Filosofie
2. evolutie van de wetenschap en het denken over de wetenschap
kort overzicht:
1. voorwetenschappelijke periode: tot 1450 nC (oudheid - einde rond middeleeuwen)
2. 1e wetenschappelijke revolutie: tot ong. 1790nC (start bij renaissance)
3. 2de wetenschappelijke revolutie: tot ong. 1945 (industrialisering)
4. 3e wetenschappelijke revolutie (deze tijd)
wat is wetenschap?
‘ het verzamelen van kennis door bestudering van een verschijnsel; wetenschappers zoeken
naar verklaringen en proberen bewijzen te vinden’
‘ alle kennis die we hebben rond een bepaald gebied en de systematische manier waarop we
verdere kennis hierrond kunnen verkrijgen.’
beschikbaarheid van meettechnieken en de systematische aanpak + empirisch cyclus
‘ het verzamelen van kennis door bestudering van een verschijnsel; wetenschappers zoeken
naar verklaringen en proberen bewijzen te vinden’
Albert Einstein: 'Wetenschap als existerend geheel is het meest objectieve dat de mens kent.
Maar als activiteit, als doel waarnaar gestreefd wordt, is zij even subjectief en psychologisch
bepaald als iedere andere vorm van menselijk handelen.’
dat gaat zover, dat de vraag ‘wat is het doel en de betekenis van de wetenschap?'. door
verschillende volkeren in verschillende tijdperken steeds verschillend beantwoord wordt’
Prehistorie:
- Homo Neanthalensis: 250000-20000 vC
medicinale planten met hun ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen
vb. penicilline
door tandsteenplak en fossiele uitwerpselen: salicylzuur bevattende boombast +
penicilline producerend schimmel gevonden -> natuurlijke medicijnen
zeer primitief behandelen van wonden: hun ziektes: parasieten, vee, runderpest, …
bovennatuurlijke wezens zorgen voor ziektes en genezing en de geneeskunde
lag in handen van sjamanen (priesters) + kennis wordt van persoon -> persoon
Oudheid: 3000vC - 500 vC (oude nabije oosten)
- Oude Egypte
, bovennatuurlijke oorsprong bij ziekte, kennis van kruiden en medicijnen en
behandelingsmethodes uit geschriften + kennis van anatomie
artsen gespecialiseerd in één ziekte; vrouwenartsen, psychologen …
Hesy-Ra + basaltblok: medische tarieven en bestraffing bij mislukking van arts
- Mesopotamië
introductie van: symptomen, lichamelijke onderzoek, diagnose, proces en
therapie, voorschrijven van medicijnen
diagnostisch handboek: via inspectie van symptomen de ziekte vaststellen vb.
48 case studies: veralgemeende beschrijving, veel details, indeling
behandelbaar of niet, hoe persoon geïnformeerd moet worden, 1ste doc
waarin hersenen als structuur wordt beschreven
onderscheiding van beroertes, koorts, aandoening aan ogen, oren, huid, hart
- India: Ayrveda
centraal: een ziekte ontstaat eerst in de geest en zich pas na herhaald
genegeerd te worden in het lichaam manifesteert
kennis over therapie, nosolgie
geneeskunde ingedeelt in 8 categorieën: interne geneeskunde, chirurgie, oog-,
oor-, neus- en keelaandoeningen, pediatrie, geestelijke geneeskunde,
toxicologie, ouderdom en de (mannelijke) vruchtbaarheid
er is nog heel veel onwetendheid, men observeert en er is
eenvoudige experimentatie, maar er is geen wetenschappelijke
kennis over aard van ziekte + reden + behandeling
= black box
klassieke oudheid:
scheiding tussen: denken doen
theorie praktijk
natuurfilosofie mechanische kunsten
contemplatief denken: = mediterend, waarheid zit in de ideeën en niet in
waarneming -> deze houding kon alleen aangenomen worden door elite + men
streeft naar ideale wereld die niet benaderd kon worden, werkelijkheid =
onvolmaakte weergave van de ideale wereld
griekse filosofen:
1. Socrates: (athena)
➔ filosoof, leraar die zelf niet veel schreef
, ➔ veel volgelingen, gevaarlijk voor staat omdat al die volgelingen moesten
nadenken over deugden, hierdoor drinken van de gifbeker
➔ dialogen = socratische methode: door dialoog op nieuwe inzichten komen,
dialectiek (these, antithese en synthese), maieutiek (ironie, anamnese en
hermeneutiek)
➔ centraal: trouw aan jezelf
2.Plato: athene
➔ leerling van Socrates, leraar van Aristoteles
➔ dialectiek (hij ging het lesgeven + uitschrijven) als voorloper van de logica
➔ stichter atheense academie
➔ denker:
- zuiver ideeënwereld voorafgaand aan de waarneembare fysieke
wereld
- scheiding tussen ideeënwereld en dagelijks leven
➔ allegorie van de grot is vb. hoe oude grieken dachten over kennis
3. Aristoteles: Athene
➔ academie van Plato
➔ Homo Universalis & systeemfylosoof (in alles bekwaam + eerste echte
wetenschapper)
➔ voerde de logica en de methodologie in als manier om wetenschap en
filosofie te bedrijven
➔ eigen school: peripatetische school / lyceum (staand lesgeven)
➔ leraar alexander de grote
➔ hij beschreef kosmos; wereld uit vier elementen = aarde, water, lucht en vuur
met sfeer lagen errond en de uiterste is God
Plato spiritueel <-> aristoteles wetenschappelijk
geneeskunde:
❖ medische school gesticht door oude grieken waarbij focus op anatomie
personen geneeskunde:
1. Asclepios
➔ halfgod van de geneeskunst
➔ vermoedelijk geboren in Epidaurus waar eerst georganiseerde ziekenhuizen
en een medische school was
➔ asklepios staf of esculaap; symbool artsen en apothekers
➔ vaak afgebeeld met slang
2. evolutie van de wetenschap en het denken over de wetenschap
kort overzicht:
1. voorwetenschappelijke periode: tot 1450 nC (oudheid - einde rond middeleeuwen)
2. 1e wetenschappelijke revolutie: tot ong. 1790nC (start bij renaissance)
3. 2de wetenschappelijke revolutie: tot ong. 1945 (industrialisering)
4. 3e wetenschappelijke revolutie (deze tijd)
wat is wetenschap?
‘ het verzamelen van kennis door bestudering van een verschijnsel; wetenschappers zoeken
naar verklaringen en proberen bewijzen te vinden’
‘ alle kennis die we hebben rond een bepaald gebied en de systematische manier waarop we
verdere kennis hierrond kunnen verkrijgen.’
beschikbaarheid van meettechnieken en de systematische aanpak + empirisch cyclus
‘ het verzamelen van kennis door bestudering van een verschijnsel; wetenschappers zoeken
naar verklaringen en proberen bewijzen te vinden’
Albert Einstein: 'Wetenschap als existerend geheel is het meest objectieve dat de mens kent.
Maar als activiteit, als doel waarnaar gestreefd wordt, is zij even subjectief en psychologisch
bepaald als iedere andere vorm van menselijk handelen.’
dat gaat zover, dat de vraag ‘wat is het doel en de betekenis van de wetenschap?'. door
verschillende volkeren in verschillende tijdperken steeds verschillend beantwoord wordt’
Prehistorie:
- Homo Neanthalensis: 250000-20000 vC
medicinale planten met hun ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen
vb. penicilline
door tandsteenplak en fossiele uitwerpselen: salicylzuur bevattende boombast +
penicilline producerend schimmel gevonden -> natuurlijke medicijnen
zeer primitief behandelen van wonden: hun ziektes: parasieten, vee, runderpest, …
bovennatuurlijke wezens zorgen voor ziektes en genezing en de geneeskunde
lag in handen van sjamanen (priesters) + kennis wordt van persoon -> persoon
Oudheid: 3000vC - 500 vC (oude nabije oosten)
- Oude Egypte
, bovennatuurlijke oorsprong bij ziekte, kennis van kruiden en medicijnen en
behandelingsmethodes uit geschriften + kennis van anatomie
artsen gespecialiseerd in één ziekte; vrouwenartsen, psychologen …
Hesy-Ra + basaltblok: medische tarieven en bestraffing bij mislukking van arts
- Mesopotamië
introductie van: symptomen, lichamelijke onderzoek, diagnose, proces en
therapie, voorschrijven van medicijnen
diagnostisch handboek: via inspectie van symptomen de ziekte vaststellen vb.
48 case studies: veralgemeende beschrijving, veel details, indeling
behandelbaar of niet, hoe persoon geïnformeerd moet worden, 1ste doc
waarin hersenen als structuur wordt beschreven
onderscheiding van beroertes, koorts, aandoening aan ogen, oren, huid, hart
- India: Ayrveda
centraal: een ziekte ontstaat eerst in de geest en zich pas na herhaald
genegeerd te worden in het lichaam manifesteert
kennis over therapie, nosolgie
geneeskunde ingedeelt in 8 categorieën: interne geneeskunde, chirurgie, oog-,
oor-, neus- en keelaandoeningen, pediatrie, geestelijke geneeskunde,
toxicologie, ouderdom en de (mannelijke) vruchtbaarheid
er is nog heel veel onwetendheid, men observeert en er is
eenvoudige experimentatie, maar er is geen wetenschappelijke
kennis over aard van ziekte + reden + behandeling
= black box
klassieke oudheid:
scheiding tussen: denken doen
theorie praktijk
natuurfilosofie mechanische kunsten
contemplatief denken: = mediterend, waarheid zit in de ideeën en niet in
waarneming -> deze houding kon alleen aangenomen worden door elite + men
streeft naar ideale wereld die niet benaderd kon worden, werkelijkheid =
onvolmaakte weergave van de ideale wereld
griekse filosofen:
1. Socrates: (athena)
➔ filosoof, leraar die zelf niet veel schreef
, ➔ veel volgelingen, gevaarlijk voor staat omdat al die volgelingen moesten
nadenken over deugden, hierdoor drinken van de gifbeker
➔ dialogen = socratische methode: door dialoog op nieuwe inzichten komen,
dialectiek (these, antithese en synthese), maieutiek (ironie, anamnese en
hermeneutiek)
➔ centraal: trouw aan jezelf
2.Plato: athene
➔ leerling van Socrates, leraar van Aristoteles
➔ dialectiek (hij ging het lesgeven + uitschrijven) als voorloper van de logica
➔ stichter atheense academie
➔ denker:
- zuiver ideeënwereld voorafgaand aan de waarneembare fysieke
wereld
- scheiding tussen ideeënwereld en dagelijks leven
➔ allegorie van de grot is vb. hoe oude grieken dachten over kennis
3. Aristoteles: Athene
➔ academie van Plato
➔ Homo Universalis & systeemfylosoof (in alles bekwaam + eerste echte
wetenschapper)
➔ voerde de logica en de methodologie in als manier om wetenschap en
filosofie te bedrijven
➔ eigen school: peripatetische school / lyceum (staand lesgeven)
➔ leraar alexander de grote
➔ hij beschreef kosmos; wereld uit vier elementen = aarde, water, lucht en vuur
met sfeer lagen errond en de uiterste is God
Plato spiritueel <-> aristoteles wetenschappelijk
geneeskunde:
❖ medische school gesticht door oude grieken waarbij focus op anatomie
personen geneeskunde:
1. Asclepios
➔ halfgod van de geneeskunst
➔ vermoedelijk geboren in Epidaurus waar eerst georganiseerde ziekenhuizen
en een medische school was
➔ asklepios staf of esculaap; symbool artsen en apothekers
➔ vaak afgebeeld met slang
