Week 10: de 19e eeuw en het proces van industrialisering
1. Context
Opkomst vd handelsstad en nieuwe ruimtes voor consump5e:
Handelsstad = voorloper vd industriële stad
- In die steden ontstaan plekken gericht op consump9e
- In klassieke steden: mensen hebben het goed
Industriële stad: ook veel bewoners
- Gekenmerkt: grootschalige produc9e
- Geen aangename plek om te zijn à weinig comfort + plek voor consump9e
à Moeilijk vergelijkbaar: meer mogelijkheden id handelsstad dan id industriële stad
MAAR: producten gemaakt id industriële stad àhadden impact op het stedelijke leven
Verduidelijking:
Eerste industriële Revolu5e, 1750
- Handma9g à machinaal vervaardigde goederen
- Eerst in Engeland à begin 19e eeuw rest van Europa
- Ambachtelijke werkplaatsen à grote fabrieken voor grootschalige industrie
- De grote sprong: ambachtelijke SL à industriële SL leidt tot:
à Grote groepen dag en nacht + niet goed betaald
- Nieuwe materialen + processen:
Gie9jzer – staal – stoomtechnologie – tex9elproduc9e
Tweede industriële Revolu5e, 1870-1910
= technologische revolu9e
- Resulteert: opkomst van massaproduc9e + produc9elijn
- Nieuwe technologieën:
Elektriciteit – olie-industrie – verbrandingsmotor – chemicaliën –
communica9etechnologieën: telegraaf + radio
18e + 19e eeuw: kapitalisme & modernisering hand in hand
à Verschillende evolu5es bezig in die periode
- Kapitalisme: bepaalt grotendeels de stedelijke processen + arch dat gebouwd wordt
= maatschappij beheerst door uitgeven + verdienen van geld
= nieuwe visie
- Vastgoedspecula9e
= het kopen + verkopen van vastgoed, met het oog op winst
à Speelt belangrijke rol in ontwikkeling 18e + 19e eeuwse Londen
- Veranderende arbeidsverhoudingen à vervreemding produc9e
- Opkomst van vakbonden: groepering van arbeiders komen op voor hun rechten
,2. Van landelijk naar industrieel landschap
Engeland, 18de eeuw
- Belangrijke plaats voor technologische verandering
- Goedkope werkkrachten + globaal handelsnetwerk (kolonisering)
- Nieuwe technologische processen: ijzer, tex9el, energie
è Uitbreiding produc9e + opkomst 2de industriële revolu9e
Brug over Sever-rivier in Coalbrookdale, 1777-1779
Ontwerp: Thomas Pritchard, uitvoering Abraham Darby,
- Abraham Darby = ijzersmid met grootste gieterij
- Nieuwe toepassingen voor ijzer
- Ijzerertsen + steenkool aanwezig
- Welvarende stad geworden, met
produc9e van ijzer
Spinning Jenny, 1767
® Nieuwe produc9eprocessen voor tex9el (wol)
® Ra9onalisa9e van industriële processen oiv à verlich9ngsdenken
® Gevolg:
Engeland à niet meer tex9el uit India importeren
MAAR: exporteert tex9el naar India, 2de helZ 18e eeuw
Fabriek Lowell, MassachusseVs, 1834
à Korte 9jd, groot fabriek
- Nieuwe gemeenschappen
- Transforma9e van landelijke gebieden à industrieel
- Fabrieken à ver9caler
- Eengemaakt produc9eproces à Voor de 1ste keer alles combineren van processen
Vb: ruwe wol à direct tot stof gemaakt
- Weven à niet meer binnenshuis
- Arbeiders: betaald + gehuisvest door bazen
- Discipline vd werkplaats: toegepast op de woonvertrekken: slaapzalen/ hele huizen
- Lokale architectuurtaal à nieuwe vormen van ra9onele planning
- Tewerkstelling vrouwen
, Grand Hornu, steenkoolmijnlaan Bergen, begin 19e eeuw
Herbestemming tot MAC
Herbestemming C-Mine Genk, 51N4E, a2o architecten, Bogdan & Van Broeck Architects,
2013
1. Context
Opkomst vd handelsstad en nieuwe ruimtes voor consump5e:
Handelsstad = voorloper vd industriële stad
- In die steden ontstaan plekken gericht op consump9e
- In klassieke steden: mensen hebben het goed
Industriële stad: ook veel bewoners
- Gekenmerkt: grootschalige produc9e
- Geen aangename plek om te zijn à weinig comfort + plek voor consump9e
à Moeilijk vergelijkbaar: meer mogelijkheden id handelsstad dan id industriële stad
MAAR: producten gemaakt id industriële stad àhadden impact op het stedelijke leven
Verduidelijking:
Eerste industriële Revolu5e, 1750
- Handma9g à machinaal vervaardigde goederen
- Eerst in Engeland à begin 19e eeuw rest van Europa
- Ambachtelijke werkplaatsen à grote fabrieken voor grootschalige industrie
- De grote sprong: ambachtelijke SL à industriële SL leidt tot:
à Grote groepen dag en nacht + niet goed betaald
- Nieuwe materialen + processen:
Gie9jzer – staal – stoomtechnologie – tex9elproduc9e
Tweede industriële Revolu5e, 1870-1910
= technologische revolu9e
- Resulteert: opkomst van massaproduc9e + produc9elijn
- Nieuwe technologieën:
Elektriciteit – olie-industrie – verbrandingsmotor – chemicaliën –
communica9etechnologieën: telegraaf + radio
18e + 19e eeuw: kapitalisme & modernisering hand in hand
à Verschillende evolu5es bezig in die periode
- Kapitalisme: bepaalt grotendeels de stedelijke processen + arch dat gebouwd wordt
= maatschappij beheerst door uitgeven + verdienen van geld
= nieuwe visie
- Vastgoedspecula9e
= het kopen + verkopen van vastgoed, met het oog op winst
à Speelt belangrijke rol in ontwikkeling 18e + 19e eeuwse Londen
- Veranderende arbeidsverhoudingen à vervreemding produc9e
- Opkomst van vakbonden: groepering van arbeiders komen op voor hun rechten
,2. Van landelijk naar industrieel landschap
Engeland, 18de eeuw
- Belangrijke plaats voor technologische verandering
- Goedkope werkkrachten + globaal handelsnetwerk (kolonisering)
- Nieuwe technologische processen: ijzer, tex9el, energie
è Uitbreiding produc9e + opkomst 2de industriële revolu9e
Brug over Sever-rivier in Coalbrookdale, 1777-1779
Ontwerp: Thomas Pritchard, uitvoering Abraham Darby,
- Abraham Darby = ijzersmid met grootste gieterij
- Nieuwe toepassingen voor ijzer
- Ijzerertsen + steenkool aanwezig
- Welvarende stad geworden, met
produc9e van ijzer
Spinning Jenny, 1767
® Nieuwe produc9eprocessen voor tex9el (wol)
® Ra9onalisa9e van industriële processen oiv à verlich9ngsdenken
® Gevolg:
Engeland à niet meer tex9el uit India importeren
MAAR: exporteert tex9el naar India, 2de helZ 18e eeuw
Fabriek Lowell, MassachusseVs, 1834
à Korte 9jd, groot fabriek
- Nieuwe gemeenschappen
- Transforma9e van landelijke gebieden à industrieel
- Fabrieken à ver9caler
- Eengemaakt produc9eproces à Voor de 1ste keer alles combineren van processen
Vb: ruwe wol à direct tot stof gemaakt
- Weven à niet meer binnenshuis
- Arbeiders: betaald + gehuisvest door bazen
- Discipline vd werkplaats: toegepast op de woonvertrekken: slaapzalen/ hele huizen
- Lokale architectuurtaal à nieuwe vormen van ra9onele planning
- Tewerkstelling vrouwen
, Grand Hornu, steenkoolmijnlaan Bergen, begin 19e eeuw
Herbestemming tot MAC
Herbestemming C-Mine Genk, 51N4E, a2o architecten, Bogdan & Van Broeck Architects,
2013
