Samenvatting - Gezondheids en ontwikkelingspsychologie

Psychologie
Hoofdstuk 9: gedragsontwikkeling onder de loep

Evaluatie:

 hoe worden jongeren/ adolescenten in hun levensloop geëvolueerd qua gedrag?
o Observeren
o Screening met algemene ontwikkelingstesten
o Differentiatietaal- of fijn diagnose met specifieke testen
 Testen gebaseerd op 1 bepaald aspect, zoals psychomotorisch gedrag
o Dynamische diagnostiek
 Belangrijk in revalidatie
 Draait om het potentiaal/ vermogen om te leren verbeteren
 Leervermogen van een kind in kaart brengen
o Narratieve diagnostiek
 Niet alles is in cijfers vatbaar, sommige zaken moeten onder woorden worden
gebracht
 Beschrijvingen i.p.v. scores

Onderzoeksdesign




 longitudinaal design
o cohort (= een groep kinderen) ondergaat een onderzoek op hetzelfde tijdstip
o hun gedrag wordt op dezelfde manier in kaart gebracht, door ze allemaal dezelfde testen
te laten uitvoeren
o werking? Men volgt de cohort de komende 5 jaar op door ze gelijkaardige testen te laten
ondergaan
 Transversaal design of cross-sectioneel
o Cohort ondergaat een onderzoek op hetzelfde tijdstip (leeftijd)
o Gedrag op dezelfde manier in kaart gebracht
o Werking? Men laat verschillende groepen komen, een van 5jaar, dan een van 10 jaar en
vervolgens een van 15 jaar en laat deze dezelfde proeven ondergaan




Beide onderzoeken worden negatief beïnvloed door de maatschappij

,Nadeel cross-sectioneel? Iedere maatschappij ondergaat bepaalde ontwikkelingen, evoluties. Wanneer
we een cross-sectioneel onderzoek uitvoeren zullen we een eenzijdig antwoord uitkomen aangezien
iedereen die meedoet aan het onderzoek dezelfde maatschappelijke invloed ondergaat, die er misschien
over 10 jaar niet meer is of zelf veel meer

Nadeel transversaal? Wanneer we een test uitvoeren bij een kind van 5jarige leeftijd, dan zullen er andere
maatschappelijke invloeden zijn dan wanneer we diezelfde test 10 jaar later uitvoeren op hetzelfde kind,
de conclusie van de test zal dus worden beïnvloed door de maatschappij, want de maatschappelijke
invloed zal niet hetzelfde zijn voor een kind van 5jaar, als voor een kind van 15jaar

Oplossing om maatschappelijke invloed factoren te onderdrukken?

 00§Cohorten in time-lag
o Cohort 1: kinderen die in 2000 vijf jaar oud zijn → gemeten op 5, 10, 15 jaar
o Cohort 2: kinderen die in 2005 vijf jaar oud zijn → gemeten op 5, 10, 15 jaar
o Cohort 3: kinderen die in 2010 vijf jaar oud zijn → idem.

Intelligentie

hoe kunnen we nu intelligentie voorspellen?

 Predicties/ voorspelling doen rond intelligentie is zeer gevaarlijk, aangezien veel afhangt van
intermenselijke mechanismen
o self-fulfilling prophecy
 mechanisme waarbij een kind beter zal presteren, wanneer hij te horen krijgt hoe
goed die iets heeft gedaan
o gevolg?
 Stijging van het zelfbeeld
 Hogere motivatie om te studeren, en het nog beter te doen

Oplossing? Het zoeken naar een correlatie

 Correlatie:
o Is er een goede voorspellende waarde wanneer we bij een kind een intelligent
functioneren afnemen op 10 jarige leeftijd en op 18jarige leeftijd
 Hoe verder we teruggaan in de tijd, hoe lager de correlatie wordt
 Rond de leeftijd van 1jaar zien we een negatief voorspellende waarde,
o waarom?
 Kinderen worden getest op hun psychomotorisch handelen, dus niet op vragen
 Kinderen die psychomotorisch sterk reageren, nemen veel minder de
tijd om zaken te bestuderen
 kinderen die psychomotorisch traag reageren, zullen hun omgeving en
andere zaken wel uitgebreid bestuderen
 trechtermodel:
o model uit de jaren 80, dat uitlegt dat kinderen in hun vroege babyjaren door een nauw
kanaal worden gedreven, waarbij het ontwikkelingspad sterk door genetisch
componenten wordt bepaald
o gevolg?
 Er treden minder verschillen op, op vlak van intelligentie dan op latere leeftijd
 Kleuterperiode = je ontwikkelt je eigen karakter, en je zal steeds meer je eigen
pas volgen  grotere invloed op intelligentie

,Kunnen we een voorspelling doen op het mentale aspect op basis van habituatiesnelheid en
cognitieve informatieverwerking?

 Gebruik van screeningstesten
o Zorgt ervoor dat we kunnen voorspellen, echter wel op een grove manier
o Scoor je slecht op de screeningstest, dan is de kans groter dat je later mentaal trager zal
ontwikkelen
 Habituatiesnelheid en cognitieve informatiewerking
o Gaat over de snelheid waarmee men zaken herkent, die men al eerder heeft gezien met
het opmerken van kleine nieuwe details
 Combinatie van 2 eigenschappen
o wat wordt er getest?
 Of een kind zeer opmerkzaam is, zonder dat het vervalt in blijvende
opmerkzaamheid
o blijvend opmerkzaam?
 je hebt onvoldoende aandacht voor nieuwe zaken, en zal je minder snel nieuwe
dingen leren

opmerking: kind op schoot  slechte testopstelling, want wanneer we een kind op de schoot houden kan
er een slimme hans-effect optreden

slimme-hans effect? Signalen overgeven op een kind zonder dat je het zelf doorhebt, door bewegingen te
maken met je handen of armen of ademhaling

werking van het onderzoek?

Dezelfde dia’s worden meermaals voorgelegd aan het kind, tot de aandacht van het kind sterk is gedaald,
daarna leggen ze opnieuw een dia voor, maar lichtjes aangepast

 opmerkzame kinderen:
o merken direct kleine wijziging op
o aandacht stijgt
 minder opmerkzame kinderen:
o cognitieve achterstand, die zich zal uiten op kleuterleeftijd

conclusie: snelle afname in aandacht bij dezelfde dia’s, gecombineerd met een verhoogde interesse bij
een klein gewijzigd onderwerp = cognitief goed

, APGAR-score

 Score gekregen bij de geboorte
 Eenvoudige score die wordt samengesteld op basis van 5 parameters




 Evolueert in een richting om aangeduid te worden als positief
o Hoge hartslag
o Huilende baby
 Evolueert in de richting iom aangeduid te worden als negatief
o Lage hartslag
o Stille, onregelmatige baby
o Geen duidelijke ademhaling

Opmerking: de APGAR-score is een algemene gezondheidsindex; m.a.w. een hersenletsel zal dus een
invloed/weerslag hebben op de APGAR-score