Net zoals de Griekse cultuur ontstaan is uit de Duistere Eeuwen, ontstonden ook de gebieden waarin
Romaanse talen gesproken worden, na de Dark Ages in het begin van de middeleeuwen, uit de as van de
hoogstaande Romeinse beschaving.
Ontstaan van de Romaanse talen
1 Germaanse invallen
de
Een vroege Germaanse inval vindt plaats in de 2 eeuw v.C.. Kimbren en Teutonen vallen het Romeinse Rijk
binnen tussen 113 en 101 v.C..
ste de
In de 1 en 2 eeuw n.C. bevindt het Romeinse Rijk zich in een vredevolle en voorspoedige toestand: Pax
Romana.
de
Vanaf de 3 eeuw vallen Germaanse stammen het Romeinse Rijk opnieuw binnen, ditmaal systematisch. Het
zal leiden tot de definitieve verbrokkeling van het (West-)Romeinse Rijk.
,1.1 Franken
Germanen en Romeinen kenden elkaar al langer. Hun contacten waren vooral in het kader van handel. Aan de
grens treffen we bijvoorbeeld het woord voor zeep aan. Het is een Germaans product om het haar blond te
verven, erg geliefd bij zwartharige Romeinse vrouwen. Dit woord was echter oorspronkelijk Latijns, maar werd
al vroeg ontleend door de Germanen. We treffen het ook in andere Romaanse talen aan. [*saipo > sapo(nem),
Latijn > savon, Frans; sapone, Italiaans; jabón, Spaans]
de
Vanaf de 3 eeuw n.C. neemt de handel af ten gevolge van een economische crisis. De Germanen en Romeinen
moeten op zichzelf terugplooien en worden opnieuw meer autarkisch. De Romeinen versterken hun steden in
Gallië door bijvoorbeeld wallen op te werpen. De Germanen zullen namelijk proberen om de Rijn over te
steken.
De Franken blijven lang heidens. Dit in tegenstelling tot de andere Germaanse volkeren, die Ariaanse
christenen zijn. Door de Roomse kerk werd dit als ketters beschouwd. De arianen (genoemd naar Arius)
geloofden immers dat Jezus Christus mens was en geen deel uitmaakte van de heilige Drievuldigheid.
de
In de 4 eeuw is het Romeinse Rijk zodanig verzwakt, dat ze enkele Germaanse stammen moeten toelaten in
Gallië. De Romeinen kiezen ervoor om de ‘indringers’ het statuut ‘foederati’ te geven. Dit betekent dat ze in
het Romeinse Rijk mogen wonen, maar dat ze de grenzen (= Rijn) moeten verdedigen tegen andere indringers
de
en mannen moeten leveren om de Romeinse troepen aan te vullen. De Franken steken in de 2 helft van de
de
4 eeuw de grens over. Ze vestigen zich in Toxandrië, het gebied tussen Schelde en Maas. De Franken kunnen
we beschouwen als een vereniging van een aantal kleinere bonden. De grote Germaanse bonden of stammen
blijven nog ten noorden van de Rijn.
In 406 kunnen de Franken niet beletten dat de Vandalen de Rijn oversteken. De Franken zelf breiden ook hun
gebied uit. Ze maken van Doornik hun hoofdstad in 460. 486 is een symbolische datum omwille van de slag van
Soissons: de Frankische leider Clovis (Hlodweg – beroemd door het gevecht) verslaat de Romeinse legerleider
Syagrius. Zo kunnen de Franken hun gebied nogmaals uitbreiden. Hun rijk reikt nu tot aan de Loire, Parijs is de
hoofdstad. In 496 beslist de heidense Clovis om zich te bekeren tot het katholicisme, de godsdienst die ook de
Gallo-Romeinen aanhangen. Hij laat zich dopen en bewerkstelligt zo de integratie tussen de Franken en de
Gallo-Romeinen: enerzijds nemen Romeinen soms Frankische namen aan, anderzijds aanvaardt Clovis de Gallo-
Romeinse bisschoppen als blivjend. De bekering is dus een louter politieke beslissing.
De weg voor de verovering van Frankrijk ligt definitief open in 507, na de slag bij Vouillé. De Franken onder
leiding van Clovis verslaan de in Gallië gevestigde Visigoten. De Franken hebben het gebied dat later Frankrijk
zou worden voor zich.
De sterkte van de Franken ligt in hun strategie. Ze breiden hun rijk niet plotsklaps, maar wel gestaag uit. Vanuit
hun moederbasis veroveren ze steeds meer Romeins land, maar steeds keren ze terug zodat ze nooit
geïsoleerd zijn in een ‘vijandig’ gebied.
, 1.2 Hunnen
De Hunnen waren een groep Euraziatische nomaden die door Europa trokken en veel verwoestingen
aanrichtten. Daarbij joegen ze andere volkeren op de vlucht, zoals de Goten en de Vandalen. Ze startten hun
de de
tocht in de 4 eeuw en werden in de 5 eeuw (451) gestopt door een coalitie van Franken en Visigoten. De
leider Attila gaat nog naar Italië en trouwt daar met een Germaanse prinses, maar sterft (op verdachte wijze)
tijdens het huwelijk.
1.2.1 Goten
De Goten zouden oorspronkelijk afkomstig zijn van Gotland in Scandinavië, maar dit valt moeilijk te bewijzen.
Toen de Hunnen hen echter op de vlucht joegen, leefden ze in het gebied tussen de monding van de Donau en
de Krim, in het huidige Polen.
De Goten waren Arianen. In 350 vertaalde bisschop Wulfila de bijbel in het Gotisch. In 375 breken de Hunnen
het rijk van de Goten open. De Goten slaan op de vlucht in verschillende richtingen. Afhankelijk van hun route,
worden ze de Visigoten (of West-Goten) of de Ostrogoten (of Oost-Goten) genoemd.
Visigoten
De Visigoten trekken eerst zuidwaarts en plunderen in 395 Athene. Daarna gaan ze op weg naar Rome, dat ze
in 410 plunderen. Uiteindelijk vestigen ze zich in Zuidwest-Frankrijk en Spanje. Hun hoofdstad is Toledo. De
de
huidige hoofdstad van Spanje, Madrid, werd pas gesticht in de 9 eeuw en werd pas een plaats van betekenis
toen Filips II er in 1560 zijn woonplaats van maakte.
In 451 werken de Visigoten samen met de Franken om de Hunnen te verslaan. Dit gebeurt dan ook in de Slag
van de Catalaunische velden, die beschouwd wordt als een van de belangrijkste veldslagen ooit. Twee jaar later
sterft Attila, de leider van de Hunnen.
In 507 verslaan de Franken hun eerdere Visigotische bondgenoot in de Slag van Vouillé. De Visigoten worden
verdreven uit Frankrijk, dat nu een zuiver Frankisch gebied wordt.
Ostrogoten
De Ostrogoten trekken naar Italië. Ook enkele Hunnen hebben zich daar gevestigd. De Ostrogoten verslaan de
Hunnen echter in 454 tijdens de Slag aan de Nadao. Hierna slagen de Ostrogoten erin om Italië te veroveren.
Dit is tegen 493 helemaal gelukt.
Romaanse talen gesproken worden, na de Dark Ages in het begin van de middeleeuwen, uit de as van de
hoogstaande Romeinse beschaving.
Ontstaan van de Romaanse talen
1 Germaanse invallen
de
Een vroege Germaanse inval vindt plaats in de 2 eeuw v.C.. Kimbren en Teutonen vallen het Romeinse Rijk
binnen tussen 113 en 101 v.C..
ste de
In de 1 en 2 eeuw n.C. bevindt het Romeinse Rijk zich in een vredevolle en voorspoedige toestand: Pax
Romana.
de
Vanaf de 3 eeuw vallen Germaanse stammen het Romeinse Rijk opnieuw binnen, ditmaal systematisch. Het
zal leiden tot de definitieve verbrokkeling van het (West-)Romeinse Rijk.
,1.1 Franken
Germanen en Romeinen kenden elkaar al langer. Hun contacten waren vooral in het kader van handel. Aan de
grens treffen we bijvoorbeeld het woord voor zeep aan. Het is een Germaans product om het haar blond te
verven, erg geliefd bij zwartharige Romeinse vrouwen. Dit woord was echter oorspronkelijk Latijns, maar werd
al vroeg ontleend door de Germanen. We treffen het ook in andere Romaanse talen aan. [*saipo > sapo(nem),
Latijn > savon, Frans; sapone, Italiaans; jabón, Spaans]
de
Vanaf de 3 eeuw n.C. neemt de handel af ten gevolge van een economische crisis. De Germanen en Romeinen
moeten op zichzelf terugplooien en worden opnieuw meer autarkisch. De Romeinen versterken hun steden in
Gallië door bijvoorbeeld wallen op te werpen. De Germanen zullen namelijk proberen om de Rijn over te
steken.
De Franken blijven lang heidens. Dit in tegenstelling tot de andere Germaanse volkeren, die Ariaanse
christenen zijn. Door de Roomse kerk werd dit als ketters beschouwd. De arianen (genoemd naar Arius)
geloofden immers dat Jezus Christus mens was en geen deel uitmaakte van de heilige Drievuldigheid.
de
In de 4 eeuw is het Romeinse Rijk zodanig verzwakt, dat ze enkele Germaanse stammen moeten toelaten in
Gallië. De Romeinen kiezen ervoor om de ‘indringers’ het statuut ‘foederati’ te geven. Dit betekent dat ze in
het Romeinse Rijk mogen wonen, maar dat ze de grenzen (= Rijn) moeten verdedigen tegen andere indringers
de
en mannen moeten leveren om de Romeinse troepen aan te vullen. De Franken steken in de 2 helft van de
de
4 eeuw de grens over. Ze vestigen zich in Toxandrië, het gebied tussen Schelde en Maas. De Franken kunnen
we beschouwen als een vereniging van een aantal kleinere bonden. De grote Germaanse bonden of stammen
blijven nog ten noorden van de Rijn.
In 406 kunnen de Franken niet beletten dat de Vandalen de Rijn oversteken. De Franken zelf breiden ook hun
gebied uit. Ze maken van Doornik hun hoofdstad in 460. 486 is een symbolische datum omwille van de slag van
Soissons: de Frankische leider Clovis (Hlodweg – beroemd door het gevecht) verslaat de Romeinse legerleider
Syagrius. Zo kunnen de Franken hun gebied nogmaals uitbreiden. Hun rijk reikt nu tot aan de Loire, Parijs is de
hoofdstad. In 496 beslist de heidense Clovis om zich te bekeren tot het katholicisme, de godsdienst die ook de
Gallo-Romeinen aanhangen. Hij laat zich dopen en bewerkstelligt zo de integratie tussen de Franken en de
Gallo-Romeinen: enerzijds nemen Romeinen soms Frankische namen aan, anderzijds aanvaardt Clovis de Gallo-
Romeinse bisschoppen als blivjend. De bekering is dus een louter politieke beslissing.
De weg voor de verovering van Frankrijk ligt definitief open in 507, na de slag bij Vouillé. De Franken onder
leiding van Clovis verslaan de in Gallië gevestigde Visigoten. De Franken hebben het gebied dat later Frankrijk
zou worden voor zich.
De sterkte van de Franken ligt in hun strategie. Ze breiden hun rijk niet plotsklaps, maar wel gestaag uit. Vanuit
hun moederbasis veroveren ze steeds meer Romeins land, maar steeds keren ze terug zodat ze nooit
geïsoleerd zijn in een ‘vijandig’ gebied.
, 1.2 Hunnen
De Hunnen waren een groep Euraziatische nomaden die door Europa trokken en veel verwoestingen
aanrichtten. Daarbij joegen ze andere volkeren op de vlucht, zoals de Goten en de Vandalen. Ze startten hun
de de
tocht in de 4 eeuw en werden in de 5 eeuw (451) gestopt door een coalitie van Franken en Visigoten. De
leider Attila gaat nog naar Italië en trouwt daar met een Germaanse prinses, maar sterft (op verdachte wijze)
tijdens het huwelijk.
1.2.1 Goten
De Goten zouden oorspronkelijk afkomstig zijn van Gotland in Scandinavië, maar dit valt moeilijk te bewijzen.
Toen de Hunnen hen echter op de vlucht joegen, leefden ze in het gebied tussen de monding van de Donau en
de Krim, in het huidige Polen.
De Goten waren Arianen. In 350 vertaalde bisschop Wulfila de bijbel in het Gotisch. In 375 breken de Hunnen
het rijk van de Goten open. De Goten slaan op de vlucht in verschillende richtingen. Afhankelijk van hun route,
worden ze de Visigoten (of West-Goten) of de Ostrogoten (of Oost-Goten) genoemd.
Visigoten
De Visigoten trekken eerst zuidwaarts en plunderen in 395 Athene. Daarna gaan ze op weg naar Rome, dat ze
in 410 plunderen. Uiteindelijk vestigen ze zich in Zuidwest-Frankrijk en Spanje. Hun hoofdstad is Toledo. De
de
huidige hoofdstad van Spanje, Madrid, werd pas gesticht in de 9 eeuw en werd pas een plaats van betekenis
toen Filips II er in 1560 zijn woonplaats van maakte.
In 451 werken de Visigoten samen met de Franken om de Hunnen te verslaan. Dit gebeurt dan ook in de Slag
van de Catalaunische velden, die beschouwd wordt als een van de belangrijkste veldslagen ooit. Twee jaar later
sterft Attila, de leider van de Hunnen.
In 507 verslaan de Franken hun eerdere Visigotische bondgenoot in de Slag van Vouillé. De Visigoten worden
verdreven uit Frankrijk, dat nu een zuiver Frankisch gebied wordt.
Ostrogoten
De Ostrogoten trekken naar Italië. Ook enkele Hunnen hebben zich daar gevestigd. De Ostrogoten verslaan de
Hunnen echter in 454 tijdens de Slag aan de Nadao. Hierna slagen de Ostrogoten erin om Italië te veroveren.
Dit is tegen 493 helemaal gelukt.
