Communicatie met gezinnen
Module 1: Basishouding en kader in het werken met kinderen
Doelen
× Je kan reflecteren over je rol en houding als contextbegeleider
× Je kan een adequate basishouding tonen in het spreken met systemen.
× Je kan op een krachtgerichte en verbindende manier in communicatie
gaan met opvoeders zowel in alledaagse als in complexe
opvoedingssituaties.
× Je kan je interventies linken aan theoretische kaders die je gezien hebt in
de OPO’s van de sociaal-pedagogische leerlijn.
× Je kent de verschillende elementen die aan bod kunnen komen in een
eerste gezinsgesprek.
× In een eerste gesprek met gezinnen weet je je af te stemmen op alle
gezinsleden, kan je de zorgen van elk gezinslid expliciteren en kan je
correct afronden.
× Je bent je bewust van je eigen grenzen en kan deze op een correcte en
afgestemde manier bespreekbaar maken.
× Je kan de systeemtheoretische concepten in gegeven casus- of
beeldmateriaal herkennen en benoemen.
1. Gesprekken met opvoeders
1.1. Over inzicht en uitzicht
1.1.1. Weerstand als teken van betrokkenheid
× Merk mogelijke signalen van weerstand op:
→ ‘Ik zie dat je de wenkbrauwen fronst… Mag ik even dit punt afmaken
dan ga ik dadelijk in op jouw vragen.’
→ ‘Ik hoor dat je steeds terugkomt op het incident van vorige week. Dat
is blijkbaar heel belangrijk voor je.’
→ ‘Ik merk dat je een heleboel voorbeelden geeft die een heel ander
licht op de zaak werpen.’
× In het omgaan met weerstand bevraag je best de mening van beide
ouders
× Het benoemen van wat je hoort en ziet biedt de mogelijkheid om naar
suggesties te vragen, zo kan de focus weer bij het doel van het gesprek
gebracht worden en houd je rekening met de opinie en emotie van de
ander
→ ‘Wat zouden jullie voorstellen?’
1.1.2. Terug op het spoor
× Om het gesprek terug op het spoor tee krijgen kunnen de volgende 4
stappen misschien helpen
1. Zeg wat je ziet, hoort. Toon dat je ontgoocheling, angst,
frustratie, … hebt opgemerkt.
2. Complimenteer dit als een vorm van betrokkenheid een
hernoem het doel dat jullie voor dit gesprek samen hadden.
3. Benoem het effect van punt 1 op het verloop van het gesprek.
1
, 4. Nodig uit tot samen denken en samenwerken.
1.1.3. Thuis zijn er geen problemen
× Begeleiders gaan er dikwijls vanuit dat zich thuis dezelfde problemen
voordoen, dat is niet vanzelfsprekend
→ Meestal gedragen kinderen zich thuis heel anders
→ Valkuil: in de rol van de ondervrager kruipen wat ouders het gevoel
geeft dat ze zich moeten verantwoorden
× Enkele tips
→ Aankondigen
» ‘Om jullie wat beter te begrijpen, zou ik graag het een en
ander beter in kaart willen brengen.’
» ‘Ik zou jullie graag een paar vragen willen stellen om een
en ander beter te begrijpen.’
→ Zoek daarna naar herkenning
» ‘We hebben het net gehad over hoe … zich vanochtend in
de groep gedragen heeft. Herkennen jullie … in mijn
verhaal?’
→ De cameratechniek
» ‘Stel dat we bij je thuis een videocamera zouden plaatsen.
Wat zou er dan ’s avonds opgenomen zijn? Over welke
fragmenten zouden jullie het meest bezorgd zijn? Over
welke fragmenten zouden jullie eigenlijk wel tevreden zijn?’
× Valkuilen in de aanpak
→ De focus op wat er fout gaat
» Voordelen bij het inventariseren van de positieve interacties met
het kind/ de jongere
- Het beeld over de jongere wordt realistischer
- Het herleidt de jongere niet tot een ‘vat vol problemen’
- In de samenvatting van positieve interacties liggen vaak de
sleutels die mede leiden tot een oplossing van het probleem
→ Laten verleiden tot een debat
1.1.4. De setting en de doelstelling van een gesprek
× Als je ouders voor de eerste keer uitnodigt, laat hen dan weten waarom je
dat doet
→ De meest efficiënte manier is een kort telefoongesprek
→ Op die manier kan je ouders informeren over het hoe en het wat en
vermijd je paniekreacties
→ Ook stelt het ouders in staat om het gesprek voor te bereiden en dus
vanaf de start volwaardig te participeren
1.1.5. Nog even op een drafje
× Een praatje over koetjes en kalfjes voor het gesprek kan voor een
ontspannen sfeer zorgen
× Houd een leidraad bij
→ Zet de voorbereiding van het gesprek op papier
→ Noteer vooraf zaken waarover je het zeker wilt hebben
» Feiten
2
Module 1: Basishouding en kader in het werken met kinderen
Doelen
× Je kan reflecteren over je rol en houding als contextbegeleider
× Je kan een adequate basishouding tonen in het spreken met systemen.
× Je kan op een krachtgerichte en verbindende manier in communicatie
gaan met opvoeders zowel in alledaagse als in complexe
opvoedingssituaties.
× Je kan je interventies linken aan theoretische kaders die je gezien hebt in
de OPO’s van de sociaal-pedagogische leerlijn.
× Je kent de verschillende elementen die aan bod kunnen komen in een
eerste gezinsgesprek.
× In een eerste gesprek met gezinnen weet je je af te stemmen op alle
gezinsleden, kan je de zorgen van elk gezinslid expliciteren en kan je
correct afronden.
× Je bent je bewust van je eigen grenzen en kan deze op een correcte en
afgestemde manier bespreekbaar maken.
× Je kan de systeemtheoretische concepten in gegeven casus- of
beeldmateriaal herkennen en benoemen.
1. Gesprekken met opvoeders
1.1. Over inzicht en uitzicht
1.1.1. Weerstand als teken van betrokkenheid
× Merk mogelijke signalen van weerstand op:
→ ‘Ik zie dat je de wenkbrauwen fronst… Mag ik even dit punt afmaken
dan ga ik dadelijk in op jouw vragen.’
→ ‘Ik hoor dat je steeds terugkomt op het incident van vorige week. Dat
is blijkbaar heel belangrijk voor je.’
→ ‘Ik merk dat je een heleboel voorbeelden geeft die een heel ander
licht op de zaak werpen.’
× In het omgaan met weerstand bevraag je best de mening van beide
ouders
× Het benoemen van wat je hoort en ziet biedt de mogelijkheid om naar
suggesties te vragen, zo kan de focus weer bij het doel van het gesprek
gebracht worden en houd je rekening met de opinie en emotie van de
ander
→ ‘Wat zouden jullie voorstellen?’
1.1.2. Terug op het spoor
× Om het gesprek terug op het spoor tee krijgen kunnen de volgende 4
stappen misschien helpen
1. Zeg wat je ziet, hoort. Toon dat je ontgoocheling, angst,
frustratie, … hebt opgemerkt.
2. Complimenteer dit als een vorm van betrokkenheid een
hernoem het doel dat jullie voor dit gesprek samen hadden.
3. Benoem het effect van punt 1 op het verloop van het gesprek.
1
, 4. Nodig uit tot samen denken en samenwerken.
1.1.3. Thuis zijn er geen problemen
× Begeleiders gaan er dikwijls vanuit dat zich thuis dezelfde problemen
voordoen, dat is niet vanzelfsprekend
→ Meestal gedragen kinderen zich thuis heel anders
→ Valkuil: in de rol van de ondervrager kruipen wat ouders het gevoel
geeft dat ze zich moeten verantwoorden
× Enkele tips
→ Aankondigen
» ‘Om jullie wat beter te begrijpen, zou ik graag het een en
ander beter in kaart willen brengen.’
» ‘Ik zou jullie graag een paar vragen willen stellen om een
en ander beter te begrijpen.’
→ Zoek daarna naar herkenning
» ‘We hebben het net gehad over hoe … zich vanochtend in
de groep gedragen heeft. Herkennen jullie … in mijn
verhaal?’
→ De cameratechniek
» ‘Stel dat we bij je thuis een videocamera zouden plaatsen.
Wat zou er dan ’s avonds opgenomen zijn? Over welke
fragmenten zouden jullie het meest bezorgd zijn? Over
welke fragmenten zouden jullie eigenlijk wel tevreden zijn?’
× Valkuilen in de aanpak
→ De focus op wat er fout gaat
» Voordelen bij het inventariseren van de positieve interacties met
het kind/ de jongere
- Het beeld over de jongere wordt realistischer
- Het herleidt de jongere niet tot een ‘vat vol problemen’
- In de samenvatting van positieve interacties liggen vaak de
sleutels die mede leiden tot een oplossing van het probleem
→ Laten verleiden tot een debat
1.1.4. De setting en de doelstelling van een gesprek
× Als je ouders voor de eerste keer uitnodigt, laat hen dan weten waarom je
dat doet
→ De meest efficiënte manier is een kort telefoongesprek
→ Op die manier kan je ouders informeren over het hoe en het wat en
vermijd je paniekreacties
→ Ook stelt het ouders in staat om het gesprek voor te bereiden en dus
vanaf de start volwaardig te participeren
1.1.5. Nog even op een drafje
× Een praatje over koetjes en kalfjes voor het gesprek kan voor een
ontspannen sfeer zorgen
× Houd een leidraad bij
→ Zet de voorbereiding van het gesprek op papier
→ Noteer vooraf zaken waarover je het zeker wilt hebben
» Feiten
2
