Inhoud
1. Inleiding in de deontologie.............................................................................................. 3
1.1 Professioneel gedrag van de vroedvrouw..................................................................3
1.1.1 Persoonlijke verantwoordelijkheden....................................................................3
1.1.2 Verantwoordelijkheid door functie die vrvr in beroepssituatie bekleedt..............3
1.1.3 Verantwoordelijk door beroep dat vrvr uitoefent.................................................4
1.2 morele wetten en psychosociale grondslagen...........................................................4
1.3 Besluit........................................................................................................................ 4
2. nationale en internationale Beroepsorganisaties............................................................4
2.1 Nationale beroepsorganisatie....................................................................................5
VBOv............................................................................................................................ 5
2.2 Internationale beroepsorganisaties............................................................................5
The European Midwives Association (EMA)...................................................................5
The international confederation of midwives (ICM).......................................................5
Comité International Catholique des infirmières et Assistentes Medico-Sociales
(C.I.C.I.A.M.S.)............................................................................................................... 6
2.3 Internationale gezondheidsorganisaties....................................................................6
U.N.O. (United Nations Organisation.............................................................................6
W.H.O. (World Health Organisation).............................................................................6
U.N.I.C.E.F. (United Nations Children’s Fund)................................................................6
F.A.O. (Food and Agriculture Organisation)..................................................................7
U.N.E.S.C.O. (United Nations Educational Scientific and Cultural Organisation)............7
I.L.O. (Internationaal Labour Organisation)...................................................................7
3. Beroepsprofiel – opleidingsprofiel en visie vroedkunde VIVES........................................7
4. Internationale ethische codes......................................................................................... 8
4.1 Internationale ethische code voor vroedvrouwen......................................................8
1. Samenwerking met anderen....................................................................................9
2. De vroedkundige praktijk.........................................................................................9
3. De beroepsverantwoordelijkheid van de vroedvrouw...............................................9
4. Bevordering van de vroedkundige kennis en praktijk.............................................10
MOGELIJKHEDEN VAN DE CODE VOOR ETHIEK...........................................................10
BEPERKINGEN VAN DE CODE VOOR ETHIEK...............................................................10
5. gezondheidsrecht: Wetgeving betreffende de uitoefening van het beroep van
vroedvrouw....................................................................................................................... 10
5.1 Wettelijke verplichte visering van het diploma van vroedvrouw..............................11
5.2 De vroedvrouw als beoefenaar van de geneeskunde..............................................11
5.3 Het beroep van vroedvrouw....................................................................................11
, Het KB van 1 februari 1991........................................................................................12
Voorschrijven van geneesmiddelen............................................................................13
5.4 Beoefenen van verpleegkunde................................................................................13
5.5 De Federale Commissie voor Toezicht (kwaliteitswet).............................................14
5.6 Europese richtlijnen................................................................................................. 15
6. Gezondheidsrecht - Wet op de patiëntenrechten..........................................................16
6.1 Toepassingsgebied en begripsomschrijving.............................................................16
Beroepsbeoefenaars................................................................................................... 16
Patiënt........................................................................................................................ 16
Gezondheidszorg........................................................................................................ 16
6.2 De rechten van de patiënt.......................................................................................17
1. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking tov beroepsbeoefenaar......................17
2. Recht op vrije keuze van beroepsbeoefenaar.........................................................17
3. Recht op informatie over de gezondheidstoestand.................................................17
4. Recht toestemming te geven of te weigeren..........................................................18
5. Recht m.b.t. het patiëntendossier..........................................................................18
6. Recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en intimiteit.....................19
7. klachtenrecht.......................................................................................................... 19
8. Recht op verzachten van pijn.................................................................................19
9. Recht op vertegenwoordiging van onbekwame patiënt..........................................19
6.3 De federale commissie ‘rechten van de patiënt’......................................................20
6.4 Patiëntenplichten..................................................................................................... 20
7. Gezondheidsrecht - Beroepsgeheim.............................................................................20
7.1 Wettelijke basis....................................................................................................... 20
7.2 Welke gegevens vallen onder beroepsgeheim?.......................................................21
7.3 Individueel en algemeen belang..............................................................................21
7.4 Wie is gebonden door de wet?.................................................................................22
7.5 regel en uitzonderingen........................................................................................... 22
7.6 KNELPUNTEN IN DE PRAKTIJK...................................................................................24
7.7 Wettelijke hulpverleningsplicht................................................................................25
7.8 Valsheid in geschrifte.............................................................................................. 25
8. Gezondheidsrecht - De Belgische abortuswetgeving....................................................25
8.1 Inleiding................................................................................................................... 25
8.2 Verzoek van de zwangere vrouw.............................................................................26
8.3 Termijn.................................................................................................................... 26
8.4 Uitvoering................................................................................................................ 26
Verplichtingen van de arts.......................................................................................... 26
8.5 Evaluatie van de wet op de vrijwillige zwangerschapsafbreking..............................27
, 8.5 Onopzettelijke doding en verwonding......................................................................27
9. Gezondheidsrecht- Verplichte vaccinaties in België......................................................27
RECHT
BRIGITTE
1. INLEIDING IN DE DEONTOLOGIE
Deontologie = plichtenleer. Het geheel van passende gedragsregels en gebruiken die
men moet eerbiedigen of als leidraad nemen bij uitoefening van een beroep.
Deon = plicht. iogos = leer.
Deontologie in de gezondheidszorg is het wetenschappelijk zoeken en ontwikkelen van
professioneel gedrag bij hulpverlener, gesteund op morele, wettelijke, psychosociale
grondslagen.
Beroepshouding: Het respecteren van wetten en plichten en zoeken naar een
beroepshouding vertrekkend vanuit een reflectie op de praktijk van een vroedvrouw.
1.1 PROFESSIONEEL GEDRAG VAN DE VROEDVROUW
= het product van verantwoordelijkheid kunnen opnemen voor de hulpvrager. Het geven
van een optimaal antwoord in die gegeven situatie, een keuze om bv. Een taak op zich te
nemen of af te wijzen. Om te kunnen kiezen heeft men een bepaalde mate van
deskundigheid nodig.
Professioneel gedrag van hulpverlener is product van verantwoordelijkheden
- Persoonlijke verantwoordelijkheden
- Verantwoordelijkheid door functie
- Verantwoordelijkheid door beroep
Professioneel gedrag van vrvr, de deskundigheid van een vrvr wordt bepaald door 3
elementen:
- Sociale en technische vaardigheden (met wetenschappelijke basis)
- Waarden en normen besef (afhankelijk van situatie bv. Leeftijd of cultuur)
- Wettelijke normen (eigen aan beroep van vrvr)
1.1.1 PERSOONLIJKE VERANTWOORDELIJKHEDEN
Morele plicht, taken naar beste vermogen uitvoeren.
Persoonlijke verantwoordelijkheid = morele verantwoordelijkheid: wat, hoe en op welke
manier om persoonlijk goed verantwoord te handelen. Wordt beïnvloed door de waarden
en normenbesef, afh vd leeftijd, opvoeding, ervaring…
Wat moet men doen om zelf persoonlijk goed en moreel verantwoord te handelen?
1.1.2 VERANTWOORDELIJKHEID DOOR FUNCTIE DIE VRVR IN BEROEPSSITUATIE
BEKLEEDT
1. Inleiding in de deontologie.............................................................................................. 3
1.1 Professioneel gedrag van de vroedvrouw..................................................................3
1.1.1 Persoonlijke verantwoordelijkheden....................................................................3
1.1.2 Verantwoordelijkheid door functie die vrvr in beroepssituatie bekleedt..............3
1.1.3 Verantwoordelijk door beroep dat vrvr uitoefent.................................................4
1.2 morele wetten en psychosociale grondslagen...........................................................4
1.3 Besluit........................................................................................................................ 4
2. nationale en internationale Beroepsorganisaties............................................................4
2.1 Nationale beroepsorganisatie....................................................................................5
VBOv............................................................................................................................ 5
2.2 Internationale beroepsorganisaties............................................................................5
The European Midwives Association (EMA)...................................................................5
The international confederation of midwives (ICM).......................................................5
Comité International Catholique des infirmières et Assistentes Medico-Sociales
(C.I.C.I.A.M.S.)............................................................................................................... 6
2.3 Internationale gezondheidsorganisaties....................................................................6
U.N.O. (United Nations Organisation.............................................................................6
W.H.O. (World Health Organisation).............................................................................6
U.N.I.C.E.F. (United Nations Children’s Fund)................................................................6
F.A.O. (Food and Agriculture Organisation)..................................................................7
U.N.E.S.C.O. (United Nations Educational Scientific and Cultural Organisation)............7
I.L.O. (Internationaal Labour Organisation)...................................................................7
3. Beroepsprofiel – opleidingsprofiel en visie vroedkunde VIVES........................................7
4. Internationale ethische codes......................................................................................... 8
4.1 Internationale ethische code voor vroedvrouwen......................................................8
1. Samenwerking met anderen....................................................................................9
2. De vroedkundige praktijk.........................................................................................9
3. De beroepsverantwoordelijkheid van de vroedvrouw...............................................9
4. Bevordering van de vroedkundige kennis en praktijk.............................................10
MOGELIJKHEDEN VAN DE CODE VOOR ETHIEK...........................................................10
BEPERKINGEN VAN DE CODE VOOR ETHIEK...............................................................10
5. gezondheidsrecht: Wetgeving betreffende de uitoefening van het beroep van
vroedvrouw....................................................................................................................... 10
5.1 Wettelijke verplichte visering van het diploma van vroedvrouw..............................11
5.2 De vroedvrouw als beoefenaar van de geneeskunde..............................................11
5.3 Het beroep van vroedvrouw....................................................................................11
, Het KB van 1 februari 1991........................................................................................12
Voorschrijven van geneesmiddelen............................................................................13
5.4 Beoefenen van verpleegkunde................................................................................13
5.5 De Federale Commissie voor Toezicht (kwaliteitswet).............................................14
5.6 Europese richtlijnen................................................................................................. 15
6. Gezondheidsrecht - Wet op de patiëntenrechten..........................................................16
6.1 Toepassingsgebied en begripsomschrijving.............................................................16
Beroepsbeoefenaars................................................................................................... 16
Patiënt........................................................................................................................ 16
Gezondheidszorg........................................................................................................ 16
6.2 De rechten van de patiënt.......................................................................................17
1. Recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking tov beroepsbeoefenaar......................17
2. Recht op vrije keuze van beroepsbeoefenaar.........................................................17
3. Recht op informatie over de gezondheidstoestand.................................................17
4. Recht toestemming te geven of te weigeren..........................................................18
5. Recht m.b.t. het patiëntendossier..........................................................................18
6. Recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en intimiteit.....................19
7. klachtenrecht.......................................................................................................... 19
8. Recht op verzachten van pijn.................................................................................19
9. Recht op vertegenwoordiging van onbekwame patiënt..........................................19
6.3 De federale commissie ‘rechten van de patiënt’......................................................20
6.4 Patiëntenplichten..................................................................................................... 20
7. Gezondheidsrecht - Beroepsgeheim.............................................................................20
7.1 Wettelijke basis....................................................................................................... 20
7.2 Welke gegevens vallen onder beroepsgeheim?.......................................................21
7.3 Individueel en algemeen belang..............................................................................21
7.4 Wie is gebonden door de wet?.................................................................................22
7.5 regel en uitzonderingen........................................................................................... 22
7.6 KNELPUNTEN IN DE PRAKTIJK...................................................................................24
7.7 Wettelijke hulpverleningsplicht................................................................................25
7.8 Valsheid in geschrifte.............................................................................................. 25
8. Gezondheidsrecht - De Belgische abortuswetgeving....................................................25
8.1 Inleiding................................................................................................................... 25
8.2 Verzoek van de zwangere vrouw.............................................................................26
8.3 Termijn.................................................................................................................... 26
8.4 Uitvoering................................................................................................................ 26
Verplichtingen van de arts.......................................................................................... 26
8.5 Evaluatie van de wet op de vrijwillige zwangerschapsafbreking..............................27
, 8.5 Onopzettelijke doding en verwonding......................................................................27
9. Gezondheidsrecht- Verplichte vaccinaties in België......................................................27
RECHT
BRIGITTE
1. INLEIDING IN DE DEONTOLOGIE
Deontologie = plichtenleer. Het geheel van passende gedragsregels en gebruiken die
men moet eerbiedigen of als leidraad nemen bij uitoefening van een beroep.
Deon = plicht. iogos = leer.
Deontologie in de gezondheidszorg is het wetenschappelijk zoeken en ontwikkelen van
professioneel gedrag bij hulpverlener, gesteund op morele, wettelijke, psychosociale
grondslagen.
Beroepshouding: Het respecteren van wetten en plichten en zoeken naar een
beroepshouding vertrekkend vanuit een reflectie op de praktijk van een vroedvrouw.
1.1 PROFESSIONEEL GEDRAG VAN DE VROEDVROUW
= het product van verantwoordelijkheid kunnen opnemen voor de hulpvrager. Het geven
van een optimaal antwoord in die gegeven situatie, een keuze om bv. Een taak op zich te
nemen of af te wijzen. Om te kunnen kiezen heeft men een bepaalde mate van
deskundigheid nodig.
Professioneel gedrag van hulpverlener is product van verantwoordelijkheden
- Persoonlijke verantwoordelijkheden
- Verantwoordelijkheid door functie
- Verantwoordelijkheid door beroep
Professioneel gedrag van vrvr, de deskundigheid van een vrvr wordt bepaald door 3
elementen:
- Sociale en technische vaardigheden (met wetenschappelijke basis)
- Waarden en normen besef (afhankelijk van situatie bv. Leeftijd of cultuur)
- Wettelijke normen (eigen aan beroep van vrvr)
1.1.1 PERSOONLIJKE VERANTWOORDELIJKHEDEN
Morele plicht, taken naar beste vermogen uitvoeren.
Persoonlijke verantwoordelijkheid = morele verantwoordelijkheid: wat, hoe en op welke
manier om persoonlijk goed verantwoord te handelen. Wordt beïnvloed door de waarden
en normenbesef, afh vd leeftijd, opvoeding, ervaring…
Wat moet men doen om zelf persoonlijk goed en moreel verantwoord te handelen?
1.1.2 VERANTWOORDELIJKHEID DOOR FUNCTIE DIE VRVR IN BEROEPSSITUATIE
BEKLEEDT
