HOOFDSTUK 4
1000- 1500 hoge en late middeleeuwen
500- 1500 middeleeuwen
De opkomst van handel en ambacht, die basis legde voor het herleven van een agrarisch-
urbane samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het begin van staatsvorming en centralisatie
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke
macht het primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van
kruistochten
4.1 OPBLOEI EN MACHT VAN DE STAD
De opkomst van handel en ambacht, die basis legde voor het herleven van een agrarisch-
urbane samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
DE OPKOMST VAN HANDEL EN AMBACHT
Vanaf ongeveer 1000 komen handel en ambacht weer op:
Willem de Veroveraar verovert Engeland
Hij brengt Vlaamse edelen mee
In Vlaanderen deden ze aan ontginning, in Engeland nog niet
In Engeland ook ontginning verhoogde landbouwopbrengst
Opkomst van ambacht door mensen die niet meer in de landbouw hoefden te
werken
Steden groeien en nieuwe steden ontstaan
Handel en nijverheid nemen toe
Willem de veroveraar sticht meer steden op strategische plekken, waar hij belasting
kon heffen
Meer rust en veiligheid na einde invallen vikingen
Er kwam interregionale handel
Jaarmarkten in Noord-Frankrijk
Handel met landen over de hele wereld
Hanze steden
, IN DE STEDEN
De stichting van steden werd door Centraal-Europese koningen en keizers gestimuleerd door
privileges in bijvoorbeeld de vorm van stadsrechten
Ook mensen van het platteland wilden die voorrechten en trokken naar de stad
Tekort aan horigen op de domeinen dreigt
De adel voorkomt dit door ook op het platteland de belasting te verlagen en de
verplichtingen te verminderen
De opkomst van steden zorgde dus voor meer vrijheid in steden en op het platteland
Steeds meer mensen wilden invloed op het stadsbestuur
De rijke grondbezittende burgers wilden in ruil voor belastingbetaling invloed op het
stadsbestuur
Het gemeen, de grote meerderheid die niet rijk was, was het hier niet mee eens
Door de grote groei, nam de groep rijken toe, met als gevolg dat iedereen die het
kon betalen, in het bestuur wilde
Adel verliest macht over bestuur
Er bleef wel een band tussen landheer en stad
stad landheer
Stadsrecht en privileges Belasting (in geld) ontvangen
Invloed in stad d.m.v. schout
Politiek: Economisch:
Eigen rechtspraak Tolrecht
Eigen bestuur Marktrecht
stadsmuren Muntrecht
1000- 1500 hoge en late middeleeuwen
500- 1500 middeleeuwen
De opkomst van handel en ambacht, die basis legde voor het herleven van een agrarisch-
urbane samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het begin van staatsvorming en centralisatie
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke
macht het primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van
kruistochten
4.1 OPBLOEI EN MACHT VAN DE STAD
De opkomst van handel en ambacht, die basis legde voor het herleven van een agrarisch-
urbane samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
DE OPKOMST VAN HANDEL EN AMBACHT
Vanaf ongeveer 1000 komen handel en ambacht weer op:
Willem de Veroveraar verovert Engeland
Hij brengt Vlaamse edelen mee
In Vlaanderen deden ze aan ontginning, in Engeland nog niet
In Engeland ook ontginning verhoogde landbouwopbrengst
Opkomst van ambacht door mensen die niet meer in de landbouw hoefden te
werken
Steden groeien en nieuwe steden ontstaan
Handel en nijverheid nemen toe
Willem de veroveraar sticht meer steden op strategische plekken, waar hij belasting
kon heffen
Meer rust en veiligheid na einde invallen vikingen
Er kwam interregionale handel
Jaarmarkten in Noord-Frankrijk
Handel met landen over de hele wereld
Hanze steden
, IN DE STEDEN
De stichting van steden werd door Centraal-Europese koningen en keizers gestimuleerd door
privileges in bijvoorbeeld de vorm van stadsrechten
Ook mensen van het platteland wilden die voorrechten en trokken naar de stad
Tekort aan horigen op de domeinen dreigt
De adel voorkomt dit door ook op het platteland de belasting te verlagen en de
verplichtingen te verminderen
De opkomst van steden zorgde dus voor meer vrijheid in steden en op het platteland
Steeds meer mensen wilden invloed op het stadsbestuur
De rijke grondbezittende burgers wilden in ruil voor belastingbetaling invloed op het
stadsbestuur
Het gemeen, de grote meerderheid die niet rijk was, was het hier niet mee eens
Door de grote groei, nam de groep rijken toe, met als gevolg dat iedereen die het
kon betalen, in het bestuur wilde
Adel verliest macht over bestuur
Er bleef wel een band tussen landheer en stad
stad landheer
Stadsrecht en privileges Belasting (in geld) ontvangen
Invloed in stad d.m.v. schout
Politiek: Economisch:
Eigen rechtspraak Tolrecht
Eigen bestuur Marktrecht
stadsmuren Muntrecht
