Samenvatting Jeugdrecht

Welzijnsrecht
Jeugdrecht

Hoofdstuk 1. Begripsomschrijving

Definitie jeugdbeschermingsrecht

 Ruime zin – sensu lato
o Alle juridische regels die het welzijn en de ontplooiing van de jongere tot doel hebben
o Verwijzing naar verschillende rechtstakken
 Sociaal recht, burgerlijk recht, arbeidsrecht
 Algemeen jeugdrecht geschikter


 Strikte zin – sensu stricto
o Als het welzijn van jongeren ernstig wordt bedreigd kan overheidsinterventie nodig zijn
 Het geheel van juridische regels betreffende overheidsinterventie d.m.v. specifieke
instellingen of voorzieningen met het oog op bijstand van jongeren van wie het welzijn of de
ontplooiing onvoldoende wordt gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemeen
maatschappelijke voorzieningen

o Ontbrekende component?
 De jeugddelinquentie
 Dit komt door historische ontwikkeling, wat niet wil zeggen dat het niet aanwezig is

o Jeugdbeschermingsrecht regelt de (overheids)interventies t.a.v. kinderen en jongeren in een
probleemsituatie of die delicten gepleegd hebben


 2 soorten interventies
1. Buitengerechtelijke (sociale of vrijwillige) jeugdbeschermingsrecht
a. Buiten de jeugdrechtbanken om
b. Hulpverlening wordt geboden zonder tussenkomst van een rechter

2. Gerechtelijke (gedwongen) jeugdbescherming
a. Tussenkomst van de jeugdrechter


 Het verband met de doelgroepen
1. Jongeren in een probleemsituatie (POS – VOS)
o Dit is in principe het luik hulpverlening
o Deze kan op twee manieren geboden worden
 Buitengerechtelijk of gerechtelijke (gedwongen) jeugdbescherming

2. Jongeren die een jeugddelict plegen (MOF)
 Een als misdrijf omschreven feit
 De gemeenschap wou af van de term ‘MOF’ – het werd geen misdrijf genoemd omdat deze
term werd weggelegd voor volwassenfeiten. MAAR, in de praktijk wordt jeugddelict eigenlijk
nooit gebruikt waardoor MOG gebleven is

 Bijna altijd een gerechtelijke afhandeling!
 Het OM heeft hier zeer veel mogelijkheden om de zaak toch niet voor de rechter te brengen
en deze zelf af te handelen


Pagina 1 van 23

,Takken van het jeugdbeschermingsrecht




Jeugdhulprecht




Jeugddelinquentierecht




Jeugdbescherming Administratief
(overkoepelende term) sanctierecht



Beschermingsrecht
geesteszieke



Interventierecht t.a.v.
ouders




Pagina 2 van 23

, Hoofdstuk 2. De algemene principes

Respect voor de rechten van het kind

 Rechten van ouders over hun kinderen niet absoluut
 Ouders hebben de verplichting om de ontplooiing van de kinderen te stimuleren en vooral niet tegen
te werken

 Bescherming minderjarige – jeugdbeschermingswet 1965
 Belang van de minderjarige
o IVRK – GW.



Gezinsgerichtheid

 Oplossingen vinden in het bestaande gezinsmilieu
 Voorrang voor de minst ingrijpende maatregel – belangrijk principe!!
o Beoordeling vanuit het oogpunt van de minderjarige én het gezinsbelang
o Begeleiding binnen het gezin > overplaatsing

 Uithuisplaatsing  gezinsgerichte uitvoering
o Wanneer een uithuisplaatsing nodig zou zijn, moet deze gezinsgericht uitgevoerd worden; deze moet
georganiseerd worden waarop de minderjarige overplaatsing die zo snel mogelijk moet gebeuren,
effectief mogelijk blijft! Bezoek aan de minderjarige moet mogelijk blijven

o Wanneer langdurige overplaatsingen nodig zijn, wordt de voorkeur gegeven aan een pleeggezin
i.p.v. een instelling



Subsidiariteit

 3 niveaus: ouders/voogd – overheid – bijzondere interventies jeugdhulp
 Subsidiair handelen t.o.v. elkaar
 Specifiek invulling voor jeugdhulp en jeugddelinquentie
 Maatregel mag niet langer duren dan noodzakelijk + evaluatie op regelmatige tijdstippen
o Eenmaal een maatregelen genomen wordt, moet deze regelmatig geëvalueerd worden om na te
gaan of deze nog steeds nodig is.



Hulpverlenend karakter

 Jeugdbescherming hanteert modellen
 Beschermings- of hulpverleningsmodel
 Hulp en bijstand verlenen aan jongeren met oog op het behoud/herstel van maatschappelijke integratie en
participatie van de jongere




Pagina 3 van 23