H1 : om te beginnen
Psychologie = de wetenschappelijke studie van de mentale processen en van het gedrag (van
individuen)
breed veld met vele specialismen. De gebruikte methoden, eerder dan het onderwerp, binden die
specialismen in vergelijking met andere disciplines
Beeld over de psychologie:
zowel overschatting (‘Jij kunt zien wat ik denk, hé?’)
als onderschatting (‘Oude wijn in nieuwe zakken’, ‘Dat weet toch iedereen’)
Een correcter ‘perspectief’ op psychologie is:
Via wetenschappelijke methoden inzichten verwerven over het gedrag en de mentale processen
die soms, maar niet altijd, het ‘gezonde verstand’ tegenspreken
Zo kunnen psychologen illusies, denkfouten (biases) doorprikken en de mensheid handvaten
geven om ‘beter’ te leven
Trucje: als ze vragen over je onderzoek wat je hebt gevonden, zeg dan eerst dat je het omgekeerde
gevonden hebt. Dat vinden amateur-psychologen meestal ook logisch, en dan vinden ze je echte
bevindingen interessanter..
Mythes & misvattingen..
Niet uitsluitend dianose en therapie van MENTALE STOORNISSEN en problemen bij patiënten:
ook POSITIEVE PSYCHOLOGIE, waarbij cliënten worden geholpen om van normaal naar nog beter
functioneren/welzijn te evolueren bv sportpsychologie/prestatiepsychologie
Slechts een kleine minderheid beoefent (nog) psychoanalyse (Freud)
Is geen psychiatrie (psychologen zijn geen gespecialiseerde artsen die geneesmiddelen mogen
voorschrijven)
Het Freudprobleem = de associatie van psychologie met de psychoanalyse (Stanovitch)
Een correcter perspectief op psychologie:
Via wetenschappelijke methoden inzichten verwerven over gedrag en mentale processen die
soms, maar niet altijd, het gezond verstand tegenspreken
Zo kunnen psychologen illusies, denkfouten (biases) doorprikken en de mensheid
handvaten geven om beter te leven
Psychologie = jonge wetenschappelijke discipline (1879)
Wilhelm Wundt & co in 1879 in Leipzig: het eerste psychologische laboratorium als officiële start van de
psychologie als zelfstandige wetenschap (psychofysica)
Wetenschappelijke psychologie heeft haar wortels in de filosofie en de fysiologie/neurologie
Geesteswetenschappelijke onderzoeksmethoden (waarbij verklaring centraal staat)
Positief-wetenschappelijke onderzoeksmethoden (waarbij predictie centraal staat)
In de filosofische traditie wordt psychologie geassocieerd met de studie van de geest of de psyche
hierin zijn historisch 2 strekkingen te onderscheiden
Rationalisme, dat de ratio als enig toelaatbare criterium voor geldige kennis beschouwde en dat
veelal een dualistische visie aanhield, waarin lichaam en geest gescheiden identiteiten waren (in
die descartiaanse visie werd ervan uitgegaan dat de geest principieel niet objectief kon worden
bestudeerd)
Angelsaksische traditie van empirisme en associationisme , waarbij geldige kennis enkel
verkregen kon worden via onbevooroordeelde zintuiglijke kennis vooral deze heeft de weg
vrijgemaakt voor de wetenschappelijke psychologie, gebaseerd op systematisch
empirisch onderzoek
Onderwerp van de wetenschappelijke psychologie Is niet hetzelfde gebleven door die jonge
geschiedenis heen:
De eerste experimenteel psychologen beschouwden het bewustzijn al het principale object van
de psychologie
Rond eeuwwisseling naar 20e eeuw pleitten sommigen voor het bestuderen van het onbewuste
Na WOII werd de psychologie echter overwegend gedefinieerd als een gedragswetenschap, die
enkel objectief waarneembaar gedrag mocht bestuderen
Behaviorisme (uit Amerika afkomstig veroverde de wereld): de psychologie gereduceerd tot het
achterhalen van verbanden tussen stimulus en reactie, en waarbij de studie van mentale processen als
onwetenschappelijk werd beschouwd
Tijdens de behavioristische periode (kwam in 1960 tot een einde), bestudeerden psychologen
vooral diergedrag en werd ervan uitgegaan dat menselijk gedrag niet fundamenteel verschilt
van het gedrag van dieren (hooguit met grotere complexiteit, maar dat dezelfde principes
gelden)
Psychologie = de wetenschappelijke studie van de mentale processen en van het gedrag (van
individuen)
breed veld met vele specialismen. De gebruikte methoden, eerder dan het onderwerp, binden die
specialismen in vergelijking met andere disciplines
Beeld over de psychologie:
zowel overschatting (‘Jij kunt zien wat ik denk, hé?’)
als onderschatting (‘Oude wijn in nieuwe zakken’, ‘Dat weet toch iedereen’)
Een correcter ‘perspectief’ op psychologie is:
Via wetenschappelijke methoden inzichten verwerven over het gedrag en de mentale processen
die soms, maar niet altijd, het ‘gezonde verstand’ tegenspreken
Zo kunnen psychologen illusies, denkfouten (biases) doorprikken en de mensheid handvaten
geven om ‘beter’ te leven
Trucje: als ze vragen over je onderzoek wat je hebt gevonden, zeg dan eerst dat je het omgekeerde
gevonden hebt. Dat vinden amateur-psychologen meestal ook logisch, en dan vinden ze je echte
bevindingen interessanter..
Mythes & misvattingen..
Niet uitsluitend dianose en therapie van MENTALE STOORNISSEN en problemen bij patiënten:
ook POSITIEVE PSYCHOLOGIE, waarbij cliënten worden geholpen om van normaal naar nog beter
functioneren/welzijn te evolueren bv sportpsychologie/prestatiepsychologie
Slechts een kleine minderheid beoefent (nog) psychoanalyse (Freud)
Is geen psychiatrie (psychologen zijn geen gespecialiseerde artsen die geneesmiddelen mogen
voorschrijven)
Het Freudprobleem = de associatie van psychologie met de psychoanalyse (Stanovitch)
Een correcter perspectief op psychologie:
Via wetenschappelijke methoden inzichten verwerven over gedrag en mentale processen die
soms, maar niet altijd, het gezond verstand tegenspreken
Zo kunnen psychologen illusies, denkfouten (biases) doorprikken en de mensheid
handvaten geven om beter te leven
Psychologie = jonge wetenschappelijke discipline (1879)
Wilhelm Wundt & co in 1879 in Leipzig: het eerste psychologische laboratorium als officiële start van de
psychologie als zelfstandige wetenschap (psychofysica)
Wetenschappelijke psychologie heeft haar wortels in de filosofie en de fysiologie/neurologie
Geesteswetenschappelijke onderzoeksmethoden (waarbij verklaring centraal staat)
Positief-wetenschappelijke onderzoeksmethoden (waarbij predictie centraal staat)
In de filosofische traditie wordt psychologie geassocieerd met de studie van de geest of de psyche
hierin zijn historisch 2 strekkingen te onderscheiden
Rationalisme, dat de ratio als enig toelaatbare criterium voor geldige kennis beschouwde en dat
veelal een dualistische visie aanhield, waarin lichaam en geest gescheiden identiteiten waren (in
die descartiaanse visie werd ervan uitgegaan dat de geest principieel niet objectief kon worden
bestudeerd)
Angelsaksische traditie van empirisme en associationisme , waarbij geldige kennis enkel
verkregen kon worden via onbevooroordeelde zintuiglijke kennis vooral deze heeft de weg
vrijgemaakt voor de wetenschappelijke psychologie, gebaseerd op systematisch
empirisch onderzoek
Onderwerp van de wetenschappelijke psychologie Is niet hetzelfde gebleven door die jonge
geschiedenis heen:
De eerste experimenteel psychologen beschouwden het bewustzijn al het principale object van
de psychologie
Rond eeuwwisseling naar 20e eeuw pleitten sommigen voor het bestuderen van het onbewuste
Na WOII werd de psychologie echter overwegend gedefinieerd als een gedragswetenschap, die
enkel objectief waarneembaar gedrag mocht bestuderen
Behaviorisme (uit Amerika afkomstig veroverde de wereld): de psychologie gereduceerd tot het
achterhalen van verbanden tussen stimulus en reactie, en waarbij de studie van mentale processen als
onwetenschappelijk werd beschouwd
Tijdens de behavioristische periode (kwam in 1960 tot een einde), bestudeerden psychologen
vooral diergedrag en werd ervan uitgegaan dat menselijk gedrag niet fundamenteel verschilt
van het gedrag van dieren (hooguit met grotere complexiteit, maar dat dezelfde principes
gelden)
