Samenvatting Thema 4 - behavioral design

Gedragsverandering Thema 4



BEHAVIORAL DESIGN
 Hoe kan het gedrag van personen op een subtiele en vaak onbewuste manier
worden beïnvloed?

Hoorcollege
 zie Powerpoint

Videoclips
- Gedragsmodellen richten zich op persoonlijke en sociale factoren die motivatie
beïnvloeden

- Het model van Fogg wijst op het belang van triggers of prompters bij
gedragsverandering
 In bredere zin zijn er heel wat omgevingsfactoren die een onbewuste invloed
uitoefenen op gedrag
o Suggestie
o Aandacht
o Waarneming
o Programmatie van genetische aspecten op onze gedragspatronen

- Wat we zien, horen, ruiken en lezen beïnvloedt ons gedrag, vaak onbewust
 Drie belangrijke concepten om gedrag te begrijpen:
o Suggestie
o Priming
o Framing

Suggestie, priming en framing
Behavior change by design ~ introducerend overzicht
- Meeste van ons doen dingen die niet gezond zijn
 Veelvoorkomende ongezonde gedragingen zijn onder andere:
o Roken
o Alcohol drinken
o Ongezonde voeding
 Als we deze gedragingen zouden veranderen:
 Zou de wereld een gezondere plek worden
 Veel gevallen van diabetes zouden vermeden kunnen worden
 Bepaalde vormen van kanker zouden vermeden kunnen worden

- Toch is gedragsverandering erg moeilijk, WANT:
o Mensen zijn gewoontedieren
 Velen van ons willen gezonder leven, maar slagen er niet in
 Belangrijke oorzaak
o Onze omgeving heeft (onbewust) een sterke invloed op
ons gedrag
 Vaak zonder dat we het doorhebben
 Kan serieus probleem zijn: hierdoor doen we soms
dingen die we nooit van plan waren, zonder goed te
begrijpen waarom

Pagina | 1

,Gedragsverandering Thema 4




- Inzichten uit gedrags- en cognitieve wetenschappen
o Onze handelingen komen voort uit een complexe mix van
 bewuste processen (waar we actief over nadenken)
 onbewuste processen (automatisch en buiten ons bewustzijn)

- Probleem bij de meeste gedragsveranderingspogingen
o Richten zich alleen op bewuste processen
 Mensen informeren over gezondheidsrisico’s (in een poging hen te
laten veranderen), beïnvloedt mogelijk niet de belangrijkste processen
die dit gedrag aansturen
 Vb. van roken of het eten van ongezonde voeding
o Spreekt vooral het bewuste systeem aan
 het rationele denken
 het verwerken van informatie
 het maken van bewuste keuzes
 deze aanpak heeft weinig effect
o MAAR gedrag wordt in de praktijk vaak gestuurd door het onbewuste systeem
 automatische gewoonten
 emotionele reacties
 invloeden uit de omgeving (bv. zien van anderen die roken)
 impulsen waar we ons niet bewust van zijn
o MAAR belangrijk om ook stil te staan bij: de invloed van onbewuste processen
(op gedrag)
 Onbewuste processen worden geactiveerd door prikkels in de
omgeving
 Door omgevingen te veranderen i.p.v. de geest (= onbewuste
processen aan te pakken), kunnen we gedrag beter beïnvloeden
o Nudging: er wordt gezocht naar de meest effectieve
manieren om de omgeving aan te passen zodat mensen
gezonder leven

- Onderzoek gebeurt
o in laboratoria: Hoe kunnen interventies werken?
o in echte wereld: Hoe effectief beïnvloeden de interventies het gedrag?
 Vb. De vorm en grootte van een glas kunnen invloed hebben op:
 Hoeveel alcohol mensen drinken
 Hoe snel ze drinken
 Wordt getest in cafés en bars
 Vb. Moedigt het aanbieden van gezondere voedsel- en drankopties in
winkels en restaurants mensen aan om gezondere keuzes te maken?
 Vb. Wat vinden de mensen van deze interventies?
 Zodat beleidsmakers rekening kunnen houden met wat als
acceptabel wordt ervaren

- Doel: onderzoekers willen wetenschappelijk bewijs verzamelen (bewijslast leveren)
voor het herontwerpen van onze omgeving
o zodat gezond gedrag voor iedereen de makkelijke keuze wordt




Pagina | 2

, Gedragsverandering Thema 4




Change your mindset, change the game ~ impact van suggestie op
gezondheidsgedrag
Het belang van mindset
- Onze mindset beïnvloedt elk aspect van ons leven
 Wordt geïllustreerd door een experiment van Italiaanse onderzoekers (zie
experiment 1)


Experiment 1: Pijnbestrijding na thoraxoperatie

- Onderzoeker: Dr. Fabrizio Benedetti en zijn collega’s
- Onderwerp: Hoe bewustzijn van een behandeling de effectiviteit beïnvloedt
- Uitvoering:
 Thoraxoperatie is zeer ingrijpend
o Patiënten worden onder narcose gebracht
o Chirurgen maken grote incisies in de
► spieren aan de zijkanten
► rug
 om toegang tot krijgen tot het hart en de longen
o Na de operatie (uur nadat narcose uitgewerkt is) begint de pijn toe te nemen
► Patiënten krijgen sterke dosis morfinesulfaat (= krachtige pijnstiller)
 Standaardbehandeling bij thoraxoperaties
 De onderzoekers pasten één subtiele wijziging toe:
o Groep 1: kreeg de morfine v/e arts aan hun bed
o Groep 2: kreeg exact dezelfde dosis, maar via een geautomatiseerde
pomp in hun infuus toegediend
- Resultaat:
 Je zou denken dat beide groepen patiënten dezelfde pijnverlichting zouden
ervaren, MAAR dat was niet het geval:
o Groep 1 (toediening van morfine door de arts): patiënten meldden
significante pijnverlichting
o Groep 2 (onbewuste toediening van morfine): patiënten ervaren veel
minder effect (ondanks dezelfde dosis morfine)
- Conclusie:
 Bewustzijn van een behandeling verhoogt de effectiviteit
o Dr. Benedetti en zijn collega’s gebruikten dezelfde methode om de
effectiviteit te testen van andere behandelingen tegen
 Angst
 Parkinson
 Hypertensie
 Ontdekking: opmerkelijk & consistent
 Effectieve behandeling:
 Bewuste patiënten
 Verwachting dat de behandeling helpt
 De werking is zeer effectief
 Minder effectieve behandeling:
 Geen bewustzijn van de behandeling
 Geen verwachting van effect

Pagina | 3