DE BEHAVIORISTISCHE BENADERING
UITGANGSPUNTEN EN BASISBEGRIPPEN
Watson
o Uiterlijk waarneembaar gedrag
o Psychoanalyse NIET studeerbaar subjectief & niet waarneembaar voor anderen
o Experimenteel & empirisch wetenschappelijk onderzoek
o Nadruk observeerbaarheid & objectiviteit
o Psychologie zelfde wetenschappelijke status geven als natuurwetenschappen
ONS GEDRAG, GEVOELENS, GEDACHTEN EN INTERACTIES WORDEN BEPAALD
DOOR ALLERLEI EXTERNE PRIKKELS IN ONZE OMGEVING
o Individu bepaalt niet zelf gedrag, gevoelens, gedachten & interacties
o Gedrag verklaren factoren buiten individu & in omgeving
o Behaviorisme = periferalistisch
- Periferie = oorzaak gedrag mensen
o Interne / mentale processen buiten beschouwing
o Geen plaats voor persoonlijkheidsverschillen
o Skinner
- Mensen hebben geen persoonlijkheid
- Marionetten van hun omgeving
o Deterministische kijk op de mens
- Gedrag bepaalt door psychologische & fysiologische wetmatigheden
- Gedrag volledig bepaalt door externe prikkels
- Geen vrije wil / keuzevrijheid
ONS GEDRAG, GEVOELENS, GEDACHTEN EN INTERACTIES WORDEN BEPAALD
DOOR WAT WE GELEERD HEBBEN
John Locke
o Aristoteles
o Tabula rasa
- Geen aangeboren eigenschappen
- Gedragingen, gevoelens en gedachten wat we hebben meegemaakt en
geleerd
o Optimistische visie
- Ongewenste, afwijkende en pathologische gedragingen aangeleerd
- Methoden en technieken afgeleerd
- Adequate gedragingen aangeleerd
- Moet niet levenslang achtervolgen
Geen wezenlijk verschil tussen het gedrag van dieren en mensen
o Mensen ingewikkelder dan dieren
o Terugvinden wetmatigheden
o Dierenexperimenten gedrag mensen te begrijpen
, DE BEHAVIORISTISCHE BENADERING
Er bestaat geen onderscheid in het tot stand komen van gedrag bij kinderen en
volwassenen
o Volwassenen en kinderen leren volgens dezelfde wetmatigheden nieuwe
gedragingen aan
o Verleden en psychoseksuele ontwikkeling geen rol
EEN BEHAVIORISTISCHE BENADERING GAAT UIT VAN HET NURTURE-MODEL
Westerse cultuur binnen mens- en maatschappijwetenschappen
Nadruk op omgevingsfactoren
Ten koste van erfelijke en biologische determinanten
Nurture-benadering
o Behaviorisme & sociologisch getinte socialisatietheorieën
o Milieu & opvoeding centraal bij ontwikkeling kind
o Tabula rasa latere hun door omgeving en opvoeding
o Pedagogisch optimisme
- Ongelijkheid waarmee kinderen aan hun schoolcarrière
compensatieprogramma’s
Nature-benadering
o Anatomische, fysiologische & psychologische verschillen & sociale verschillen
mens
o Erfelijke bepaling
o Ontwikkeling endogeen spontaan van binnenuit
o Menselijke predisposities bij geboorte
o Allerlei gebeurtenissen weinig invloed
o Pedagogisch pessimisme
- Steven Pinker
school en opvoeding ontkennen aangeboren menselijke natuur
VERSCHILLEN TUSSEN MANNEN EN VROUWEN
o Fysieke verschillen
o Biologische sekse spectrum
o Intersekse personen mannelijk & vrouwelijke kenmerken
- 1,7% mensen hebben intersekse kenmerken
o Gedragsverschillen tussen mannen & vrouwen
- Minder uitgesproken
- Minimaal
o Amerikaanse prof. Heyde
- 46 studies
- Cognitieve, communicatieve, motorische & sociale vaardigheden
- Persoonlijkheid & intelligentie
78% gevallen zeer klein tot geen verschil
o Chromosomen
- Primaire en secundaire geslachtskenmerken
- Invloed op typisch mannelijk/ vrouwelijk gedrag = minder eenvoudig
UITGANGSPUNTEN EN BASISBEGRIPPEN
Watson
o Uiterlijk waarneembaar gedrag
o Psychoanalyse NIET studeerbaar subjectief & niet waarneembaar voor anderen
o Experimenteel & empirisch wetenschappelijk onderzoek
o Nadruk observeerbaarheid & objectiviteit
o Psychologie zelfde wetenschappelijke status geven als natuurwetenschappen
ONS GEDRAG, GEVOELENS, GEDACHTEN EN INTERACTIES WORDEN BEPAALD
DOOR ALLERLEI EXTERNE PRIKKELS IN ONZE OMGEVING
o Individu bepaalt niet zelf gedrag, gevoelens, gedachten & interacties
o Gedrag verklaren factoren buiten individu & in omgeving
o Behaviorisme = periferalistisch
- Periferie = oorzaak gedrag mensen
o Interne / mentale processen buiten beschouwing
o Geen plaats voor persoonlijkheidsverschillen
o Skinner
- Mensen hebben geen persoonlijkheid
- Marionetten van hun omgeving
o Deterministische kijk op de mens
- Gedrag bepaalt door psychologische & fysiologische wetmatigheden
- Gedrag volledig bepaalt door externe prikkels
- Geen vrije wil / keuzevrijheid
ONS GEDRAG, GEVOELENS, GEDACHTEN EN INTERACTIES WORDEN BEPAALD
DOOR WAT WE GELEERD HEBBEN
John Locke
o Aristoteles
o Tabula rasa
- Geen aangeboren eigenschappen
- Gedragingen, gevoelens en gedachten wat we hebben meegemaakt en
geleerd
o Optimistische visie
- Ongewenste, afwijkende en pathologische gedragingen aangeleerd
- Methoden en technieken afgeleerd
- Adequate gedragingen aangeleerd
- Moet niet levenslang achtervolgen
Geen wezenlijk verschil tussen het gedrag van dieren en mensen
o Mensen ingewikkelder dan dieren
o Terugvinden wetmatigheden
o Dierenexperimenten gedrag mensen te begrijpen
, DE BEHAVIORISTISCHE BENADERING
Er bestaat geen onderscheid in het tot stand komen van gedrag bij kinderen en
volwassenen
o Volwassenen en kinderen leren volgens dezelfde wetmatigheden nieuwe
gedragingen aan
o Verleden en psychoseksuele ontwikkeling geen rol
EEN BEHAVIORISTISCHE BENADERING GAAT UIT VAN HET NURTURE-MODEL
Westerse cultuur binnen mens- en maatschappijwetenschappen
Nadruk op omgevingsfactoren
Ten koste van erfelijke en biologische determinanten
Nurture-benadering
o Behaviorisme & sociologisch getinte socialisatietheorieën
o Milieu & opvoeding centraal bij ontwikkeling kind
o Tabula rasa latere hun door omgeving en opvoeding
o Pedagogisch optimisme
- Ongelijkheid waarmee kinderen aan hun schoolcarrière
compensatieprogramma’s
Nature-benadering
o Anatomische, fysiologische & psychologische verschillen & sociale verschillen
mens
o Erfelijke bepaling
o Ontwikkeling endogeen spontaan van binnenuit
o Menselijke predisposities bij geboorte
o Allerlei gebeurtenissen weinig invloed
o Pedagogisch pessimisme
- Steven Pinker
school en opvoeding ontkennen aangeboren menselijke natuur
VERSCHILLEN TUSSEN MANNEN EN VROUWEN
o Fysieke verschillen
o Biologische sekse spectrum
o Intersekse personen mannelijk & vrouwelijke kenmerken
- 1,7% mensen hebben intersekse kenmerken
o Gedragsverschillen tussen mannen & vrouwen
- Minder uitgesproken
- Minimaal
o Amerikaanse prof. Heyde
- 46 studies
- Cognitieve, communicatieve, motorische & sociale vaardigheden
- Persoonlijkheid & intelligentie
78% gevallen zeer klein tot geen verschil
o Chromosomen
- Primaire en secundaire geslachtskenmerken
- Invloed op typisch mannelijk/ vrouwelijk gedrag = minder eenvoudig
