Ruimtelijk beleid en planning 2 – LES 01
De ambitie moet hoger!
Wat te verwachten van Ruimtelijk beleid en planning 2?
Leerinhoud
• Inleiding in ruimtelijke ordening en VCRO:
a) Algemene inhoud VCRO
b) Doelstellingen en begrippen: ruimtelijke draagkracht, ruimtelijke
kwaliteit, ruimtelijk rendement, harmonie, …
c) Actoren binnen ruimtelijke planning: De ambtenaren van de RO,
adviesorganen, Vlaams Bouwmeester, …
d) Toepassen van VCRO op bouwproject
e) Actualiteit ruimtelijke ordening
• Ruimtelijke ordening in Vlaanderen:
a) Ruimtelijke beleidsplannen
- Algemene opbouw en inhoud van ruimtelijk beleidsplan
- Inhoud Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
- Procesverloop opmaak beleidsplan
b) Ruimtelijke uitvoeringsplannen
- Algemene opbouw en inhoud van een ruimtelijk uitvoeringsplan
- Procesverloop opmaak ruimtelijk uitvoeringsplan
- Planschade en planbaten
c) Stedenbouwkundige verordeningen
d) Recht van voorkoop, onteigening en aankoopplicht
e) Decreet betreffende complexe projecten van groot lokaal en strategisch
belang
f) Niet-juridische plannen en documenten:
- Masterplannen
- Beeldkwaliteitsplannen
- Visienota’s, …
• Inleiding RO van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waalse Gewest
Uitgangspunten
• Leren kijken
• Kritisch kijken
• Hoe ziet de omgeving er uit?
• Wat is een stad, dorp, platteland?
• Waarin verschilt een stad met een dorp?
• Wat maakt hen aantrekkelijk/onaantrekkelijk?
• Leren begrijpen
1
, • Inzicht in geschiedenis: Het nu als gevolg van vroeger
• Welke factoren bepalend voor verschijningsvorm, ruimtelijke
situering, organisatiestructuur, initiatieven?
• Morfologische groei
• Planning en visievorming
• Beleidskaders
• Leren toepassen
• Project aftoetsen aan geldende regelgeving
• “wat moet?” – “wat mag niet?”
• Project aftoetsen aan actuele beleidsvisie en goede ruimtelijke
ordening
• “wat is wenselijk?”
• Projecten vorm geven volgens geldende voorschriften, richtlijnen en
visies
• “wat is mogelijk?”
Wat vooraf ging
Hoe is het zo ver kunnen komen?
• Vroeger:
• een persoon
• had een grond
• en bouwde daarop
• Nu:
• een persoon
• heeft een grond
• en wil daarop bouwen/verbouwen/functie van constructie wijzigen/…
• …
• dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
• overheid beoordeelt de aanvraag, op basis van:
• geldende regelgeving
• goede ruimtelijke ordening
Startpunt: 29 maart 1962
Wet “houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de
stedenbouw”
2
, ‐ “De ruimtelijke ordening van het land, de streken, gewesten en
gemeenten wordt vastgesteld in plannen. Die ordening wordt
ontworpen zowel uit economisch, sociaal en esthetisch oogpunt als
met het doel ’s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren.”
‐ Van toepassing in gans België
‐ Rationeel hiërarchische opbouw
Hierarchische opbouw van het planningsstelsel
• rationeel hiërarchisch planningsinstrumentarium:
‐ van hoog tot laag;
• nationaal tot lokaal
• lokaal tot particulier
Belangrijkste ruimtelijke planningsinstrumenten
• Gewestplan
• Bijzonder plan van aanleg (RUP als opvolger)
• Verkavelingsplan
En toch: Vlaanderen is volgebouwd en verrommeld
• Redenen, o.a.
‐ gebrek aan algemene toekomstvisie: waar willen we naartoe
‐ bestaande regelgeving niet altijd strikt nageleefd
‐ nieuwe wetgevende kaders bleven uit
Jaren 1990: Steden waren verlaten
zie foto’s s27 -s31
3
, Naar een trendbreuk: Nood aan meer structureel en
toekomstgericht beleid
Trendbreuk nodig over hoe we met de ruimte omgaan
Trendbreuk 1: RSV
• Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen
• Goedgekeurd in 1997
• 1ste algemene ruimtelijke visie met actieplan voor Vlaanderen
Vlaanderen open en stedelijk
= Algemene visie
• Scheiding tussen stad en platteland is vervaagd
• Herwaardering stedelijk weefsel (lange termijn visies)
• Vrijwaren open ruimte (korte termijn acties)
4
De ambitie moet hoger!
Wat te verwachten van Ruimtelijk beleid en planning 2?
Leerinhoud
• Inleiding in ruimtelijke ordening en VCRO:
a) Algemene inhoud VCRO
b) Doelstellingen en begrippen: ruimtelijke draagkracht, ruimtelijke
kwaliteit, ruimtelijk rendement, harmonie, …
c) Actoren binnen ruimtelijke planning: De ambtenaren van de RO,
adviesorganen, Vlaams Bouwmeester, …
d) Toepassen van VCRO op bouwproject
e) Actualiteit ruimtelijke ordening
• Ruimtelijke ordening in Vlaanderen:
a) Ruimtelijke beleidsplannen
- Algemene opbouw en inhoud van ruimtelijk beleidsplan
- Inhoud Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
- Procesverloop opmaak beleidsplan
b) Ruimtelijke uitvoeringsplannen
- Algemene opbouw en inhoud van een ruimtelijk uitvoeringsplan
- Procesverloop opmaak ruimtelijk uitvoeringsplan
- Planschade en planbaten
c) Stedenbouwkundige verordeningen
d) Recht van voorkoop, onteigening en aankoopplicht
e) Decreet betreffende complexe projecten van groot lokaal en strategisch
belang
f) Niet-juridische plannen en documenten:
- Masterplannen
- Beeldkwaliteitsplannen
- Visienota’s, …
• Inleiding RO van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waalse Gewest
Uitgangspunten
• Leren kijken
• Kritisch kijken
• Hoe ziet de omgeving er uit?
• Wat is een stad, dorp, platteland?
• Waarin verschilt een stad met een dorp?
• Wat maakt hen aantrekkelijk/onaantrekkelijk?
• Leren begrijpen
1
, • Inzicht in geschiedenis: Het nu als gevolg van vroeger
• Welke factoren bepalend voor verschijningsvorm, ruimtelijke
situering, organisatiestructuur, initiatieven?
• Morfologische groei
• Planning en visievorming
• Beleidskaders
• Leren toepassen
• Project aftoetsen aan geldende regelgeving
• “wat moet?” – “wat mag niet?”
• Project aftoetsen aan actuele beleidsvisie en goede ruimtelijke
ordening
• “wat is wenselijk?”
• Projecten vorm geven volgens geldende voorschriften, richtlijnen en
visies
• “wat is mogelijk?”
Wat vooraf ging
Hoe is het zo ver kunnen komen?
• Vroeger:
• een persoon
• had een grond
• en bouwde daarop
• Nu:
• een persoon
• heeft een grond
• en wil daarop bouwen/verbouwen/functie van constructie wijzigen/…
• …
• dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
• overheid beoordeelt de aanvraag, op basis van:
• geldende regelgeving
• goede ruimtelijke ordening
Startpunt: 29 maart 1962
Wet “houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de
stedenbouw”
2
, ‐ “De ruimtelijke ordening van het land, de streken, gewesten en
gemeenten wordt vastgesteld in plannen. Die ordening wordt
ontworpen zowel uit economisch, sociaal en esthetisch oogpunt als
met het doel ’s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren.”
‐ Van toepassing in gans België
‐ Rationeel hiërarchische opbouw
Hierarchische opbouw van het planningsstelsel
• rationeel hiërarchisch planningsinstrumentarium:
‐ van hoog tot laag;
• nationaal tot lokaal
• lokaal tot particulier
Belangrijkste ruimtelijke planningsinstrumenten
• Gewestplan
• Bijzonder plan van aanleg (RUP als opvolger)
• Verkavelingsplan
En toch: Vlaanderen is volgebouwd en verrommeld
• Redenen, o.a.
‐ gebrek aan algemene toekomstvisie: waar willen we naartoe
‐ bestaande regelgeving niet altijd strikt nageleefd
‐ nieuwe wetgevende kaders bleven uit
Jaren 1990: Steden waren verlaten
zie foto’s s27 -s31
3
, Naar een trendbreuk: Nood aan meer structureel en
toekomstgericht beleid
Trendbreuk nodig over hoe we met de ruimte omgaan
Trendbreuk 1: RSV
• Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen
• Goedgekeurd in 1997
• 1ste algemene ruimtelijke visie met actieplan voor Vlaanderen
Vlaanderen open en stedelijk
= Algemene visie
• Scheiding tussen stad en platteland is vervaagd
• Herwaardering stedelijk weefsel (lange termijn visies)
• Vrijwaren open ruimte (korte termijn acties)
4
