Medische beeldvorming
H1: radiografie
1.1.Wat is een röntgenstraal?
Röntgenstralen = elektromagnetische golven
Kenmerken van een elektromagnetische golf:
o Verplaatsing gebeurd met de snelheid van het licht (300.000km/sec)
o Verplaatsing gebeurt in een rechte lijn
o Vereisen geen medium
de gamma stralen bevatten
een heel hoge energie, dit is
ook schadelijk voor het
weefsel waar ze door geen
gaan
elektromagnetische:
1. Niet ioniserend effecten
2. Ioniserende effecten (X-
stralen en gamma
stralen)
mogelijkheid om hun energie
af te geven aan de materie (=ioniserend effect)
1.1.1. Elektromagnetische
golf
ʋ=λxƒ
o ʋ= snelheid van de
elektromagnetische golf (X-
stralen = 300 000 km/sec)
o λ= golflengte
o ƒ= frequentie = aantal golven per seconden
hoe korter (of langer) de golflengte, hoe hoger de
frequentie (omgekeerd evenredig)
1.2. Blootstelling aan ioniserende
straling
NIET enkel door gebruik van
medische toepassingen
Totale blootstelling wordt
geschat op 4mSv/jaar
Totale blootstelling aan
natuurlijke straling wordt
geschat op 2,4 mSV/jaar
Komische straling = ioniserende
straling uit de ruimte die door
radioactiviteit veroorzaakt wordt.
, 1.3 Hoe ontstaan X-stralen
opbouw van een röntgenbuis
Loden omhulsel
Vacuüm
Kathode (-) opgebouwd
uit Wolfraam (hoog
smelt T3422°C)
ontstaan van
elektronenwolk
Anode (+): aantrekken
van de elektronen
Botsing van de elektronen
op de anode
99% warmte (de
energie van de elektronen
die botsen tegen de anode bestaan uit 99% warmte en de andere X-
straling) & 1% X-straling
cathode (-): wordt aangesloten op een batterij, door de draad gaat er een
elektrische stroom door dan wordt er een wolkje van elektroden opgewekt, wordt
opgezogen door de anode. De elektronen botsen tegen de anode, als ze botsen
dan krijg je heel wat energie
de buis is omgeven voor een loden omhulsel, lood houd X-stralingen tegen
useful X-ray beam: hier kunnen de X-stralen wel door, zodat er een foto kan
getrokken worden (patiënt belichten)
focal spot on tungsten target : het wolfram
1.3.1. focus van de röntgenbuis
Focus= plaats op de anode waar de elektronen tegen botsen
Hoe kleiner, hoe scherper de afbeelding
Idealiter: focus = puntvorm ° warmteontwikkeling
Oplossing?
1.3.2. grootte van het focusoppervlak en de hoek – de
belasting van de röntgenbuis
hoe kleiner onze X-stralen
bundel bij wolfraam is, hoe
mooier het RC beeld zal zijn
hoe krijgen het fijn? Door de
anode loodrecht op het
wolfraam te plaatsen
Links: hier heb je ene vrij brede
stralen bundel
Hoe breder, hoe minder
kwalitatief de opname zal zijn
Rechts: fijne smalle bundel
Probleem? Hoe kleiner de hoek,
hoe rechter hij erop staat, hoe warmer de anode gaat krijgen, anders gaat deze
smelten
1.3.3. gevaren van een röntgenbuis
1. stralingsgevaar loden omhulsel
H1: radiografie
1.1.Wat is een röntgenstraal?
Röntgenstralen = elektromagnetische golven
Kenmerken van een elektromagnetische golf:
o Verplaatsing gebeurd met de snelheid van het licht (300.000km/sec)
o Verplaatsing gebeurt in een rechte lijn
o Vereisen geen medium
de gamma stralen bevatten
een heel hoge energie, dit is
ook schadelijk voor het
weefsel waar ze door geen
gaan
elektromagnetische:
1. Niet ioniserend effecten
2. Ioniserende effecten (X-
stralen en gamma
stralen)
mogelijkheid om hun energie
af te geven aan de materie (=ioniserend effect)
1.1.1. Elektromagnetische
golf
ʋ=λxƒ
o ʋ= snelheid van de
elektromagnetische golf (X-
stralen = 300 000 km/sec)
o λ= golflengte
o ƒ= frequentie = aantal golven per seconden
hoe korter (of langer) de golflengte, hoe hoger de
frequentie (omgekeerd evenredig)
1.2. Blootstelling aan ioniserende
straling
NIET enkel door gebruik van
medische toepassingen
Totale blootstelling wordt
geschat op 4mSv/jaar
Totale blootstelling aan
natuurlijke straling wordt
geschat op 2,4 mSV/jaar
Komische straling = ioniserende
straling uit de ruimte die door
radioactiviteit veroorzaakt wordt.
, 1.3 Hoe ontstaan X-stralen
opbouw van een röntgenbuis
Loden omhulsel
Vacuüm
Kathode (-) opgebouwd
uit Wolfraam (hoog
smelt T3422°C)
ontstaan van
elektronenwolk
Anode (+): aantrekken
van de elektronen
Botsing van de elektronen
op de anode
99% warmte (de
energie van de elektronen
die botsen tegen de anode bestaan uit 99% warmte en de andere X-
straling) & 1% X-straling
cathode (-): wordt aangesloten op een batterij, door de draad gaat er een
elektrische stroom door dan wordt er een wolkje van elektroden opgewekt, wordt
opgezogen door de anode. De elektronen botsen tegen de anode, als ze botsen
dan krijg je heel wat energie
de buis is omgeven voor een loden omhulsel, lood houd X-stralingen tegen
useful X-ray beam: hier kunnen de X-stralen wel door, zodat er een foto kan
getrokken worden (patiënt belichten)
focal spot on tungsten target : het wolfram
1.3.1. focus van de röntgenbuis
Focus= plaats op de anode waar de elektronen tegen botsen
Hoe kleiner, hoe scherper de afbeelding
Idealiter: focus = puntvorm ° warmteontwikkeling
Oplossing?
1.3.2. grootte van het focusoppervlak en de hoek – de
belasting van de röntgenbuis
hoe kleiner onze X-stralen
bundel bij wolfraam is, hoe
mooier het RC beeld zal zijn
hoe krijgen het fijn? Door de
anode loodrecht op het
wolfraam te plaatsen
Links: hier heb je ene vrij brede
stralen bundel
Hoe breder, hoe minder
kwalitatief de opname zal zijn
Rechts: fijne smalle bundel
Probleem? Hoe kleiner de hoek,
hoe rechter hij erop staat, hoe warmer de anode gaat krijgen, anders gaat deze
smelten
1.3.3. gevaren van een röntgenbuis
1. stralingsgevaar loden omhulsel
