
, PCIJ (1922-1946) LOTUS (FRANCE V TURKEY)
Franse kapitein- doden op turks schip
Heeft Turkije internationaal recht overtreden?
Jurisdictie- afdwingingsjurisdictie
PCIJ, LOTUS (FRANCE V TURKEY)
“de eerste en belangrijkste beperking die internationaal recht stelt is dat een staat geen
macht mag uitoefenen in eender welke vorm in het territorium van een andere staat, tenzij
er een toestemmende regel bestaat”
Jurisdictie- passief persoonlijkheidsprincipe
Passief personlijkheidsprincipe
Heeft Turkije internationaal recht overtreden?
ICJ Adv. Op. Legal consequences of construction of a wall in the occupied Palestinian
territory 2004
Kristalliserend effect van verdrag
ICJ Adv. Op. Legal consequences of construction of a wall in the occupied Palestinian
territory 2004
“Wat betreft het internationaal humanitair recht merkt de rechtbank op dat Israël geen partij
is bij de Vierde Haagse Conventie van 1907... De rechtbank is van mening dat de
bepalingen van de Haagse Regels deel zijn geworden van het gewoonterecht.”
Geschillenbeslechting- adviserende beslissing
⎯ Geen instemming vereist! (ICJ, Adv. Op. The Wall (2004))
Mensenrechten- Territoriale toepassingsgebied- jurisdictie
Verdrag burgerlijke en politiek rechten (1966)
⎯ ‘Alle individuen binnen territorium en in jurisdictie’
⎯ Kan ook buiten grondgebied ( ICJ Adv op The Wall)
ICJ, Corfu Channel (UK v Albania) (1949)
Volkenrecht
A4 ICJ, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
International gewoonterecht- algemene praktijk- consistent
A4 ICJ, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
para. 186
‘niet … met volledig consistentie’
- internationaal gewoonterecht: geen gebruik van geweld
- internationaal gewoonterecht: geen interventie
- Verdragstaten gebonden door verdrag en internationaal gewoonterecht
- Niet-verdragsstaten enkel gebonden door internationaal gewoonterecht
A4 ICJ Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v US),
para. 172-175
Elementaire overwegingen van menselijkheid (algemeen rechtsbeginsel)
“Artikel 3 Geneva Conventies 1949 definieert bepaalde regels die van toepassing zijn in
gewapende conflicten van niet-internationale aard. Er is geen twijfel dat, in het geval van
internationale gewapende conflicten, deze regels ook een minimummaatstaf vormen.”
Geschillenbeslechting- ICJ instemming ongedaan maken
- Verklaringen (artikel 36(2 en 3) ICJ Statuut): intrekken of vervallen
⎯ VS: A4 (Nicaragua v US)
Economisch recht
⎯ Elke staat kiest eigen politiek, economisch en sociaal systeem
⎯ Staten kiezen ook zelf economische relaties met andere staten
ICJ, Military and paramilitary activities in and against Nicaragua (Nicaragua vs. US)
(1986)
ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos Archipelago from
Mauritius (2019)
Internationaal gewoonterecht-algemene praktijk- duur
ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos Archipelago from
Mauritius (2019)
internationaal gewoonterecht: recht op zelfbeschikking ‘geconsolideerd en geleidelijk
bevestigd op termijn’ (p. 24)
Erga Omnes
recht op zelfbeschikking
,ICJ Adv. Op. Legal Consequences of the Separation of the Chagos
Archipelago from Mauritius (2019)
Van soft law naar hard law (als aan de voorwaarden van internationaal gewoonterecht is
voldaan)
Bijv.
VN Algemene Vergadering Resolutie 1514 (XV) Verklaring aangaande het toekennen
van de onafhankelijkheid van gekoloniseerde landen en volkeren (1960)
‘[bevat] het recht op zelfbeschikking als een internationale gewoontenorm’ (ICJ, Chagos
Adviesopinie; p. 37)
Staatsaansprakelijkheid
VOORBEELD Artikel 30(a) ‘Beëindiging’
⎯ Zo snel mogelijk de administratie van Chagos beëindigen
⎯ Opdat Mauritius dekolonisering kan voltooien
Staatsaansprakelijkheid- niet benadeelde staat
Artikel 48(2)(1) ARSIWA ‘Pure’ erga omnes verplichtingen tussen alle staten
ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
Voortdurend bezwaar (3 voorwaarden) - tegen nieuwe opkomende gewoonte
ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
Opkomende internationale gewoonte regel afbakenen territorial wateren
Zee recht- interne wateren
Tot aan basislijn
— Normaal gezien de kustlijn bij eb, aangeduid op kustkaarten
— ’Rechte’ basislijn bij erg grillige kust
⎯ UNCLOS
⎯ ICJ Adv. Op. Fisheries case (UK v Norway) (1951)
PCIJ Lotus (Frankrijk tegen Turkije) (1927)
Subjectieve voorwaarden van gewoonterecht- opinio juris
PCIJ Lotus (Frankrijk tegen Turkije) (1927)
- Staten vervolgen vaak niet (een vermeende internationale gewoonte)
- Maar dit komt niet per se doordat ze geloven dat er een bindende rechtsregel
is die hen hiervan weerhoudt
- Stemt dus niet uit opinio juris
Jurisdictie- passief persoonlijkheidsjurisdictie
, PCIJ (1922-1946) LOTUS (FRANCE V TURKEY)
Franse kapitein- doden op turks schip
Heeft Turkije internationaal recht overtreden?
Jurisdictie- afdwingingsjurisdictie
PCIJ, LOTUS (FRANCE V TURKEY)
“de eerste en belangrijkste beperking die internationaal recht stelt is dat een staat geen
macht mag uitoefenen in eender welke vorm in het territorium van een andere staat, tenzij
er een toestemmende regel bestaat”
Jurisdictie- passief persoonlijkheidsprincipe
Passief personlijkheidsprincipe
Heeft Turkije internationaal recht overtreden?
ICJ Adv. Op. Legal consequences of construction of a wall in the occupied Palestinian
territory 2004
Kristalliserend effect van verdrag
ICJ Adv. Op. Legal consequences of construction of a wall in the occupied Palestinian
territory 2004
“Wat betreft het internationaal humanitair recht merkt de rechtbank op dat Israël geen partij
is bij de Vierde Haagse Conventie van 1907... De rechtbank is van mening dat de
bepalingen van de Haagse Regels deel zijn geworden van het gewoonterecht.”
Geschillenbeslechting- adviserende beslissing
⎯ Geen instemming vereist! (ICJ, Adv. Op. The Wall (2004))
Mensenrechten- Territoriale toepassingsgebied- jurisdictie
Verdrag burgerlijke en politiek rechten (1966)
⎯ ‘Alle individuen binnen territorium en in jurisdictie’
⎯ Kan ook buiten grondgebied ( ICJ Adv op The Wall)
ICJ, Corfu Channel (UK v Albania) (1949)
