Samenvatting - Regionale en lokale belastingen

Regionale en lokale belastingen
Hoofdstuk 1: Situering en definiëring
1. Betalingen aan de regionale en lokale overheid
1.1.Onderscheid
 Belasting
 Retributie
 Boete

1.2.Belasting
 Wettelijke basis:
o Art. 170 Grondwet
o Art. 173 Grondwet
 Geen wettelijke definitie
 Essentiële kenmerken
o Verplichte bijdragen
o Door een belastingplichtige
o Aan een belastingheffende overheid
o Ter financiering van algemene overheidsuitgaven
o Sancties

1.3.Retributie
 Geen grondwettelijke basis
 Geen wettelijke definitie
 Essentiële kenmerken
o Vergoeding
o Aan een optredende overheid
o Voor een gevraagde individuele dienstverlening
o Als vergoeding voor gemaakte kosten
 Bevoegdheid (gemeenteraad) kan gedelegeerd worden
 Praktijk: verschil tussen belasting en retributie is dikwijls klein
o Zie afgifte van administratieve stukken
o Indien gebaseerd op wettelijke of reglementaire verplichting:
belasting (vb. voor bouwvergunning)
o Indien aangevraagd op eigen initiatief: retributie ( vb. uittreksel
geboorteakte)
 Retributie
o Grote verschillen van gemeente tot gemeente -> verstandig kiezen
kan veel geld besparen
1.4.Boete
 Geen wettelijke definitie
 Essentiële kenmerken
o Straf die je moet betalen wanneer je de wet overtreden hebt
o Afhankelijk van inbreuk
 Sommige “boetes” zijn geen boetes in de juridische zin van het woord ( vb.
parkeerretributie)
 Gemeenten: GAS-boetes
 GAS-boete
o Gemeentelijke administratieve sanctie
o Snelle bestraffing van openbare overlast, hinderlijk gedrag en kleine
verkeersinbreuken

, o Zuiver administratieve inbreuken: inbreuken waarvoor alleen een
administratieve sanctie kan opgelegd worden
o Gemengde inbreuken: strafrechtelijke inbreuken die ook met een
GAS-boete kunnen gesanctioneerd worden
o Vier soorten sancties:
 De gemeentelijke administratieve geldboete tot maximaal
500 EUR (minderjarigen: 175 EUR)
 De administratieve schorsing van een door de gemeente
verleende toestemming of vergunning
 De administratieve opheffing van een door de gemeente
verleende tostemming of vergunning
 De tijdelijke of definitieve administratieve sluiting van een
inrichting
o Administratieve geldboete: opgelegd door een sanctionerend
ambtenaar
o Andere sancties: opgelegd door het College van Burgemeester en
Schepenen
1.5.Belang van het onderscheid
 Verschil in doel
 Verschil in aard van de heffingen
 Verschil in administratieve procedure
 Verschil in invordering
 Verschil in gerechtelijke procedure
2. Overzicht van de belastingen in België
 Van herenhuis naar kangoeroewoning
o Vóór de staatshervormingen




o Na de 6de staatshervorming




3. Opdeling van de belastingen
3.1.Inleiding
 Belastingen kunnen op verschillende manieren ingedeeld worden:
o Volgens belastbare basis: direct of indirect
o Volgens voorwerp: personeel of zakelijk
o Volgens inning: kohier of contant
o Volgens verdeling: aandeelbelasting en omslagbelasting

, 3.2.Directe en indirecte belastingen









 De kwalificatie gegeven door de belastingheffende overheid is niet bindend
 Het onderscheid is belangrijk voor het non-retroactiviteitsbeginsel
o Zie art. 1.2. BW: “De wet beschikt alleen voor het toekomende; zij heeft geen
terugwerkende kracht tenzij dit noodzakelijk is voor een doelstelling van algemeen
belang.”
o Bedoeling: grotere rechtszekerheid voor de belastingplichtige
 Directe belastingen
o Hebben betrekking op een bepaald belastbaar tijdperk
o Viseren de taxatie van een voortdurende toestand
o Zolang het belastbare tijdperk of de voortdurende toestand niet
afgelopen is, kan wetgeving nog ingevoerd of gewijzigd worden
o => Directe belastingen kunnen wel retroactief ingevoerd worden
 Indirecte belastingen
o Indirecte belastingen: hebben betrekking op een handeling
o Als de handeling volledig voltrokken is, kan de belasting niet meer
gevestigd worden
o => Indirecte belastingen kunnen niet retroactief ingevoerd worden
o Zie Antwerpen 26 mei 2020
 Belasting op masten en pylonen
 Belasting ingevoerd in december 2015
 Belastbare toestand op 1 januari 2015
 Eerste aanleg: dit is een indirecte belasting
=> retroactieve werking kan niet
 Beroep: dit is een directe belasting (duurzame toestand) => wel
retroactieve werking

3.3.Personele en zakelijke belastingen
 De fiscale autonomie van de provincie en de gemeente beperkt zich tot de
grenzen van het eigen grondgebied (Cass. 27 februari 1911)
 Een belasting is alleen van toepassing als er “aanknopingspunten” met het
grondgebied zijn
 Soorten aanknopingspunten:
o Personele aanknopingspunten
o Zakelijke aanknopingspunten
 Personele aanknopingspunten:
o De persoon (het subject) staat centraal
o Vb. inwonerschap
 Zakelijke aanknopingspunten