OG 1: Introductie tot het mensenrechtensysteem van de Raad van Europa
1. Een actueel nieuwsartikel – over welk recht gaat het en op welke
manier komt dit onder spanning te staan?
Artikel 1: “Top E.U. court rules same-sex marriages must be recognized
throughout bloc
The ruling does not force member states to legalize same-sex marriages but says they must
honor those granted elsewhere in the European Union.”
Het HvJ heeft beslist dat alle EU-lidstaten verplicht zijn om gelijkgeslachtelijke
huwelijken die in een andere EU-staat rechtsgeldig zijn voltrokken te erkennen.
De zaak draaide rond twee Poolse mannen die in Duitsland trouwden maar in
Polen geen erkenning kregen. Volgens het Hof schendt zo’n weigering
fundamentele EU-rechten, zoals het vrij verkeer van personen en het recht op
gezinsleven. De uitspraak verplicht landen echter niet om zelf het homohuwelijk
te legaliseren binnen hun nationale wetgeving.
De beslissing heeft een grote impact voor LGBTQ+-koppels die binnen de EU
verhuizen, omdat zij voortaan overal dezelfde juridische bescherming behouden,
zoals verblijfsrecht, sociale rechten en erfrecht. Tegelijk leidt dit tot politieke
spanning in landen die ideologisch tegen het homohuwelijk zijn. Hoewel de
nationale wetgeving niet wordt gewijzigd, versterkt de uitspraak het idee dat EU-
rechten soms boven nationale regels staan en kan het op termijn het debat over
gelijke huwelijksrechten in conservatieve lidstaten beïnvloeden.
Het artikel gaat over het recht op vrij verkeer binnen de EU en het recht op
privé- en gezinsleven. Het Hof van Justitie besliste dat EU-landen
gelijkgeslachtelijke huwelijken uit andere lidstaten moeten erkennen om te
voorkomen dat koppels hun gezins- en verblijfsrechten verliezen wanneer
zij zich in een ander EU-land vestigen.
Deze rechten komen onder spanning te staan omdat sommige lidstaten
het homohuwelijk nationaal verbieden. Daardoor botst hun nationale
wetgeving met de Europese verplichting om buitenlandse huwelijken wél
te erkennen, wat leidt tot een conflict tussen nationale autonomie en de
bescherming van Europese mensenrechten.
2. De preambules
a. Kenmerken
i. Absoluut karakter: sommige rechten mogen nooit legitiem beperkt
worden, zelfs niet in noodsituaties – art. 16
ii. Universeel: mensenrechten gelden voor iedereen ongeacht afkomst
nationaliteit of status - art 12
iii. Onvervreemdbaar: je kan je mensenrechten niet afstaan of
verliezen, ze behoren je altijd toe
1
, 1. Er kan geen afstand gedaan worden van jouw mensenrechten
en je kan niet ontzet worden uit jouw rechten
a. Gevang: tijdelijke, verantwoorde inperking van recht op
vrijheid
b. Euthanasie: afstand van jouw leven, niet het recht op
leven
iv. Ondeelbaar: alle mensenrechten zijn even belangrijk en hangen
nauw samen met elkaar samen.
1. Recht op eerlijk proces heeft effect op andere zoals recht op
huisvesting door bvb een uitsleep van een onredelijk termijn
b. relatie tussen begrip en instrumenten
Ze zeggen dat ze de rechten niet uit hun duim zuigen, ze erkennen de
al bestaande rechten die mensen van nature krijgen. De rechten
zouden door God gegeven zijn en moeten erkend worden, ook al is er
geen God. Rechten moraliteit is een deel van het universum, die je
moet ontdekken.
c. Waarom de instrumenten zijn opgenomen volgens de preambules
1. Wat zijn de beweegredenen die in elk instrument naar voren
worden geschoven?
Dat de erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en
onvervreemdbare rechten van alle mensen grondslag is voor vrijheid vrede
en gerechtigheid
2. Kan je de verschillen in beweegredenen uitleggen obv de
historische context waarin de verschillende instrumenten zijn
aangenomen.
Aangenomen bij onafhankelijkheid in Frankrijk, wilden de burgers meer
rechten voor zichzelf na de onderdrukking en absolute macht van de
Franse koningen.
UVRM is aangenomen na WO2 om burgers te beschermen na tragedies die
de naties hebben aangedaan. Dit waren nieuwe basiswaarden
EVRM: Na WO II terug opbouwen en voor de koude oorlog beschermen. Ze
gingen de rechten betonneren om EU-niveau
d. rechten van gegeven instrumenten
1. In beide wordt er gepraat over een eerste generatie rechten.
EVRM wordt gepraat over secundaire rechten maar heel beperkt (alleen
recht op onderwijs). Het EVRM was er vooral om totalisme te vermijden.
Het UVRM spreekt veel meer over de secundaire rechten zoals socio-
economische rechten.
In de déclaration wordt er nog niet gepraat over socio-economisch
omdat de industriële revolutie nog niet was gebeurd dus loon en
dergelijke was nog niet aan de orde. Daarom waren vooral primaire
rechten aan de orde.
2. Er zijn positieve of negatieve verplichtingen. Vaak brengen ze er meerdere
met zich mee.
2
, a. Recht op onderwijs (positieve verplichting (sec gen)): er moet een
onderwijssysteem op poten komen en een negatieve verplichting
zou dan het niet-opdringen van een religie.
e. relativisme
1. Relativisme over mensenrechten betekent dat de toepassing en inhoud
van mensenrechten afhankelijk zouden zijn van cultuur, traditie, religie of
samenleving. Met andere woorden: wat in het ene land als een
fundamenteel recht geldt, hoeft dat in een ander land niet te zijn.
Mensenrechten zijn niet universeel, maar contextgebonden volgens het
relativisme. De relativisten hebben een probleem met de westerse visie en
oorsprong van mensenrechten.
2. Nee, want dan zou universeel en absoluut karakter geschonden zijn. Dat
gaat volledig in tegen de bedoeling van de mensenrechten.
3. Het is moeilijk om te zeggen dat ze universeel zijn maar de historiek van
de mensenrechten laat zien dat de mensenrechten zijn afgestemd op de
concrete situaties.
4. Er is in de interpretatie van verschillende rechten nog plaats om ze af te
stemmen op de culturele context en situatie.
3. - https://hrlibrary.umn.edu/undocs/854-1999.html
a. HRC = human rights committee
b. Relevante feiten
Manuel Wackenheim, een persoon met dwergisme, werkte sinds 1991 als artiest
in zogenaamde “dwarf-tossing” shows, waarbij hij door klanten op een luchtbed
werd gegooid als vorm van entertainment.
In 1991 stuurde het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken een circulaire naar
prefecten waarin werd aangegeven dat deze activiteiten verboden moesten
worden, onder meer om redenen van menselijke waardigheid en openbare orde.
Wackenheim klaagde dat dit verbod zijn rechten onder het International
Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) schond, waaronder zijn recht op
werk, waardigheid, non-discriminatie en levensstandaard.
Het Human Rights Committee oordeelde echter dat het verbod gerechtvaardigd
was. Het onderscheid tussen Wackenheim en anderen was gebaseerd op
objectieve en redelijke gronden, en het verbod diende de bescherming van
menselijke waardigheid en openbare orde, waardoor er geen schending van de
verdragsrechten werd vastgesteld.
3
, c. Centraal argument Mr. Wackenheim:
Het centrale argument van meester Wackenheim was dat het Franse verbod op
“dwarf-tossing” zijn rechten onder het International Covenant on Civil and
Political Rights (ICCPR) schond. Hij stelde dat het hem belette zijn werk als artiest
uit te oefenen en daardoor zijn economische zelfstandigheid en levensstandaard
aantastte. Daarnaast voerde hij aan dat het verbod zijn menselijke waardigheid
ondermijnde en discriminerend was, omdat het specifiek mensen met dwergisme
trof, waardoor zijn fundamentele vrijheden onevenredig werden beperkt
d. Reactie de staat?
De Franse staat reageerde op het argument van Wackenheim door te stellen dat
het verbod op “dwarf-tossing” gerechtvaardigd en proportioneel was. Frankrijk
voerde aan dat het onderscheid tussen Wackenheim en anderen gebaseerd was
op objectieve en redelijke gronden, aangezien alleen personen met dwergisme
werden “getossed” en dit risico’s voor hun gezondheid, veiligheid en menselijke
waardigheid met zich meebracht. Het verbod diende bovendien het algemeen
belang en de openbare orde, en was daarom geen onredelijke beperking van zijn
rechten onder het ICCPR. Kortom, het doel van bescherming van waardigheid en
veiligheid rechtvaardigde volgens de staat de beperkingen die het verbod
oplegde.
e. Beslissing Comité
Het Human Rights Committee (HRC) besloot uiteindelijk dat er geen schending
van het ICCPR had plaatsgevonden. Het comité oordeelde dat het Franse verbod
op “dwarf-tossing” gerechtvaardigd en proportioneel was, omdat het de
menselijke waardigheid beschermde en het algemeen belang en de openbare
orde diende. Het onderscheid tussen Wackenheim en anderen was gebaseerd op
objectieve en redelijke gronden, waardoor het verbod niet als discriminerend of
arbitrair werd beschouwd. Het beroep van Wackenheim werd daarom afgewezen.
f. De 2 visies op menselijke waardigheid
A. Individuele autonomie en zelfbeschikking
a. Dit is de visie van Wackenheim. Volgens hem hoort menselijke
waardigheid te omvatten dat een persoon zelf kan beslissen over
zijn lichaam en beroep, zelfs als anderen dit riskant of ongebruikelijk
vinden. Het verbod op “dwarf-tossing” zou zijn vrijheid en
persoonlijke waardigheid aantasten, omdat hij zijn werk en inkomen
niet meer mocht uitoefenen.
B. Objectieve, maatschappelijke bescherming van waardigheid
a. Dit is de visie van de Franse staat en het HRC. Hier wordt menselijke
waardigheid niet alleen als individuele keuzevrijheid gezien, maar
ook als iets dat door de samenleving moet worden beschermd,
vooral wanneer handelingen het risico van lichamelijk letsel of
vernedering inhouden. Het verbod werd gerechtvaardigd om de
fysieke integriteit van dwarfs te beschermen en om te voorkomen
4
1. Een actueel nieuwsartikel – over welk recht gaat het en op welke
manier komt dit onder spanning te staan?
Artikel 1: “Top E.U. court rules same-sex marriages must be recognized
throughout bloc
The ruling does not force member states to legalize same-sex marriages but says they must
honor those granted elsewhere in the European Union.”
Het HvJ heeft beslist dat alle EU-lidstaten verplicht zijn om gelijkgeslachtelijke
huwelijken die in een andere EU-staat rechtsgeldig zijn voltrokken te erkennen.
De zaak draaide rond twee Poolse mannen die in Duitsland trouwden maar in
Polen geen erkenning kregen. Volgens het Hof schendt zo’n weigering
fundamentele EU-rechten, zoals het vrij verkeer van personen en het recht op
gezinsleven. De uitspraak verplicht landen echter niet om zelf het homohuwelijk
te legaliseren binnen hun nationale wetgeving.
De beslissing heeft een grote impact voor LGBTQ+-koppels die binnen de EU
verhuizen, omdat zij voortaan overal dezelfde juridische bescherming behouden,
zoals verblijfsrecht, sociale rechten en erfrecht. Tegelijk leidt dit tot politieke
spanning in landen die ideologisch tegen het homohuwelijk zijn. Hoewel de
nationale wetgeving niet wordt gewijzigd, versterkt de uitspraak het idee dat EU-
rechten soms boven nationale regels staan en kan het op termijn het debat over
gelijke huwelijksrechten in conservatieve lidstaten beïnvloeden.
Het artikel gaat over het recht op vrij verkeer binnen de EU en het recht op
privé- en gezinsleven. Het Hof van Justitie besliste dat EU-landen
gelijkgeslachtelijke huwelijken uit andere lidstaten moeten erkennen om te
voorkomen dat koppels hun gezins- en verblijfsrechten verliezen wanneer
zij zich in een ander EU-land vestigen.
Deze rechten komen onder spanning te staan omdat sommige lidstaten
het homohuwelijk nationaal verbieden. Daardoor botst hun nationale
wetgeving met de Europese verplichting om buitenlandse huwelijken wél
te erkennen, wat leidt tot een conflict tussen nationale autonomie en de
bescherming van Europese mensenrechten.
2. De preambules
a. Kenmerken
i. Absoluut karakter: sommige rechten mogen nooit legitiem beperkt
worden, zelfs niet in noodsituaties – art. 16
ii. Universeel: mensenrechten gelden voor iedereen ongeacht afkomst
nationaliteit of status - art 12
iii. Onvervreemdbaar: je kan je mensenrechten niet afstaan of
verliezen, ze behoren je altijd toe
1
, 1. Er kan geen afstand gedaan worden van jouw mensenrechten
en je kan niet ontzet worden uit jouw rechten
a. Gevang: tijdelijke, verantwoorde inperking van recht op
vrijheid
b. Euthanasie: afstand van jouw leven, niet het recht op
leven
iv. Ondeelbaar: alle mensenrechten zijn even belangrijk en hangen
nauw samen met elkaar samen.
1. Recht op eerlijk proces heeft effect op andere zoals recht op
huisvesting door bvb een uitsleep van een onredelijk termijn
b. relatie tussen begrip en instrumenten
Ze zeggen dat ze de rechten niet uit hun duim zuigen, ze erkennen de
al bestaande rechten die mensen van nature krijgen. De rechten
zouden door God gegeven zijn en moeten erkend worden, ook al is er
geen God. Rechten moraliteit is een deel van het universum, die je
moet ontdekken.
c. Waarom de instrumenten zijn opgenomen volgens de preambules
1. Wat zijn de beweegredenen die in elk instrument naar voren
worden geschoven?
Dat de erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en
onvervreemdbare rechten van alle mensen grondslag is voor vrijheid vrede
en gerechtigheid
2. Kan je de verschillen in beweegredenen uitleggen obv de
historische context waarin de verschillende instrumenten zijn
aangenomen.
Aangenomen bij onafhankelijkheid in Frankrijk, wilden de burgers meer
rechten voor zichzelf na de onderdrukking en absolute macht van de
Franse koningen.
UVRM is aangenomen na WO2 om burgers te beschermen na tragedies die
de naties hebben aangedaan. Dit waren nieuwe basiswaarden
EVRM: Na WO II terug opbouwen en voor de koude oorlog beschermen. Ze
gingen de rechten betonneren om EU-niveau
d. rechten van gegeven instrumenten
1. In beide wordt er gepraat over een eerste generatie rechten.
EVRM wordt gepraat over secundaire rechten maar heel beperkt (alleen
recht op onderwijs). Het EVRM was er vooral om totalisme te vermijden.
Het UVRM spreekt veel meer over de secundaire rechten zoals socio-
economische rechten.
In de déclaration wordt er nog niet gepraat over socio-economisch
omdat de industriële revolutie nog niet was gebeurd dus loon en
dergelijke was nog niet aan de orde. Daarom waren vooral primaire
rechten aan de orde.
2. Er zijn positieve of negatieve verplichtingen. Vaak brengen ze er meerdere
met zich mee.
2
, a. Recht op onderwijs (positieve verplichting (sec gen)): er moet een
onderwijssysteem op poten komen en een negatieve verplichting
zou dan het niet-opdringen van een religie.
e. relativisme
1. Relativisme over mensenrechten betekent dat de toepassing en inhoud
van mensenrechten afhankelijk zouden zijn van cultuur, traditie, religie of
samenleving. Met andere woorden: wat in het ene land als een
fundamenteel recht geldt, hoeft dat in een ander land niet te zijn.
Mensenrechten zijn niet universeel, maar contextgebonden volgens het
relativisme. De relativisten hebben een probleem met de westerse visie en
oorsprong van mensenrechten.
2. Nee, want dan zou universeel en absoluut karakter geschonden zijn. Dat
gaat volledig in tegen de bedoeling van de mensenrechten.
3. Het is moeilijk om te zeggen dat ze universeel zijn maar de historiek van
de mensenrechten laat zien dat de mensenrechten zijn afgestemd op de
concrete situaties.
4. Er is in de interpretatie van verschillende rechten nog plaats om ze af te
stemmen op de culturele context en situatie.
3. - https://hrlibrary.umn.edu/undocs/854-1999.html
a. HRC = human rights committee
b. Relevante feiten
Manuel Wackenheim, een persoon met dwergisme, werkte sinds 1991 als artiest
in zogenaamde “dwarf-tossing” shows, waarbij hij door klanten op een luchtbed
werd gegooid als vorm van entertainment.
In 1991 stuurde het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken een circulaire naar
prefecten waarin werd aangegeven dat deze activiteiten verboden moesten
worden, onder meer om redenen van menselijke waardigheid en openbare orde.
Wackenheim klaagde dat dit verbod zijn rechten onder het International
Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) schond, waaronder zijn recht op
werk, waardigheid, non-discriminatie en levensstandaard.
Het Human Rights Committee oordeelde echter dat het verbod gerechtvaardigd
was. Het onderscheid tussen Wackenheim en anderen was gebaseerd op
objectieve en redelijke gronden, en het verbod diende de bescherming van
menselijke waardigheid en openbare orde, waardoor er geen schending van de
verdragsrechten werd vastgesteld.
3
, c. Centraal argument Mr. Wackenheim:
Het centrale argument van meester Wackenheim was dat het Franse verbod op
“dwarf-tossing” zijn rechten onder het International Covenant on Civil and
Political Rights (ICCPR) schond. Hij stelde dat het hem belette zijn werk als artiest
uit te oefenen en daardoor zijn economische zelfstandigheid en levensstandaard
aantastte. Daarnaast voerde hij aan dat het verbod zijn menselijke waardigheid
ondermijnde en discriminerend was, omdat het specifiek mensen met dwergisme
trof, waardoor zijn fundamentele vrijheden onevenredig werden beperkt
d. Reactie de staat?
De Franse staat reageerde op het argument van Wackenheim door te stellen dat
het verbod op “dwarf-tossing” gerechtvaardigd en proportioneel was. Frankrijk
voerde aan dat het onderscheid tussen Wackenheim en anderen gebaseerd was
op objectieve en redelijke gronden, aangezien alleen personen met dwergisme
werden “getossed” en dit risico’s voor hun gezondheid, veiligheid en menselijke
waardigheid met zich meebracht. Het verbod diende bovendien het algemeen
belang en de openbare orde, en was daarom geen onredelijke beperking van zijn
rechten onder het ICCPR. Kortom, het doel van bescherming van waardigheid en
veiligheid rechtvaardigde volgens de staat de beperkingen die het verbod
oplegde.
e. Beslissing Comité
Het Human Rights Committee (HRC) besloot uiteindelijk dat er geen schending
van het ICCPR had plaatsgevonden. Het comité oordeelde dat het Franse verbod
op “dwarf-tossing” gerechtvaardigd en proportioneel was, omdat het de
menselijke waardigheid beschermde en het algemeen belang en de openbare
orde diende. Het onderscheid tussen Wackenheim en anderen was gebaseerd op
objectieve en redelijke gronden, waardoor het verbod niet als discriminerend of
arbitrair werd beschouwd. Het beroep van Wackenheim werd daarom afgewezen.
f. De 2 visies op menselijke waardigheid
A. Individuele autonomie en zelfbeschikking
a. Dit is de visie van Wackenheim. Volgens hem hoort menselijke
waardigheid te omvatten dat een persoon zelf kan beslissen over
zijn lichaam en beroep, zelfs als anderen dit riskant of ongebruikelijk
vinden. Het verbod op “dwarf-tossing” zou zijn vrijheid en
persoonlijke waardigheid aantasten, omdat hij zijn werk en inkomen
niet meer mocht uitoefenen.
B. Objectieve, maatschappelijke bescherming van waardigheid
a. Dit is de visie van de Franse staat en het HRC. Hier wordt menselijke
waardigheid niet alleen als individuele keuzevrijheid gezien, maar
ook als iets dat door de samenleving moet worden beschermd,
vooral wanneer handelingen het risico van lichamelijk letsel of
vernedering inhouden. Het verbod werd gerechtvaardigd om de
fysieke integriteit van dwarfs te beschermen en om te voorkomen
4
