Hoofstuk 1: om te beginnen
Inleiding What’s in a We worden voortdurend geconfronteerd met psychologie,
name maar meestal gaat het niet over wetenschappelijke
psychologie
Er ontstaan ook verkeerde inschattingen van de psychologie
- Overschatting: men gaat ervan uit dat ze door mensen
heen kunnen kijken
- Onderschatting: vele vinden het niet eens een echte
wetenschap
Roediger: wetenschappelijke studie van de mentale
processen en gedrag
Zimbardo: empirische studie van het gedrag en mentale
processen
Ook andere wetenschappen houden zich bezig met gedrag en
mentale processen, dit vanuit een ander gezichtspunt en een
andere methode (economie, criminologie)
Belang van Het is geen Pseudowetenschap want kritisch denken is vereist
kritisch denken Studie van Bern omtrent de voorspelbaarheid van de
toekomst
- Mensen voor computerscherm. Moet bij elke beurt
keuze maken tss linker of rechter gordijn?
Geen enkel wetenschappelijk bewijs voor extra sensory
perception
Het Freud Freud en Jung waren geen echte psychologen maar
probleem geneesheren
- Methode van Freud: afleiden van wetmatigheden uit
klinische gevalstudies is niet representatief voor
gangbare psychologische onderzoeken
Het Freudprobleem: de associatie van psychologie en
psychoanalyse
,3 belangrijke Systematisch Onderzoeksbenadering vertrekt van sensorische ervaring en
kenmerken empirisme observatie als onderzoeksgegevens
- Kennis wordt verzameld dmv systematisch empirisme
- Geen gezagsargumenten, deze worden niet aanvaard
- Gebrek aan systematisch empirisch onderzoek kan
leiden tot dwalingen
Verifieerbare Publiek verifieerbare kennis
kennis - Kennis moet repliceerbaar zijn: iemand anders die het
onderzoek volgens dezelfde procedure doet, moet
zelfde antwoord bekomen
Toetsbare Enkel oplosbare problemen worden onderzocht, dit kan
theorieën en veranderen doorheen de tijd door bijvoorbeeld nieuwe
uitspraken technologische ontwikkelingen
De theorieën moeten toetsbaar zijn
- Moeten falsifieerbaar zijn
- Er moet een mogelijkheid zijn om aan te tonen dat
uitspraken foutief zijn
- Bv. Popper zei dat theorie van Freud niet falsifieerbaar
was.
Het 5 stapproces Ontwikkelen Specifieke predictie over de resultaten van een
van de hypothese wetenschappelijke studie
wetenschappelijke
methode Operationele definities: exacte procedures om experimentele
condities en metingen van resultaten vast te leggen
Gecontroleerde Onafhankelijke variabele: door de onderzoeker
test gemanipuleerde variabelen
Randomisatie: enkel gebruik maken van toeval voor het
vastleggen van de aanbiedingsvolgorde van de stimuli of
toewijzen van proefpersonen aan condities
Verzamelen Gegevens: informatie verzameld door de onderzoeker voor
van objectieve het testen van de hypothese
data
Afhankelijke variabele: het gemeten resultaat van een studie;
de responsen van deelnemers in een studie
Analyseren van Gebaseerd op statische analyse van de resultaten:
, de resultaten aanhouden of verwerpen van de hypothese
Publiceren, In een wetenschappelijk tijdschrift
bekritiseren en
repliceren van
de resultaten
Types van Naturalistische - Een observatiestudie buiten het laboratorium, in de
psychologisch observatie natuurlijke situatie
onderzoek - Dikwijls de eerste stap om later echt gegrond
onderzoek te doen
- Nadeel: mensen kunnen hun gedrag aanpassen als ze
weten dat ze worden geobserveerd
gevalsstudie Hierbij wordt 1 persoon of 1voorbeeld van een fenomeen
zeer gedetailleerd wordt onderzocht
Interview Directe bevraging van respondenten: op een neutrale manier.
Survey Verzamelen van een steekproef van opinies over 1 of
meerdere onderwerpen op basis waarvan de onderzoeker
een besluit trekt over de hele populatie.
Psychologische Onderscheid tss cognitieve testen (intelligentietest) en
tests persoonlijkheidstesten (vragenlijst)
- Raven progressive Matrices
- Rorschachtest
- Thematic Apperception Test (foto van jongetje en men
moet de situatie proberen te schetsen)
- Szondi test (de 2 meest sympathieke mensen
uitkiezen)
Kwaliteit van test is belangrijk
- Standaardisatie: test moet steeds op dezelfde manier
worden afgenomen
- Betrouwbaarheid: hoe precies is de meting?
- Validiteit: meet de test wat men beoogt te meten
Correlationeel Nagaan of er een verband is tss variabelen
onderzoek Kan variëren tss 1 en -1
, - Correlationeel verband toont nooit een causaal
verband aan
- 2 variabelen kunnen ook correleren, terwijl ze beiden
niet oorzakelijk inwerken op een andere variabelen.
- Verband dyslexie en oogbewegingen
- Correlatie kan ook het gevolg zijn van een slecht
steekproef
Experimentele Correlationele studies beperken zich tot beschrijving van een
methode bestaande toestand
In een experiment manipuleert de onderzoeker de
werkelijkheid
Vb Pellagra
- Oorzaak is een micro-organisme, maar hij dacht dat het
lag aan de voeding.
- Voor beide hypothesen was er een Correlationele
evidentie
- Hij moest dus ook ingrijpen
- Ging vieze slijmen eten en werd niet ziek: had zo bewijs
tegen micro-organisme
Voorbeelden van Gevalstudie Illustratie dat je van 1 geval kan veralgemenen naar de hele
studies (Elisabeth populatie
warrington & - 4 patiënten met Herpes, simplex en encefalitis
Inleiding What’s in a We worden voortdurend geconfronteerd met psychologie,
name maar meestal gaat het niet over wetenschappelijke
psychologie
Er ontstaan ook verkeerde inschattingen van de psychologie
- Overschatting: men gaat ervan uit dat ze door mensen
heen kunnen kijken
- Onderschatting: vele vinden het niet eens een echte
wetenschap
Roediger: wetenschappelijke studie van de mentale
processen en gedrag
Zimbardo: empirische studie van het gedrag en mentale
processen
Ook andere wetenschappen houden zich bezig met gedrag en
mentale processen, dit vanuit een ander gezichtspunt en een
andere methode (economie, criminologie)
Belang van Het is geen Pseudowetenschap want kritisch denken is vereist
kritisch denken Studie van Bern omtrent de voorspelbaarheid van de
toekomst
- Mensen voor computerscherm. Moet bij elke beurt
keuze maken tss linker of rechter gordijn?
Geen enkel wetenschappelijk bewijs voor extra sensory
perception
Het Freud Freud en Jung waren geen echte psychologen maar
probleem geneesheren
- Methode van Freud: afleiden van wetmatigheden uit
klinische gevalstudies is niet representatief voor
gangbare psychologische onderzoeken
Het Freudprobleem: de associatie van psychologie en
psychoanalyse
,3 belangrijke Systematisch Onderzoeksbenadering vertrekt van sensorische ervaring en
kenmerken empirisme observatie als onderzoeksgegevens
- Kennis wordt verzameld dmv systematisch empirisme
- Geen gezagsargumenten, deze worden niet aanvaard
- Gebrek aan systematisch empirisch onderzoek kan
leiden tot dwalingen
Verifieerbare Publiek verifieerbare kennis
kennis - Kennis moet repliceerbaar zijn: iemand anders die het
onderzoek volgens dezelfde procedure doet, moet
zelfde antwoord bekomen
Toetsbare Enkel oplosbare problemen worden onderzocht, dit kan
theorieën en veranderen doorheen de tijd door bijvoorbeeld nieuwe
uitspraken technologische ontwikkelingen
De theorieën moeten toetsbaar zijn
- Moeten falsifieerbaar zijn
- Er moet een mogelijkheid zijn om aan te tonen dat
uitspraken foutief zijn
- Bv. Popper zei dat theorie van Freud niet falsifieerbaar
was.
Het 5 stapproces Ontwikkelen Specifieke predictie over de resultaten van een
van de hypothese wetenschappelijke studie
wetenschappelijke
methode Operationele definities: exacte procedures om experimentele
condities en metingen van resultaten vast te leggen
Gecontroleerde Onafhankelijke variabele: door de onderzoeker
test gemanipuleerde variabelen
Randomisatie: enkel gebruik maken van toeval voor het
vastleggen van de aanbiedingsvolgorde van de stimuli of
toewijzen van proefpersonen aan condities
Verzamelen Gegevens: informatie verzameld door de onderzoeker voor
van objectieve het testen van de hypothese
data
Afhankelijke variabele: het gemeten resultaat van een studie;
de responsen van deelnemers in een studie
Analyseren van Gebaseerd op statische analyse van de resultaten:
, de resultaten aanhouden of verwerpen van de hypothese
Publiceren, In een wetenschappelijk tijdschrift
bekritiseren en
repliceren van
de resultaten
Types van Naturalistische - Een observatiestudie buiten het laboratorium, in de
psychologisch observatie natuurlijke situatie
onderzoek - Dikwijls de eerste stap om later echt gegrond
onderzoek te doen
- Nadeel: mensen kunnen hun gedrag aanpassen als ze
weten dat ze worden geobserveerd
gevalsstudie Hierbij wordt 1 persoon of 1voorbeeld van een fenomeen
zeer gedetailleerd wordt onderzocht
Interview Directe bevraging van respondenten: op een neutrale manier.
Survey Verzamelen van een steekproef van opinies over 1 of
meerdere onderwerpen op basis waarvan de onderzoeker
een besluit trekt over de hele populatie.
Psychologische Onderscheid tss cognitieve testen (intelligentietest) en
tests persoonlijkheidstesten (vragenlijst)
- Raven progressive Matrices
- Rorschachtest
- Thematic Apperception Test (foto van jongetje en men
moet de situatie proberen te schetsen)
- Szondi test (de 2 meest sympathieke mensen
uitkiezen)
Kwaliteit van test is belangrijk
- Standaardisatie: test moet steeds op dezelfde manier
worden afgenomen
- Betrouwbaarheid: hoe precies is de meting?
- Validiteit: meet de test wat men beoogt te meten
Correlationeel Nagaan of er een verband is tss variabelen
onderzoek Kan variëren tss 1 en -1
, - Correlationeel verband toont nooit een causaal
verband aan
- 2 variabelen kunnen ook correleren, terwijl ze beiden
niet oorzakelijk inwerken op een andere variabelen.
- Verband dyslexie en oogbewegingen
- Correlatie kan ook het gevolg zijn van een slecht
steekproef
Experimentele Correlationele studies beperken zich tot beschrijving van een
methode bestaande toestand
In een experiment manipuleert de onderzoeker de
werkelijkheid
Vb Pellagra
- Oorzaak is een micro-organisme, maar hij dacht dat het
lag aan de voeding.
- Voor beide hypothesen was er een Correlationele
evidentie
- Hij moest dus ook ingrijpen
- Ging vieze slijmen eten en werd niet ziek: had zo bewijs
tegen micro-organisme
Voorbeelden van Gevalstudie Illustratie dat je van 1 geval kan veralgemenen naar de hele
studies (Elisabeth populatie
warrington & - 4 patiënten met Herpes, simplex en encefalitis
