Summary - Insolventierecht

Door Fien Elegheert 2025-2026




INSOLVENTIERECHT MET
INBEGRIP VAN ZEKERHEDEN
INLEIDING

EINDCOMPETENTIES

o Kennis
 De begrippen: insolventierecht is een beetje een nieuwe taal
 De procedures
 De zekerheden
o Inzicht: wat moet je begrijpen?
 Het gaat altijd over verschillende mensen tegelijk (SA’s en SE’s)
 Afhankelijk van in welke situaties we terecht komen, is de ene of de andere
de sterkste
 Verbanden leggen tussen de procedures, verbanden leggen tussen de
zekerheden
 Ook in Europese context (laatste les)
o Toepassen
 Rangregeling -> alles wordt samengebracht en je probeert een hele
rangregeling te maken

EVALUATIE

o Schriftelijk examen op de computer
o Examen bestaat uit twee delen:
 Casus met de rangregeling – 16 punten
 8 stellingen juist of fout, elks op 0,5 punt (motivering schrijven)
 2 stellingen daarvan zullen in het Frans staan
 Het is de bedoeling dat je de begrippen uit het insolventierecht ook
in het Frans kent
 Op die twee stellingen mag je in het Nederlands antwoorden
o Permanente evaluatie:
 Bedoeld om u aan te moedigen om te oefenen met de casus
 Dinsdag 18 november = bespreking van de rangregeling
 Voor maandag 17/11 om 18u00 dien je uw oplossing in
 Als je niets indient, blanco indient, duidelijk copy-past is, chat-gpt is
= 1 punt minder op het examen

INSOLVENTIERECHT ONTDEKKEN

o Wat is insolventierecht ?
 Iemand heeft schulden en heeft niet voldoende goederen (activa) om die
schulden af te betalen -> insolventieprocedure zou het kunnen oplossen
 Collectieve schuldenregeling/ schuldbemiddeling: een
insolventieprocedure, bedoeld voor natuurlijke personen (terug te vinden in
het gerechtelijke wetboek, bij beslag)
 Incasso: hoe mensen omgaan met ‘jij betaald uw schulden niet, dus wat
gaan wij nu doen?’



1

,Door Fien Elegheert 2025-2026


 Normale manier om uw schuldvordering te realiseren: beslagprocedure (=
ook insolventieprocedure) door de gerechtsdeurwaarder
 Faillissement en gerechtelijke reorganisatie: bedoeld voor ondernemingen
(alle rechtspersonen en natuurlijke personen die een professionele
activiteit uitoefenen)
 Gerechtelijke reorganisatie: herstructurering met behulp van de
rechter
 Alle bestaande schuldvorderingen steken we in de
opschorting. Dit betekent dat we even op pauze gaan duwen
en in die tijd een oplossing gaan zoeken. Hoe kunnen we
zorgen dat die schulden verminderen?
 Er wordt een reorganisatieplan gemaakt: hoeveel
wordt er afbetaald over hoe lang? Hoeveel zal er
worden kwijtgescholden?
 Ontbinding en vereffening
 Dit wordt een insolventieprocedure wanneer het gaat over een
deficitaire vereffening (deficitair betekent ‘tekort hebben’)
o Belang ?
 Het is heel belangrijk, het gaat over uw geld.
o Drie kernbegrippen: vermogen, zekerheidsrechten en samenloop
 V: uw rugzakje met activa en passiva
 ZHR (vormt het grootste deel van de cursus): als ik schuldeiser ben probeer
ik ervoor te zorgen dat mijn schuldvordering zeker is (veilig wordt gesteld).
 Kan je bijvoorbeeld doen door een pandrecht (hangt vast aan een
RG) of een hypotheekrecht (hangt vast aan een ORG). Dit is een
zakelijk zekerheidsrecht. Dit geeft een voorrangsrecht op een
zakelijk recht.
 Zo’n zekerheidsrecht komt tot stand door middel van een
contract
 Kan je bijvoorbeeld doen door een borg = een ander type van een
zekerheidsrecht: persoonlijke zekerheden (autonome garantie,
hoofdelijkheid, …)
 SP: Schuldeisers vragen tegelijk de betaling. Ze gaan tegelijk uitwinnen.

KENNISMAKING INSOLVENTIEPROCEDURES

o Beslag
 Doelgroep
 Iedereen kan onder een beslagprocedure betrokken raken
 Wie is erbij betrokken?
 In principe maar één schuldeiser: de beslag leggende schuldeiser ->
het begint altijd met het initiatief van één schuldeiser
 Betekent niet dat er geen meerdere schuldeisers kunnen zijn, maar
het initiatief gaat altijd uit van één schuldeiser
 Wat gebeurt er?
 Tussenkomst gerechtsdeurwaarder – uitvoerbare titel
 Bewarend beslag = tijdelijk
 Uitvoerend beslag = verkoop
 Beslag zelf kost veel geld = vervelend
 Als je in een beslagprocedure betrokken bent, komen er een
hele hoop gelden bij door de kosten die gemaakt zijn 



2

,Door Fien Elegheert 2025-2026


‘schuldenindustrie’: als je in die vicieuze cirkel terecht komt,
is het heel moeilijk om eruit te geraken
 Wie is bewindvoerder?
 Als het een onroerend goed is, mag de deurwaarder dat niet
verkopen maar moet de notaris tussen komen
 Roerende goederen = deurwaarder
 Waar vinden we de regels?
 Het gerechtelijk wetboek
o Collectieve schuldenregeling (artikel 1675/2 en artikel 1675/7 Ger.W.)
 Doelgroep
 Elke natuurlijke persoon (dus geen rechtspersonen) die geen
koopman (= ondernemer) is
 Wie is erbij betrokken?
 Alle schuldeisers worden erin betrokken en er wordt geprobeerd
naar een oplossing te zoeken
 Wat gebeurt er?
 Alle middelen van tenuitvoerlegging die strekken tot de betaling van
een geldsom worden geschorst
 Als de schuldeiser zijn vordering gaat uitvoeren (vb.: beslag,
realisatie) spreken we van tenuitvoerlegging (alle mogelijke
juridische manieren om uitvoering te doen)
 We krijgen hier dus ook adempauze
 Wie is bewindvoerder?
 De schuldbemiddelaar -> gaat kijken wat de schulden en inkomsten
zijn. Op basis daarvan zal hij een minnelijke aanzuiveringsregeling
maken (= een plan)
 De schuldenaar mag niets meer doen, buiten normaal
vermogensbeheer
 Hij mag dus geen nieuwe schulden meer maken
 Er is ook een gerechtelijke aanzuiveringsregeling, al dan niet
met kwijtschelding van schulden
 Waar vinden we de regels?
 Gerechtelijk wetboek
o Gerechtelijke reorganisatie (artikel I.23.8°, artikel XX.45, artikel XX.46 WER)
 Doelgroep
 De schuldenaar-onderneming
 Wie is erbij betrokken?
 Alle bestaande schuldeisers in de opschorting > proberen oplossing
te zoeken in een akkoord
 Er kunnen ook schuldeisers zijn die buiten de opschorting zitten, dit
zijn de schulden die tijdens de procedure worden gemaakt (=
nieuwe schuldeisers)
 Wat gebeurt er?
 Procedure wordt geopend indien de continuïteit van de schuldenaar
onmiddellijk of op termijn bedreigd is
 Als die voorwaarden vervult ‘lijken’, dan opent de rechtbank
die procedure die niet langer mag zijn dan vier maanden (=
periode van opschorting waarin je alle bestaande
schuldeisers niet moet betalen)
 De schuldenaar-ondernemer blijft zelf baas in zijn onderneming – in
beginsel dus geen buitenbezitsstelling
 Je moet dan naar een oplossing zoeken:


3

, Door Fien Elegheert 2025-2026


 Minnelijk akkoord
 Collectief akkoord -> reorganisatieplan
 Wie is bewindvoerder?
 Schuldenaar zelf = schuldenaar-ondernemer die zijn goederen in
bezit houdt
 Je blijft ze
 Waar vinden we de regels?
 Boek XX WER
o Overdracht door gerechtelijk gezag
 Doelgroep
 Ondernemingen
 Continuïteit is bedreigd of onmiddellijk
 Wie is erbij betrokken?
 Schuldeiser in de opschorting
 Wat gebeurt er?
 Dit is een procedure die bedoeld is om te verkopen, maar hier ga je
verkopen terwijl je nog uw activiteit aan het uitoefenen bent (niet
na het faillissement)
 Lijkt heel erg op de gerechtelijke reorganisatie
 In beginsel geen buitenbezitstelling
 Opschorting van betaling
 Overdracht van geheel of een gedeelte van de activiteiten van een
onderneming via tussenkomst van een vereffeningsdeskundige
 = specifieke aanpak van vereffening
 Je wil het rendabel stuk van uw onderneming verkopen
 Wie is bewindvoerder?
 Schuldenaar zelf
 Vereffeningsdeskundige die de overdracht regelt
 Waar vinden we de regels?
 Boek XX WER
o Faillissement (artikel I.23.8°, artikel XX.99, artikel XX.98 WER)
 Doelgroep
 Onderneming
 Staking van betaling (je kan niet betalen) + geschoktheid van het
krediet (mijn schuldeisers willen mij geen krediet geven)
 Wie is erbij betrokken?
 Wat gebeurt er?
 Buitenbezitsstelling: je mag niets meer zelf beslissen, de curator
neemt alles over
 Vereffening – alles wordt verkocht
 Wie is bewindvoerder?
 Waar vinden we de regels?
o Ontbinding en vereffening
 Doelgroep
 Rechtspersonen (geen specifieke voorwaarden)
 Wie is erbij betrokken?
 Alle schuldeisers
 Wat gebeurt er?
 Vereffening – stopzetting van activiteit – alles wordt verkocht/
verdeeld
 Wie is bewindvoerder?



4