samenvatting psychologie - hoofdstuk 11

Psychologie
Hoofdstuk 11: Hoe voel je je? Over emoties

Inleiding
Emoties
- Emotie: van ‘e(x)movere’ (ergens uitdrijven, in beweging brengen)
- Emotie is een psychologisch proces dat bemiddelt tussen onze bezorgdheden of
doelen en de gebeurtenissen in onze wereld (signaalfunctie, communicatie,
voorbereiding tot actie, …)

=/= stemmingen = vagere gemoedstoestanden die langer aanhouden.
=/= gevoelens = subjectieve beleving gepaard met emoties, maar emotie is
meer:
Subjectieve beleving + lichamelijke opwinding + expressie + cognitieve
interpretatie

Coderingshypothese
= emoties worden op dezelfde manier geuit door mensen uit verschillende culturen

Decoderingshypothese
= emoties worden op dezelfde manier geïnterpreteerd door mensen uit verschillende
culturen

Samenhang tussen emoties: circumplex




Nabespreking
Twee soorten coping
- Probleemgerichte copingstrategieën
o Actie om stressor te begrijpen en een oplossing te vinden voor het
probleem, dus de stressor zelf aanpakken
o Niet altijd mogelijk, maar denk niet te snel dat er geen oplossing bestaat
(= verschil tussen westerse vs. oosterse stijl). Zie ook aangeleerde
hulpeloosheid
- Emotiegerichte copingstrategieën
o Reguleren van je emotionele reactie op een stressor
o Identificeren en verwerken van je gevoelens (niet weglopen van)

1

,! Classificatie is niet zwart-wit (en er bestaan ook andere), en vaak is een combinatie
wenselijk (bv., stress op het werk door werkdruk  meditatie (als emotiegerichte
coping) + werkdruk aanpakken/aanklagen (als probleemgerichte coping)


Samenvatting
Hoe portefeuilles en fototoestellen veranderen in vuurwapens
wanneer je angstig en kwaad bent
Veel gevallen van politieagenten die schoten, omdat ze zich onterecht bedreigd
voelden
 Kwamen veel andere gevallen bekend sinds Black Lives Matter meer aandacht
kreeg

Emotie – émotion – exmovere – emovere
Emotie:
- Émotion  é = ‘uit’; motio = ‘beweging’ of ‘koortsrilling’
- Émouvoir = ‘ontroeren’
- Exmovere of emovere = ‘ergens uitdrijven’ of ‘in beweging brengen’  komt in
de buurt van wat psychologen verstaan onder emoties, lijnt begrip toch niet
volledig af

2014: Dacher Keltner, Keith Oatley en Jennifer Jenkins
- Een emotie is een psychologisch proces dat bemiddelt tussen onze
bezorgdheden of doelen en de gebeurtenissen in onze wereld
- Emoties refereren aan de toestanden die we ervaren wanneer onze
verwachtingen uitkomen, onze plannen gedwarsboomd worden, onze doelen
wel of niet bereikt worden
o Ze raken aan onze fundamentele waarden: van wie of wat we houden,
waar we niet van houden, wat we verafschuwen
- Beschrijving van gedrag van mensen en dieren geven is bijna onmogelijk zonder
emotiewoorden: “emoties zijn als hypothesen ter verklaring van gedrag dat
geen adequaat extern doel of reden heeft”
- Emoties
o Hebben een onmiskenbare subjectieve beleving
o Helpen ons om relaties van verschillende aard aan te gaan en te
onderhouden
o Zijn fundamenteel gerelateerd aan onze verhouding tot anderen

Dierlijke emoties
Emoties hebben een biologische basis die op 2 manieren begrepen kan worden:
1. Hebben lichamelijke kenmerken: gaan samen met veranderingen van de
hartslag, bloedvaten, ingewanden, huid, …
2. Ook dieren hebben emoties en er zijn sterke gelijkenissen tussen onze emoties
en die van andere diersoorten

1986: Jane Goodall
- Dieren vertonen:
o Vrees voor vreemden
o Angst voor agressie
o Paniek wanneer ze verdwaalden

2

, o Ergernis t.o.v. vervelende jeugdige soortgenoten
o Kwaadheid tijdens gevecht
o Rouw na overlijden van een naaste, kon leiden tot apathie en doodgaan
- Gelijkenissen tussen uitingen van emoties bij chimpansees en menselijke
emotie-expressies
- Emoties zijn biologische verschijnselen  moeten functie hebben bij overleven
van soort
o Gevoelens van moeder voor pasgeboren baby: instrumenteel voor
bescherming van kwetsbare wezen
o Genegenheid en vriendschap voor onze naasten: mekaar helpen als het
nodig is + vergroot overlevingskansen in vergelijking met solitair leven
 Communiceren van onze emoties is cruciaal

4 componenten van emoties:
1. Manier waarop emoties geuit worden
2. Subjectieve beleving
3. Fysiologische veranderingen die met emoties gepaard gaan
4. Cognitieve interpretatie


Emoticons, emoties en leugendetectie aan de Amerikaanse
grenzen
Emoticons: emoties weergeven door gebruik te maken van combinatie van letters of
leestekens
- :-) = blij, grappig
- :-( = droevig
- >:-( = boos
- :-O = verbazing

1872: Darwin
- The Expression of the Emotions in Man and Animals
o Vraag waar onze emoties vandaan komen
- Emotionele uitingen zijn reflexmatige mechanismen, afgeleid van gewoonten
die in ons evolutionaire en individuele verleden nuttig waren (en zijn)
- Emoties zijn restanten van het verleden van onze soort  uitingen zijn
universeel en onafhankelijk van onze culturele achter
 Of dit klopt is niet vanzelfsprekend
- Ene glimlach is andere niet:
o Uit beleefdheid
o Om te flirten
o …
- Wanneer we communiceren over onze emoties, gaat onze glimlach ook gepaard
met andere non-verbale signalen
Emotionele gezichten
1960: Sylvan Tomkins, Carroll Izard, Paul Ekman en Wallace Friesen
- Mensen drukken hun emoties vaak slechts gedurende enkele seconden uit, door
onvrijwillige spieractiviteit, die meestal gelijkenis vertoont met gedragingen van
andere diersoorten
- Coderingshypothese = emoties worden op dezelfde manier geuit door mensen
uit verschillende culturen

3