Academiejaar 2023-2024
Vragenlijst spijsvertering 1
Elke vraag moet beantwoord worden op een schematische en synthetische manier op de
voor- en achterzijde van een A4. Dit impliceert dat een vraag, die een groter hoofdstuk dekt,
moet kunnen beantwoord worden met een overzichtelijk schema met inbegrip van de
belangrijkste gegevens, maar zonder details.
A. Algemene gastroenterologie
1 Leg de begrippen endocrien, paracrien en neurocrien uit aan de hand van
telkens 2 voorbeelden uit de gastro-intestinale tractus.
Endocrien: hormonen gaan eerst in de bloedbaan en dan naar het
doelwitorgaan.
- GI-hormonen = peptiden: die vanuit GI-tractus door endocriene cellen
worden gesecreteerd naar de bloedbaan.
Endocriene cellen zitten in de mucosa van de maag en
dunne darm.
De hormonen worden vrijgesteld oiv neurale activeit,
distensie en chemsiche stimulatie door voedingsstoffen
- Verspreiding GI-hormonen over een grote afstand dmv endocriene
secretie
GI-tractus = grootste endocrien orgaan.
3soorten endocoriene GI-hormonen:
1) Gastrine: stimuleert maagzuursecretie en mucosalegroei.
Effect gastrine wordt geinhibeerd door somatostatine
Productie door G-cellen thv antrum (maag)
Stimulatie gastrine vrijstelling door consumptie van
peptiden en aminozuren, neurale reflexen
Doelwitcellen: ECL (enterochromaffin-like) cellen en
parietale cellen (maag)
2) Cholecystokinine (CCK): stimuleert galblaascontractie en
pancreasenzymsecretie. (Geeft een volheidsgevoel)
Productie door ECC (enteroendocriene cellen) thv
proximale jejunum
Stimulatie CKK vrijgave door consumptie van vetzuren en
bepaalde aminozuren
Doelwitorgaan: galblaas, pancreas en maag
3) Secretine : stimuleert HCO3- secretie + inhibeert
maagzuursecretie en maaglediging
Productie door ECC thv dunne darm
Stimulatie secretine door verzuring van duodenum
Doelwitorgaan: pancreas, maag
Paracrien: hormonen die rechtstreeks naar doelwit gaan. (Dus ove reen
kleine afstand).
, Academiejaar 2023-2024
- Productie door endocriene cellen
2soorten
1) Somatostatine: inhibeert de vrijstelling van gastrine en
maagzuursecretie door parietale cellen. (Alle GI-hormonen worden
geinhibeerd door somatostatine).
Productie door D-cellen in maag, dunne darm en pancreas
2) Histamine: stimuleert maagzuursecretie door parietale cellen.
Productie door enterochomaffiene cellen (niet hetzelfde als
ECL): decarboxylatie van histidine
Vrijstelling oiv gastrine
Neurocrien: GI-peptiden in zenuwen die dicht bij hun doelwit worden
vrijgesteld. (Moeten alleen synaps overbruggen).
- Functie: stimuleren/inhiberen de vrijstelling van endocriene/paracriene
mediatoren.
- Locatie: in GI-mucosa en hersenen
2eptiden in spijsverteringsstelsel
1) Vasoactieve intestinaal peptide (VIP): relaxatie van galdde
spiercellen in de GI-tractus en van glad spierweefsel in bloedvaten.
2) Gastrin-releasing peptide (GRP): vrijstelling van gastrin uit G-cel
(antrum, maag)
Vrijstelling na vagale stimulatie of door eiwitmetabolieten
2 Beschrijf hoe algemeen de gastro-intestinale tractus bezenuwd wordt.
Kernmerk Intrisnieke bezenuwing Extrinsieke
(enterisch) bezenuwing
(autonoom)
Locatie In de darmwand: plexus Buiten de darm (CZS —>
myentericus (Auerbach) en darm)
plexus submucosus
(Meissner)
Onafhankelijk Functioneert zelfstandig Modulerend, niet
heid noodzakelijk voor
basiswerking
Hoofdfunctie Lokaal: peristaltiek & Algemeen:
secretie stimulatie/remming &
pijngevoel
Componenten Enterische neuronen Sympatische &
(plexus) parasympatische
zenuwen
Onderdelen Pleuxus myentericus: Parasympatisch (nervus
- Locatie: tussen vagus): stimuleert
spierlagen, reguleert spijsvertering, verhoogt
darmmotiliteit motiliteit en secreties
(beweging/peristaltiek
) Sympatisch: inhibeert de
Plexus sbmucosus: spijsvertering, veralagt
Vragenlijst spijsvertering 1
Elke vraag moet beantwoord worden op een schematische en synthetische manier op de
voor- en achterzijde van een A4. Dit impliceert dat een vraag, die een groter hoofdstuk dekt,
moet kunnen beantwoord worden met een overzichtelijk schema met inbegrip van de
belangrijkste gegevens, maar zonder details.
A. Algemene gastroenterologie
1 Leg de begrippen endocrien, paracrien en neurocrien uit aan de hand van
telkens 2 voorbeelden uit de gastro-intestinale tractus.
Endocrien: hormonen gaan eerst in de bloedbaan en dan naar het
doelwitorgaan.
- GI-hormonen = peptiden: die vanuit GI-tractus door endocriene cellen
worden gesecreteerd naar de bloedbaan.
Endocriene cellen zitten in de mucosa van de maag en
dunne darm.
De hormonen worden vrijgesteld oiv neurale activeit,
distensie en chemsiche stimulatie door voedingsstoffen
- Verspreiding GI-hormonen over een grote afstand dmv endocriene
secretie
GI-tractus = grootste endocrien orgaan.
3soorten endocoriene GI-hormonen:
1) Gastrine: stimuleert maagzuursecretie en mucosalegroei.
Effect gastrine wordt geinhibeerd door somatostatine
Productie door G-cellen thv antrum (maag)
Stimulatie gastrine vrijstelling door consumptie van
peptiden en aminozuren, neurale reflexen
Doelwitcellen: ECL (enterochromaffin-like) cellen en
parietale cellen (maag)
2) Cholecystokinine (CCK): stimuleert galblaascontractie en
pancreasenzymsecretie. (Geeft een volheidsgevoel)
Productie door ECC (enteroendocriene cellen) thv
proximale jejunum
Stimulatie CKK vrijgave door consumptie van vetzuren en
bepaalde aminozuren
Doelwitorgaan: galblaas, pancreas en maag
3) Secretine : stimuleert HCO3- secretie + inhibeert
maagzuursecretie en maaglediging
Productie door ECC thv dunne darm
Stimulatie secretine door verzuring van duodenum
Doelwitorgaan: pancreas, maag
Paracrien: hormonen die rechtstreeks naar doelwit gaan. (Dus ove reen
kleine afstand).
, Academiejaar 2023-2024
- Productie door endocriene cellen
2soorten
1) Somatostatine: inhibeert de vrijstelling van gastrine en
maagzuursecretie door parietale cellen. (Alle GI-hormonen worden
geinhibeerd door somatostatine).
Productie door D-cellen in maag, dunne darm en pancreas
2) Histamine: stimuleert maagzuursecretie door parietale cellen.
Productie door enterochomaffiene cellen (niet hetzelfde als
ECL): decarboxylatie van histidine
Vrijstelling oiv gastrine
Neurocrien: GI-peptiden in zenuwen die dicht bij hun doelwit worden
vrijgesteld. (Moeten alleen synaps overbruggen).
- Functie: stimuleren/inhiberen de vrijstelling van endocriene/paracriene
mediatoren.
- Locatie: in GI-mucosa en hersenen
2eptiden in spijsverteringsstelsel
1) Vasoactieve intestinaal peptide (VIP): relaxatie van galdde
spiercellen in de GI-tractus en van glad spierweefsel in bloedvaten.
2) Gastrin-releasing peptide (GRP): vrijstelling van gastrin uit G-cel
(antrum, maag)
Vrijstelling na vagale stimulatie of door eiwitmetabolieten
2 Beschrijf hoe algemeen de gastro-intestinale tractus bezenuwd wordt.
Kernmerk Intrisnieke bezenuwing Extrinsieke
(enterisch) bezenuwing
(autonoom)
Locatie In de darmwand: plexus Buiten de darm (CZS —>
myentericus (Auerbach) en darm)
plexus submucosus
(Meissner)
Onafhankelijk Functioneert zelfstandig Modulerend, niet
heid noodzakelijk voor
basiswerking
Hoofdfunctie Lokaal: peristaltiek & Algemeen:
secretie stimulatie/remming &
pijngevoel
Componenten Enterische neuronen Sympatische &
(plexus) parasympatische
zenuwen
Onderdelen Pleuxus myentericus: Parasympatisch (nervus
- Locatie: tussen vagus): stimuleert
spierlagen, reguleert spijsvertering, verhoogt
darmmotiliteit motiliteit en secreties
(beweging/peristaltiek
) Sympatisch: inhibeert de
Plexus sbmucosus: spijsvertering, veralagt
