Samenvatting jeugdcriminologie + notities:

JEUGDCRIMINOLOGIE
INLEIDING

JEUGDCRIMINALITEIT ALS ACTUEEL EN BRANDEND VRAAGSTUK

 Veel meer confrontatie met jeugddelinquentie + meer gewelddadig
(wapens)
 Belang om te kijken naar welk soort criminaliteit wordt gepleegd
o Wetten die veranderen,…
o Wet op leerplicht (spijbelen)  bestempelen we dit als
jeugdcriminaliteit?  staat wel in statistieken
 Belang van nuance
o Wet op jeugdbescherming  voorwaarden door jeugdrechter 
breken van voorwaarden wordt ook gezien als jeugdcriminaliteit
o Wet op dancings  jongeren die onder 16 jaar naar club gaan en
betrapt worden = ook jeugdcriminaliteit
 Door publieke opinie niet altijd juiste info
 Voorbeeld: camera observatie om doelloos rondhangen tegen te gaan
o Artikel in wetboek
 Chronocentrisme
o Feiten van nu, kwamen in verleden ook voor (met aantal verschillen)
o ‘onrust is van alle tijden’ (tekst)
o Vb. geweld op het strand tijdens corona is 60 jaar geleden ook al
gebeurd
 Criminaliteit en onveiligheid in onze samenleving 
breedmaatschappelijke observaties
o Ook sociologisch standpunt gaan we bekijken
o (laat)moderne risicomaatschappij
 Worden ons steeds meer bewust naar de risico’s  geven
daar meer aandacht aan
 Succesparadox: Hoe veiliger, hoe meer kennis, hoe meer
bewuster en panischer we reageren op de onveiligheid die er
nog is
o Paradigmawissel: van verzorgingsstaat naar veiligheidsstaat
 Van post-crime naar pre-crime samenleving
o Post-crime samenleving
 Politie en justitie grijpt pas in na de overtredingen
o Pre-crime samenleving
 Strafrechtelijke inbreuk < reductie van veiligheidsrisico’s
 Discussies over overlast, leefbaarheid, regulering van gedrag,
normen en waarden
 Focus op preventie en voorkomen van criminaliteit 
ingrijpen voordat er iets gebeurd
 Vb. preventieve huisarresten met nieuwjaar opleggen,
samenscholingsverbod, strafblad vragen aan vrijwilligers


1

,  Veel mythen over (jeugd)criminaliteit
o Meerderheid pleegt geen criminaliteit

JEUGDCRIMINOLOGIE ALS WETENSCHAP

 Jeugdcriminologie als specialisatie in criminologie
 Definitieproblemen in de criminologie
o Studiedomein is breder geworden
o Criminologie tussen wetenschape en beleid
 Een nieuwe identiteit voor de criminologie?
o Nieuwe veiligheidsvraagstukken
o Interdisciplinariteit is geen evidentie
o Eigen begrippenkader en theorieën
 Kruispuntwetenschap
 Jeugd is ook veranderd
o Langer afhankelijk, vroeger volwassen
 Moratorium van de jeugd




2

,NAAR EEN NIEUWE ‘STAAT VAN DE JEUGD’

 Dit college bevat 1 tekst over het boek ‘jongeren in cijfers en letters’
 Cijfers niet kennen
o Globale conclusies onthouden
 Afbeelding van Benjamin Dalle (minister Jeugd vorige regering)  met dit
boek vast over JOP-onderzoek
o JOP door financiering van regering
o Nieuwe Vlaamse minister van jeugd  Melissa Depraetere

JONGEREN IN CIJFERS EN LETTERS

 Jeugdonderzoeksplatform (JOP)
o Interuniversitair en interdisciplinair steunpunt
o Gefinancierd door Vlaamse overheid
o Minister van jeugd
 Monitoren als opdracht van het JOP
o Klassieke JOP-monitor en JOP-schoolmonitor/grootstedelijke monitor
 Grootschalig onderzoek door jongeren te bevragen op
verschillende levensdomeinen
 Ongeveer om de 5 jaar (meestal 12-25 jaar)
o Bij post enquête vaak weinig respons (klassieke JOP-monitor)
o Schoolmonitor/grootstedelijke monitor (12-18 jaar) geeft meer
respons dan klassieke JOP-monitor
 Decretale basis sinds 2008
o Eén van de basisinstrumenten voor jeugd- en kinderrechtenbeleid

TUSSEN CONTINUÏTEIT EN ACTUALITEIT
 ‘Staat van de jeugd’ = uitgebreide bevraging focus op heden +
longitudinale ontwikkelingen
o Belang van (exacte) herhaling
o Inspelen op actuele thema’s
 Input stuurgroep en actoren uit diverse beleidsdomeinen en organisaties
 Volledig digitale afname
o Maximaal afstemmen op respondent
o Gebruik van roterende modules




3

,  Enkel Nederlandstalige scholen van Brussel (omwille financiering vanuit
Vlaamse overheid)




WIE ZIJN DE JONGEREN UIT JOP-MONITOR 2023?




4