Samenvatting 'De psycholoog in de organisatie'

DE PSYCHOLOOG IN DE
ORGANISATIE




2

, BLOK 1: DE ARBEIDSMARKT
1.1 DE ARBEIDSMARKT
DE ARBEIDSMARKT

Op de arbeidsmarkt speelt er zich continu een spel van
vraag en aanbod af:
 De vraag  de persoon die iets nodig heeft
 Het aanbod  de persoon die iets aanbied
o Dit spel van vraag en aanbod bepaalt de prijs
van een product
Verschuivingen van de vraag
 Wanneer de vraagcurve naar rechts opschuift  vraag stijgt  prijs stijgt
 Wanneer de vraagcurve naar links opschuift  vraag daalt  prijs daalt
Verschuivingen van het aanbod
 Wanneer de aanbodcurve naar rechts opschuift  aanbod stijgt  prijs
daalt
 Wanneer de aanbodcurve naar links opschuift  aanbod daalt  prijs stijgt
DE ARBEIDSMARKT

De arbeidsmarkt= een geheel van vraag en aanbod
 Werkgelegenheid = de vraag naar werk
o De vraag komt van de werkgevers, die zoeken mensen om hun
diensten uit te voeren of productie te leveren
 Beroepsbevolking = het aanbod van werk
o Beroepsbevolking  alle mensen die op leeftijd zijn waarop je
geacht wordt te werken
o Hierbij wordt er specifiek gekeken naar mensen die op zoek zijn
naar werk
 Ook hier heeft het spel van vraag en aanbod een rol, namelijk op het loon dat
de werknemers verdienen
o Ruime arbeidsmarkt: er is meer aanbod (dus meer
werkzoekenden) dan dat er vacatures
(werkgelegenheid) zijn
 Hierdoor dalen de lonen
o Krappe arbeidsmarkt: er is veel vraag naar
werknemers, meer dan dat er werkzoekenden
(aanbod) zijn  vacatures worden niet ingevuld
 Wordt ook wel ‘war for talent’ genoemd
 Hierdoor stijgen de lonen
 Is de situatie vandaag de dag
Verschuivingen in vraag
 Voorbeeld: de periode na Corona is de vraag naar arbeid stevig gestegen




2

, o Door Corona is de economie echt gaan liggen, maar op dit moment
is deze fel aan het groeien
o Er is dus een sterke economische groei
o Door grote vraag, zijn ook de lonen van de werknemers fors
gestegen
Verschuivingen in aanbod
 Voorbeeld: tijdens Corona is het aanbod naar werk gedaalt
 2 dynamieken die zorgen voor een lager aanbod:
o Vergrijzing:
 Groeiende groep van ouderen die de arbeidsmarkt verlaten of
op het punt staan om de arbeidsmarkt te verlagen
 Dit creëert een grote vervangingsvraag
o Ontgroening:
 Steeds minder en minder jongeren omdat de gezinnen kleiner
worden
 Jongeren gaan massaal studeren en studeren vaak langer
 Hierdoor op dit moment een lager aanbod
 Implicatie van deze verschuivingen = demografische
afhankelijkheidsratio = hoeveel mensen we beschikbaar hebben als
draagkracht ten opzichte van hoeveel mensen deze moeten ondersteunen (=
de draaglast)
o Draagkracht = iedereen op arbeidsleeftijd (die bijdragen aan sociale
zekerheid)
o Draaglast= iedereen buiten de arbeidsleeftijd  de kinderen/jongeren
+ gepensioneerden
draaglast
o x 100
draagkrac h t
 Vandaag de dag  demografische afhankelijkheidsratio = 76
 Betekent dat 100 mensen op beroepsleeftijd 76 mensen moeten
ondersteunen die zich niet op arbeidsmarkt bevinden
 Relatief weinig mensen op beroepsleeftijd die mensen
buiten beroepsleeftijd moeten ondersteunen
MISMATCH

Kwantitatieve mismatch
Spanningsindicator= hoeveel mismatch er is op de arbeidsmarkt, meet de
krapte op de arbeidsmarkt  geeft de verhouding weer tussen het aantal
werkzoekenden zonder werk in bemiddeling en het aantal beschikbare
vacatures
 Wanneer de spanningsindicator hoog is, betekent het dat er meer
werkzoekenden zijn die mogelijk de vacature kunnen invullen
o Vandaag de dag: spanningsindicator = 2.7  betekent dat er
ongeveer 3 werkzoekenden zijn voor 1 vacature
Kwalitatieve mismatch
 De mensen die op zoek zijn naar werk, hebben niet altijd het juiste profiel,
de juiste ervaring, de juiste competentie, de juiste werkattitude…



2

,  Grootste kwalitatieve mismatch  knelpuntberoepen = beroepen waar
de vacatures lang blijven open staan
o Er zijn dus te weinig mensen met de juiste competentie



Oorzaken aan de aanbodzijde:
 Kwantitatief tekort: te weinig beschikbare werkkrachten, werkzoekenden
 Kwalitatief tekort: te weinig mensen met ervaring, te weinig mensen met
het juiste profiel
Oorzaken aan de vraagzijde:
 Arbeidsvoorwaarden: niet altijd ideaal (vb. loon, zekerheid, gevaarlijk werk,
uren)
 Selectiegedrag
Oorzaken in de omgeving:
 Conjunctuur
 Demografie: ouderen stromen uit  creëert knelpuntberoepen
o Ouderen brengen specifieke zorg met zich mee
o Meer ouderen vandaag de dag  meer mensen nodig om te kunnen
zorgen voor deze mensen
 Beleid
 Onderwijs: hoe de maatschappij kijkt naar onderwijs
Voorbeeld knelpuntberoep = verpleegkundige (met een spanningsindicator van
0.37  niet eens 1 persoon om een openstaande vacature op te vullen)
WAT MET PSYCHOLOGEN?

 De spanningsindicator voor psychologen bedraagt 2.48  bijna 3
werknemers voor 1 vacature
BESLUIT

 De arbeidsmarkt is een spel van vraag (de werkgelegenheid) en aanbod (de
beroepsbevolking)
 Op dit moment hebben we een krappe arbeidsmarkt = er is meer vraag naar
werk dan aanbod
o Probleem in termen van sociale zekerheid
o Hierdoor moeten meer mensen (draaglast) ondersteunt worden door
een kleine groep (draagkracht) = demografische afhankelijkheidsratio
 Op dit moment speelt er een kwantitatieve mismatch = te weinig mensen om
de jobs in te vullen
 Ook heerst er een kwalitatieve mismatch: mensen die beschikbaar zijn,
hebben vaak niet de juiste competenties, het juiste profiel om deze jobs in te
vullen
o Leidt tot knelpuntberoepen

1.2 DE VRAAGZIJDE (WERKGELEGENHEID)
SECTOREN EN STATUUT



2