Erfdieren Meulemans
H1. Watervogels
1.2. anatomie en fysiologie
• Aanpassingen aan waterleven
o Zwemvliezen
▪ Voor te voortbewegen op het water en de peddelen
o Vederkleed
▪ Voor warmte
▪ Als er water bij lichaam koud worden
▪ Ze moeten waterdicht zijn
▪ Bij olie ramp is dit anders gevaarlijk
o Holle beenderen
▪ Plumatische beenderen
▪ Zorgen ervoor dat ze kunnen drijven en vliegen
o Luchtzakken
▪ Een onderdeel van het ademhalingssysteem is belangrijk als er
schimmelinfecties zijn
• Aanpassing aan zeer koude omstandigheden
o Poten bevriezen niet op ijs
Onder de veren hebben ze donsveertjes
De dekveertjes schikken over elkaar → de warme
lucht blijft dicht bij het lichaam
Uropigiale klier = stuitklier →ligt onder de veren
Longen en luchtzakken zitten over het lichaam
verspreid
Holle beenderen zijn super sterk
→eenden moeten zich dagelijks kunnen wassen, als ze hun niet wassen dan zijn ze in een heel
slechte conditie
38-39°C
,1.2.1 voortplanting
• Geslachtsrijpheid
o Eend: 1 jaar
o Gans: 1 à 2 jaar
o Zwaan: 5 jaar
• Geslachtsbepaling
o Geslachtsdimorfisme (sommige soorten)
▪ Je ziet verschil tussen M en V
o Cloaca
• Copulatie in het water
• Baltsgedrag (pre + post copulatoir)
• Nestplaats varieert ngl. Soort
• Nestgrootte (aantal eieren)
o Gans: 6-11 eieren (30 dagen incubatieperiode)
o Zwaan: 5-7 eieren (35 dagen incubatieperiode)
o Eend: 6-12 eieren (25 dagen incubatieperiode)
• Nestvlieders
o Zodra de eendjes uit het ei gepikt zijn kunnen ze onmiddellijk uit het nest gaan en
volgen de moeder, ze zijn nog niet perfect waterdicht
1.2.2. geslachtsbepaling
→rechts is een
verstoord nest:
de moeder is in
een stress
situatie
vertrokken dus
kan je deze eitjes
nog redden,
moeder komt
niet terug
1.2.3 huisvesting
• Volière
• Land
o Grasland
o Bomen, struikgewas, schuilplaatsen en schaduw
, o Stenen/cement → pododermatitis (=ontsteking van de
voetzooltjes, kan ontwikkeling tot bumble feet)
• Water
o Poel: diepte aangepast aan soort
o Minstens grote teil om zichzelf te kunnen “wassen”
o Waterplanten aan de teil toevoegen zodat het water niet te vuil
wordt
Kippen en eenden zitten samen in een hok en
kunnen overdag naar buiten
Nadeel Voordeel nadeel Voordeel
Er is geen gras (veel Waterplant (er mag Er is geen water H et hok is groot
risico op parasitair) wel nog een aanwezig genoeg, als ze
(slecht voor de eendewaterplant in overdag buiten
voetzooltjes) komen kunnen
Ontsnappings Het wat er in het bad Er zijn ziektes die Het gras errond en de
mogelijkheid is reguleerbaar kunnen overgedragen struiken zijn heel
worden van kippen gevarieerd
naar eenden
De opslagbakken van Het zelfde voeder kan
het voeder nemen heel slecht zijn, de
ruimte in voor de eenden krijgen teveel
eenden eiwitten
1.2.4 voeding
• Onderhoudsvoer
o Weide (gras trekken), waterplanten
o Supplementeren met graan of korrels voor watervogels
o Oesterschelpen
▪ Wanneer ze eieren gaan leggen (calcium op pijl brengen)
1.2.5 vangen + transport
• Op het land vangen
o Hopeloos, gaat niet lukken
• Carriër zonder mazen + doek op bodem
o Een plasticen bench of een houten kist voor te transporten
o Ze moeten grip hebben, en geen gazen want dan kunnen ze vast komen te zitten
, • Geen water!
o Kunnen verdrinken in het water dan
• Opgelet: ontsnappen
o Eenden ontsnappen heel goed
• Correct hanteren
o Hoe rustiger jij bent, hoe rustiger het dier is
o Arm onder het lichaam
-arm onder het lichaam
-poten vasthouden
-hals vasthouden
-kop onder je arm (als hij probeert
te pikken)
1.2.6. klinisch onderzoek
• Rustige omgeving
o Gedrag
▪ Of de eend zich nog dagelijks wast
o Vleugels
o Gang
▪ Kijken voor bumble foot
• Goed nakijken
o Kop: ogen, neus en mondholte (onder tong)
o Verenkleed (wondjes)
o Vleugels
o Poten
o Voedingstoestand
1.2.7. bijkomende onderzoeken
• Mestonderzoek
• RX (ECHO)
o De poten mogen niet iets raken, want anders duwen ze zich zelf af
en zijn ze weg
• Endoscopie
• Narcose (voorkeur = isofluraan
o Inhalatie
o Intuberen
H1. Watervogels
1.2. anatomie en fysiologie
• Aanpassingen aan waterleven
o Zwemvliezen
▪ Voor te voortbewegen op het water en de peddelen
o Vederkleed
▪ Voor warmte
▪ Als er water bij lichaam koud worden
▪ Ze moeten waterdicht zijn
▪ Bij olie ramp is dit anders gevaarlijk
o Holle beenderen
▪ Plumatische beenderen
▪ Zorgen ervoor dat ze kunnen drijven en vliegen
o Luchtzakken
▪ Een onderdeel van het ademhalingssysteem is belangrijk als er
schimmelinfecties zijn
• Aanpassing aan zeer koude omstandigheden
o Poten bevriezen niet op ijs
Onder de veren hebben ze donsveertjes
De dekveertjes schikken over elkaar → de warme
lucht blijft dicht bij het lichaam
Uropigiale klier = stuitklier →ligt onder de veren
Longen en luchtzakken zitten over het lichaam
verspreid
Holle beenderen zijn super sterk
→eenden moeten zich dagelijks kunnen wassen, als ze hun niet wassen dan zijn ze in een heel
slechte conditie
38-39°C
,1.2.1 voortplanting
• Geslachtsrijpheid
o Eend: 1 jaar
o Gans: 1 à 2 jaar
o Zwaan: 5 jaar
• Geslachtsbepaling
o Geslachtsdimorfisme (sommige soorten)
▪ Je ziet verschil tussen M en V
o Cloaca
• Copulatie in het water
• Baltsgedrag (pre + post copulatoir)
• Nestplaats varieert ngl. Soort
• Nestgrootte (aantal eieren)
o Gans: 6-11 eieren (30 dagen incubatieperiode)
o Zwaan: 5-7 eieren (35 dagen incubatieperiode)
o Eend: 6-12 eieren (25 dagen incubatieperiode)
• Nestvlieders
o Zodra de eendjes uit het ei gepikt zijn kunnen ze onmiddellijk uit het nest gaan en
volgen de moeder, ze zijn nog niet perfect waterdicht
1.2.2. geslachtsbepaling
→rechts is een
verstoord nest:
de moeder is in
een stress
situatie
vertrokken dus
kan je deze eitjes
nog redden,
moeder komt
niet terug
1.2.3 huisvesting
• Volière
• Land
o Grasland
o Bomen, struikgewas, schuilplaatsen en schaduw
, o Stenen/cement → pododermatitis (=ontsteking van de
voetzooltjes, kan ontwikkeling tot bumble feet)
• Water
o Poel: diepte aangepast aan soort
o Minstens grote teil om zichzelf te kunnen “wassen”
o Waterplanten aan de teil toevoegen zodat het water niet te vuil
wordt
Kippen en eenden zitten samen in een hok en
kunnen overdag naar buiten
Nadeel Voordeel nadeel Voordeel
Er is geen gras (veel Waterplant (er mag Er is geen water H et hok is groot
risico op parasitair) wel nog een aanwezig genoeg, als ze
(slecht voor de eendewaterplant in overdag buiten
voetzooltjes) komen kunnen
Ontsnappings Het wat er in het bad Er zijn ziektes die Het gras errond en de
mogelijkheid is reguleerbaar kunnen overgedragen struiken zijn heel
worden van kippen gevarieerd
naar eenden
De opslagbakken van Het zelfde voeder kan
het voeder nemen heel slecht zijn, de
ruimte in voor de eenden krijgen teveel
eenden eiwitten
1.2.4 voeding
• Onderhoudsvoer
o Weide (gras trekken), waterplanten
o Supplementeren met graan of korrels voor watervogels
o Oesterschelpen
▪ Wanneer ze eieren gaan leggen (calcium op pijl brengen)
1.2.5 vangen + transport
• Op het land vangen
o Hopeloos, gaat niet lukken
• Carriër zonder mazen + doek op bodem
o Een plasticen bench of een houten kist voor te transporten
o Ze moeten grip hebben, en geen gazen want dan kunnen ze vast komen te zitten
, • Geen water!
o Kunnen verdrinken in het water dan
• Opgelet: ontsnappen
o Eenden ontsnappen heel goed
• Correct hanteren
o Hoe rustiger jij bent, hoe rustiger het dier is
o Arm onder het lichaam
-arm onder het lichaam
-poten vasthouden
-hals vasthouden
-kop onder je arm (als hij probeert
te pikken)
1.2.6. klinisch onderzoek
• Rustige omgeving
o Gedrag
▪ Of de eend zich nog dagelijks wast
o Vleugels
o Gang
▪ Kijken voor bumble foot
• Goed nakijken
o Kop: ogen, neus en mondholte (onder tong)
o Verenkleed (wondjes)
o Vleugels
o Poten
o Voedingstoestand
1.2.7. bijkomende onderzoeken
• Mestonderzoek
• RX (ECHO)
o De poten mogen niet iets raken, want anders duwen ze zich zelf af
en zijn ze weg
• Endoscopie
• Narcose (voorkeur = isofluraan
o Inhalatie
o Intuberen
