8. Medicalisering
In 1950 levensverwachting veel lager dan nu. Komt omdat er grote vooruitgang is in de medische
wereld.
We krijgen voortdurend het gevoel dat we niet gezond genoeg zijn.
nutri-scores, stappentellers, etc
We krijgen boodschap/gevoel het kan altijd nog beter, gezonder
Zorgverleners zijn eigenlijk een beetje arrogant geworden, ze denken niet meer dat ze alleen ziektes
oplossen maar alle problemen
Niet langer bezig met genezen ziektes, maar ook bezighouden met zich bemoeien van elk aspect van
het menselijk leven
Achtergrond: het hedendaagse gezondheidsbegrip
WHO: Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen
de afwezigheid van ziekte of gebrek.
Gezondheid is vandaag de dag niet gewoon de afwezigheid van ziekte (zoals vroeger)
Vandaag: eigenlijk voelen we ons allemaal een beetje gedwongen om perfect gezond te zijn (mentaal,
fysiek, sociaal) we voelen ons nooit gezond genoeg (dus misschien zijn we toch niet helemaal
normaal)
ziekte als de afwezigheid van gezondheid
vooruitgang in medische wereld (hierdoor verandering van die definitie)
Stroom aan data
Meer technologie
Meer kennis over het lichaam
Steeds meer (impliciete) controle door de overheid
Hoe meer kennis we hebben over ons lichaam, hoe meer we de ziektes kunnen voorspellen hoe
(on)geruster we zijn
Je hebt zogezegd altijd een keuze, maar dokters gaan je wel meestal in een bepaalde richting gaan
sturen dus ben je dan eigenlijk vrij?
Gezondheid als norm, er is een soort verwachting door de maatschappij
Medicaliseren (wordt neutraal gedefinieerd) = proces waarbij toestanden, gedragingen en ervaringen in
toenemende mate worden beschreven, verklaard en behandeld door de medische wetenschap
OF: mensen steeds meer gaat behandelen, niet persé om te genezen maar om hen nog beter te maken
Pathologisering = bepaalde toestand die vroeger geen ziekte was nu wel als een soort ziekte gaat
beschrijven
Medicalisering:
Meestal een negatieve connotatie (bv in woordenboek ‘slechte definitie’)
Tegenbeweging in jaren 1960-70: reactie op ‘arrogantie’ van de gezondheidszorg
Zo geobsedeerd door onze gezondheid dat we continu bij alles wat we doen ons afvragen zijn we wel
goed bezig, gezond bezig
Medische wereld kan ‘ziekmakend’ zijn
Klinische iatrogenese (iatrogenese = het ontstaan van een iatro = iets ontstaat door de arts)
= als gebruik van bepaald geneesmiddel, opname of langsgaan ziekenhuis voor screening dat die heel
erge medische gevolgen heeft
Bv antidepressie - medicatie nemen
Sociale of culturele iatrogenese = gestigmatiseerd voelen, je voelt de blikken van de mensen die op jou
gericht zijn, het gevoel geven dat je niet normaal bent maatschappij heeft mij niet graag (uitgesloten
enzo)
Negatieve effecten/neveneffecten opgelopen
Neerslachtigheid en osteoporose = beide aandoeningen worden als ziektes beschouwd en behandeld
1) Depressie-epidemie (Wakefield): angst en neerslachtigheid worden heel snel als depressie
gediagnosticeerd
Gewone karaktertrekken die als iets abnormaals worden beschouwd
2) Osteoporose: is slechts een risicofactor (= verminderde beendermassa leidt makkelijker tot
botbreuken) maar wordt als ziekte beschouwd
Osteoporose is GEEN disfunctie maar het was heel financiël intressant (voor farmabedrijven)
In 1950 levensverwachting veel lager dan nu. Komt omdat er grote vooruitgang is in de medische
wereld.
We krijgen voortdurend het gevoel dat we niet gezond genoeg zijn.
nutri-scores, stappentellers, etc
We krijgen boodschap/gevoel het kan altijd nog beter, gezonder
Zorgverleners zijn eigenlijk een beetje arrogant geworden, ze denken niet meer dat ze alleen ziektes
oplossen maar alle problemen
Niet langer bezig met genezen ziektes, maar ook bezighouden met zich bemoeien van elk aspect van
het menselijk leven
Achtergrond: het hedendaagse gezondheidsbegrip
WHO: Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen
de afwezigheid van ziekte of gebrek.
Gezondheid is vandaag de dag niet gewoon de afwezigheid van ziekte (zoals vroeger)
Vandaag: eigenlijk voelen we ons allemaal een beetje gedwongen om perfect gezond te zijn (mentaal,
fysiek, sociaal) we voelen ons nooit gezond genoeg (dus misschien zijn we toch niet helemaal
normaal)
ziekte als de afwezigheid van gezondheid
vooruitgang in medische wereld (hierdoor verandering van die definitie)
Stroom aan data
Meer technologie
Meer kennis over het lichaam
Steeds meer (impliciete) controle door de overheid
Hoe meer kennis we hebben over ons lichaam, hoe meer we de ziektes kunnen voorspellen hoe
(on)geruster we zijn
Je hebt zogezegd altijd een keuze, maar dokters gaan je wel meestal in een bepaalde richting gaan
sturen dus ben je dan eigenlijk vrij?
Gezondheid als norm, er is een soort verwachting door de maatschappij
Medicaliseren (wordt neutraal gedefinieerd) = proces waarbij toestanden, gedragingen en ervaringen in
toenemende mate worden beschreven, verklaard en behandeld door de medische wetenschap
OF: mensen steeds meer gaat behandelen, niet persé om te genezen maar om hen nog beter te maken
Pathologisering = bepaalde toestand die vroeger geen ziekte was nu wel als een soort ziekte gaat
beschrijven
Medicalisering:
Meestal een negatieve connotatie (bv in woordenboek ‘slechte definitie’)
Tegenbeweging in jaren 1960-70: reactie op ‘arrogantie’ van de gezondheidszorg
Zo geobsedeerd door onze gezondheid dat we continu bij alles wat we doen ons afvragen zijn we wel
goed bezig, gezond bezig
Medische wereld kan ‘ziekmakend’ zijn
Klinische iatrogenese (iatrogenese = het ontstaan van een iatro = iets ontstaat door de arts)
= als gebruik van bepaald geneesmiddel, opname of langsgaan ziekenhuis voor screening dat die heel
erge medische gevolgen heeft
Bv antidepressie - medicatie nemen
Sociale of culturele iatrogenese = gestigmatiseerd voelen, je voelt de blikken van de mensen die op jou
gericht zijn, het gevoel geven dat je niet normaal bent maatschappij heeft mij niet graag (uitgesloten
enzo)
Negatieve effecten/neveneffecten opgelopen
Neerslachtigheid en osteoporose = beide aandoeningen worden als ziektes beschouwd en behandeld
1) Depressie-epidemie (Wakefield): angst en neerslachtigheid worden heel snel als depressie
gediagnosticeerd
Gewone karaktertrekken die als iets abnormaals worden beschouwd
2) Osteoporose: is slechts een risicofactor (= verminderde beendermassa leidt makkelijker tot
botbreuken) maar wordt als ziekte beschouwd
Osteoporose is GEEN disfunctie maar het was heel financiël intressant (voor farmabedrijven)
