Samenvatting Criminologie en mensenrechten

Criminologie en mensenrechten
Inleiding
Voorbeelden
 Paus is enerzijds een heel progressief persoon maar aan de andere kant kent hij ook
veel kritiek omdat hij te weinig zou hebben gedaan aan zaken zoals bijvoorbeeld
oorlogen maar ook misbruik binnen de katholieke kerk
o Hij heeft wel interactie gehad met de slachtoffers en dat is wel goed bekomen
o Kritiek over dat het zo traag gaat en weinig communicatie is
o Mensenrechten zijn ook hier van toepassing à niet alleen rechten tussen staat
en individuen maar ook in verhouding met niet gegouvermenteerde
organisaties zoals de kerk
 KU Leuven werkt samen met instellingen in Israël en er wordt dus van verdacht dat zij
betrokken zijn bij politieke beslissingen in Israël
o Protestanten willen dat de banden tussen die instellingen worden verbroken
o KUL moet verantwoordelijkheid nemen
o Internationale criminaliteit à genocide!!
 Eurovision à als Israel meedoet, dan zeggen verschillende landen niet deel te nemen
aan de wedstrijd
o Het gaat over de culturele wereld
o Uitzenders en kanalen die eigenlijk op een of andere manier de schending van
de mensenrechten gaan legitimeren
o = bystander effect à ze kijken ernaar maar doen niets
o Apartheid= systeem zoals in Afrika in de jaren 40 en wordt vergeleken met het
feit dat als er geen actie wordt ondernomen komt er ook niet gaat veranderen
 WK wielrennen in Rwanda
o Wat is de link met mensenrechten?
 President van Rwanda (Paul Gagamé) is afgelopen jaren altijd verkozen
als president maar die worden gestuurd
 Vaak brainwashing, cultural washing en sports washing à hij wou die
wedstrijd inzetten als manier om het regime dat ver afstaat van
mensenrechten te promoten
 Rusland: een doordachte manier om een internationaal recht te gebruiken om een
politiek doeleind te bekomen
o Veel gasleidingen vanuit Rusland naar de rest van Europa
o = een economische strategie à je gebruikt economische middelen om de
schending op de mensenrechten te verminderen door te zeggen dat tegen 2027
geen gas van Rusland nog gebruikt zal worden

,  Vluchtelingen in Italië
o Een groot vraagstuk: op welke manier ga je om met vluchtelingen uit
verschillende landen die naar Europa willen komen omdat het hier beter is
o Velen reizen door naar noordelijke landen want zuidelijke landen zijn vaak de
eerste aankomstpunten
o Vele slapen buiten omdat er gewoon te weinig opvangplaatsen zijn
o De Belgische staat is meer dan 7000 keer verantwoordelijk geacht door een
rechter omdat ze een statuut hebben geweigerd terwijl ze eigenlijk er wel recht
op hadden à mensenrechten geschaad want er is een vluchtelingenverdrag
 Brusselse gevangenissen
o Mensenrechten schendingen in de Belgische gevangenissen
 Met te veel gedetineerden in de cel
 Geen sanitaire voorzieningen
 Overbevolking die leidt tot agressie
 Te weinig personeel
 Te weinig middelen voor re-integratie
 Politie
o Etnisch profileren à bepaalde mensen eruit nemen die aan extra controles
onderworpen worden
o Niet alleen bij de politie maar ook bv op luchthavens
 Elke keer als je door een poortje stapt wordt er een foto genomen en
deze worden opgeslagen in een databank door de cyberattack die het
systeem heeft platgelegd
 Niet zo onschuldig als het lijkt
 De staat die technologieën gaat inzetten om mensen hun identiteit te
achterhalen
 Social media
o Waarop staat waar we zijn en met wie
 Corona: gebruik van mondmasker en contactverbod
o Beperking van vrijheid van beweging en mobiliteit die werd opgelegd door de
overheid
o Verplichte vaccins
o Collectiviteit versus individualisme

Mensenrechten onder druk?
 Het zijn de uitvoeringsmodaliteiten die veranderen maar niet de problemen
 Hoe komen we hier meer te weten over en wie voert de controle uit op de
mensenrechten?

,Federaal Instituut voor de rechten van de mens (FIRM)
 Is een aanvulling aan het controlesysteem in België naast alle andere instellingen die
er al waren (Vlaams, federaal maar ook internationaal)
 Bv instituten die zich bezighouden met kinderrechten en gelijkheid tussen mannen en
vrouwen
 Hebben specifieke bevoegdheden
Centrale toezichtsraad voor gevangenistoezicht (CTRG)
 = een federale instelling
 Maar ook CPT en OPCAT zijn ook instellingen die zich bezighouden met rechten in
detentie
 OPCAT is een verdrag van de VN waar je je kan bij aansluiten en deze gaan op
bepaalde tijdstippen controles uitvoeren
o Gelijkend met CPT alleen is OPCAT mondiaal en CPT is van de Raad van
Europa
 Er zijn dus regionale, mondiale en nationale organisaties
Human Rights
 Gelijkheid
 Vrijheid
 Vrede
 Waardigheid
 Adequate levensstandaard
 Rechtvaardigheid maar betekent ook het rechtssysteem

, Module 1: Oorsprong en ontwikkeling van fundamentele rechten
1.1. Beknopt historisch overzicht
1.1.1. Plichten en rechten
Human rights is een recent concept à gebruikten ze nog niet in de 19e eeuw
Wat zijn elementen die een aanzet hebben gegeven tot het ontstaan van de
mensenrechten?
Belangrijk: linearaliteit is er in de praktijk niet, hoewel dit in theorie wel zo is (de
geschiedenis is veel minder hard te voorspellen en grilliger dan dat de theorie doet
uitschijnen)
 Hammurabi (ca. 1780 v.C.):
o = Koning van Babilon
o Wou een reeks van voorschriften uitvaardigen maar wist niet hoe hij dit moest
aanpakken om deze kenbaar te maken
o Codex met rechten voor burgers die zelfs de koning niet kon aanpassen want in
steen gegrift
 Het idee dat de regels in een steen gegrift staan betekent dat deze regels
voor een lange tijd moeten gelden want ze gaan er niet zo maar uit of
kunnen niet zomaar aangepast worden
o Wat houden de regels in?
 Beschrijft regels en straffen die bij het overtreden van de regels passen
 Regels over
 Rechten van vrouwen à mochten zelf rechtshandelingen
uitvoeren
 Slaven
 Rechten van kinderen
 Moord
 Landbouw
 Huwelijk
 Letselschade
 Eigendom
 …
 Zijn dus fundamentele rechten, strafrecht, procesrecht, familierecht en
burgerlijkrecht
o Hier en daar zie je een aanzet tot de fundamentele rechten vandaag de dag
 Griekenland en Rome:
o Athene (500-300 v.C.): burgerrechten en politieke rechten voor burgers (niet
voor slaven en vrouwen)
 Agora was een plek waar Grieken nadachten over bijvoorbeeld het
bestuur van de stad en zaken die de stad aanbelangen
 Legt fundament voor vormen van besluitvorming die we vandaag
gebruiken