les 1
,Les 1
Vennootschapsbelasting
I. Toepassingsgebied van de Vennootschapsbelasting
Om onderworpen te zijn aan de vennootschapsbelasting (VenB), moet voldaan zijn aan drie
toepassingsvoorwaarden:
1. Men moet beschikken over rechtspersoonlijkheid.
2. Men moet in België gevestigd zijn.
3. Men moet activiteiten van winstgevende aard verrichten.
1. Beschikken over rechtspersoonlijkheid (Rechtspersoonlijkheid)
Dit criterium maakt het onderscheid tussen vennootschapsbelasting en
personenbelasting.
● Vennootschappen (Rechtspersonen): Bedrijven zoals de BV en de NV vallen
hieronder. De vennootschap is aansprakelijk en wordt belast in de VenB.
● Natuurlijke Personen / Eenmanszaken: Winsten van eenmanszaken (bv. een
bakker of beenhouwer) worden belast in de personenbelasting.
● Belang van aansprakelijkheid: Naast fiscale redenen (tariefverschil), is
aansprakelijkheid een belangrijke reden om te kiezen voor een vennootschap.
● Managementvennootschappen: Dit zijn vennootschappen die door consultants of
partners worden opgericht om aan het bedrijf waarvoor ze werken te factureren.
○ Voordelen: De vennootschap kan kosten (die beroepsgerelateerd zijn, maar
soms ruim geïnterpreteerd) in mindering brengen van de winst, waardoor
minder belasting wordt betaald. Dit is voordeliger dan als de werknemer
kosten betaalt met een nettoloon (waarop al belastingen zijn betaald).
○ Fiscus: De fiscus controleert schijnzelfstandigheid en overdreven kosten,
maar kent in België geen fiscale transparantie; zij moet de afzonderlijke
rechtspersoon respecteren en mag er niet doorheen kijken.
2. In België gevestigd zijn (Territorialiteit)
Deze voorwaarde bepaalt de vestigingsplaats van de vennootschap.
● Vestigingscriteria: Men moet de maatschappelijke zetel of de voornaamste
inrichting en zetel van bestuur of beheer in België hebben (plaats van waar de
controle wordt uitgeoefend).
, ● Werkelijke zetelleer: Het gaat om de werkelijke zetelleer. Men kijkt naar de plaats
waar de controle en het bestuur werkelijk worden uitgeoefend (waar de productie is,
waar de mensen te werk gesteld zijn).
● De werkelijke zetelleer is bedoeld om brievenbusvennootschappen tegen te gaan
die in een land met een lager tarief zijn opgericht (bv. Luxemburg, Ierland), maar
vanuit België worden bestuurd.
● Verschil met vennootschapsrecht: In het fiscale recht geldt de werkelijke zetel. In
het vennootschapsrecht werkt men op basis van de statutaire zetelleer (enkel en
alleen wat in de statuten staat) omwille van rechtszekerheid binnen de EU. In het
fiscaal recht is dit echter niet haalbaar omdat de statutaire zetelleer te veel opties zou
bieden voor belastingontwijking.
Verschil met vaste inrichtingen
Vennootschappen zijn in principe op hun wereldwijd inkomen belastbaar.
● Vaste Inrichting: Dit is een structuur in het buitenland die geen
rechtspersoonlijkheid heeft en valt onder dezelfde 'pot' als de hoofdvennootschap.
Een vaste inrichting kan een gebouw, een depot, of zelfs een persoon zijn die de
essentie van de business doet (bv. contracten afsluit) voor een buitenlandse
vennootschap in België.
● Dubbele belasting: Wanneer een vaste inrichting in België winsten realiseert, zal
België (via de Belasting Niet-Inwoners) de in België gerealiseerde winsten
belasten. Het land van de werkelijke zetel (bv. Frankrijk) belast ondertussen het
wereldwijde inkomen. Dit wordt opgelost door dubbelbelastingverdragen, die
vrijstellingen geven.
3. Exploitatie of verrichtingen van winstgevende aard
Dit criterium maakt het onderscheid met verenigingen zonder winstoogmerk (VZW's).
● VZW's zijn normaal onderworpen aan de rechtspersonenbelasting (RPB), wat een
gunstiger regime is met vrijgestelde zaken. Belastingplichtigen zullen vaak proberen
te sjoemelen.
● Wanneer wordt een VZW belast in de VenB? Een VZW wordt in de VenB belast als
de activiteiten de aard van winstgevende aard aannemen, wat niet het geval is bij:
○ Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen.
○ Verrichtingen die bijkomstig en ondergeschikt zijn aan de hoofdactiviteit.
○ Verrichtingen die niet volgens de nijverheids- of handelsmethode zijn
uitgevoerd.
● Handelsmethode: De beoordeling hiervan omvat het kijken naar:
○ Reclame: Hoe kenbaar zijn de activiteiten gemaakt?
○ Prijs: Worden democratische prijzen gehanteerd (iedereen die hier komt, kan
een drankje kopen) of is er een intentie om winst te maken?
○ Continuïteit: Bijvoorbeeld, is een sportclubcafetaria continu open (ongeacht
of er een sportactiviteit plaatsvindt), of enkel tijdens trainingen/wedstrijden?
, ● Misbruik: VZW's die slechts één winstgevende activiteit per jaar (bv. een bar op
Gentse Feesten of Couleur Café) oprichten, niet-democratische prijzen hanteren en
reclame maken, worden gezien als misbruik en vallen onder de Ven B.
EXAMEN: voldoende argumentatie waarom er sprake van misbruik kan zijn vanuit de
belastingplichtige o.b.v. deze criteria
Uitgesloten entiteiten
Bepaalde entiteiten vallen automatisch buiten de Ven B:
● Publieke Rechtspersonen: Infrabel, waterzuiveringsmaatschappijen, openbaar
vervoer (De Lijn), en intracommunales.
● Bevoorrechte activiteiten: Onderwijs, ouderenzorg, bepaalde beroepsverenigingen.
● Feitelijke Verenigingen: Studentenclubs, vakbonden. Deze hebben geen
rechtspersoonlijkheid. Ze zijn onderworpen aan de Personenbelasting. Ze
hoeven geen jaarrekeningen of cijfers te publiceren, en betalen geen belasting tenzij
het inkomen bij natuurlijke personen terechtkomt.
4. Belastingontwijking en Staatssteun (Multinationals)
De context van de UK-cases: Amazon, Starbucks en Google
Grote multinationals organiseren zich in verschillende landen met als doel de globale
belastingdruk te minimaliseren. In het Verenigd Koninkrijk leidde dit tot een parlementair
onderzoek waarbij de topmensen van Amazon, Starbucks en Google zich moesten
verdedigen. De kernvraag van het parlement was hoe het mogelijk is dat deze bedrijven
enorme activiteiten genereren in een land, maar daar jarenlang geen winst rapporteren en
dus geen belasting betalen. Normaal gesproken zou een ondernemer bij aanhoudend verlies
vertrekken, wat hier niet gebeurde.
Casus Amazon: De Luxemburgse Licentieroute
De winstverschuiving bij Amazon verliep via een specifieke structuur in Luxemburg, waarbij
gebruik werd gemaakt van twee entiteiten: een operationele vennootschap en een
holdingvennootschap.
● De constructie: Wanneer een klant in de Europese Unie iets kocht via de website,
werd die winst toegerekend aan de operationele vennootschap in Luxemburg.
● Het mechanisme: De holdingvennootschap bezat de intellectuele eigendom, zoals
de merknamen en logo's. De operationele vennootschap betaalde een extreem
hoge vergoeding (bijvoorbeeld 75% van de winst) aan de holding om deze te mogen
gebruiken.
● Het fiscale voordeel: Omdat de holding in Luxemburg onder een bijzonder gunstig,
nagenoeg belastingvrij regime viel, bleef driekwart van de winst onbelast. De winst
werd zo van de ene naar de andere vennootschap verschoven en vloeide uiteindelijk
onbelast naar de Verenigde Staten.
,Casus Starbucks: Transfer Pricing (Verrekenprijzen)
Bij Starbucks werd winst verschoven door middel van kunstmatige prijzen tussen
groepsvennootschappen, met name rond de inkoop van koffiebonen.
● De constructie: Starbucks had een koffiebranderij in Nederland, maar de bonen
werden aangekocht via een zusteronderneming in Zwitserland, hoewel de bonen
feitelijk uit Afrika kwamen.
● Het mechanisme: De Nederlandse entiteit betaalde een gigantische prijs aan de
Zwitserse zusteronderneming voor deze bonen. Hierdoor waren de kosten in
Nederland (en het VK) kunstmatig hoog, waardoor er nauwelijks belastbare winst
overbleef.
● Economische verantwoording: De fiscus stelt dat er geen economische
verantwoording is om bonen tien keer duurder in Zwitserland te kopen dan bij de
bron in Afrika. Tegenwoordig eist de fiscus dat bedrijven de "arm's length"-prijs
hanteren: de prijs die ook tussen onafhankelijke partijen zou gelden.
Casus Facebook en de digitale uitdaging
Bij bedrijven zoals Facebook is winstverschuiving lastiger aan te pakken omdat zij werken
met een website, wat fiscaal gezien als "lucht" wordt beschouwd.
● Bedrijven sluiten contracten af met bijvoorbeeld Facebook Ierland, waardoor de
inkomsten daar terechtkomen.
● De fiscus heeft moeite om deze winsten naar België te trekken omdat een website
vaak niet als een voldoende fysiek aanknopingspunt (zoals een depot of kantoor)
wordt beschouwd om een belastbare vaste inrichting te vormen.
● Zelfs als er daar veel inkomsten worden gegenereerd (bv. Facebook die factureert
vanuit Ierland voor Belgische reclame-inkomsten).
Het arm’s length-principe is daarbij een essentieel controlemechanisme waarmee de
fiscus nagaat of de prijszetting tussen verbonden ondernemingen overeenstemt met de
marktrealiteit. Wanneer vennootschappen een band van afhankelijkheid hebben, bestaat
immers het risico dat zij elkaar bewust gunstprijzen aanrekenen om het belastbaar resultaat
te beïnvloeden. Daarom vergelijkt de fiscus de intern gehanteerde prijs steeds met de prijs
die zou worden toegepast tussen onafhankelijke partijen. Het uitgangspunt van het arm’s
length-principe luidt dat verbonden ondernemingen dezelfde voorwaarden en prijzen moeten
hanteren als wanneer zij met een derde, onafhankelijke marktspeler zouden handelen.
Dit principe vormt de kern van wat in het fiscaal recht wordt aangeduid als verrekenprijzen
of transfer pricing. Verrekenprijzen zijn de prijzen die binnen eenzelfde groep worden
toegepast voor onderlinge transacties, en hun correcte vaststelling is cruciaal om
winstverschuivingen tussen landen tegen te gaan. Zonder toepassing van het arm’s
length-principe zouden multinationale ondernemingen winsten kunstmatig kunnen
verschuiven naar rechtsgebieden met een lager belastingtarief, louter door intern andere
prijzen te hanteren dan wat economisch verantwoord is.
, De toepassing van verrekenprijzen is bovendien zeer ruim. Zij heeft niet enkel betrekking op
de levering van goederen, maar ook op diensten, leningen en andere financiële
verrichtingen. Zo moet bijvoorbeeld de rentevoet op een groepslening vergelijkbaar zijn met
de rente die een bank zou aanrekenen, en moeten vergoedingen voor personeel of
knowhow marktconform zijn.
Ondernemingen moeten hun interne prijszetting steeds economisch kunnen
verantwoorden tegenover de fiscus. Er bestaat bijvoorbeeld geen economische
rechtvaardiging om identieke koffiebonen binnen een groep tien keer duurder aan te kopen
in een ander land dan bij de oorspronkelijke leverancier, louter om winst te verschuiven.
De toenemende globalisering en complexiteit van internationale ondernemingsstructuren
heeft ertoe geleid dat de fiscus zich niet langer beperkt tot de juridische werkelijkheid,
namelijk wat formeel op papier staat. Steeds vaker wordt gekeken naar de economische
werkelijkheid achter de transacties. Indien een belastingadministratie deze economische
realiteit niet zou toetsen via controle op verrekenprijzen, zou zij structureel belastbare
winsten mislopen en haar belastinggrondslag niet langer kunnen veiligstellen.
II. Algemene Fiscale Principes
1. Totstandkoming en Begrenzing van Belasting
De invoering van een belasting is een fundamentele beslissing die de tussenkomst vereist
van de wetgevende macht.
● Wetgevende Macht: De essentiële elementen van de belasting (object en subject)
worden bepaald door de wetgever (Koning, Kamer, Senaat).
● Eigendomsrecht: Een overheid wil zoveel mogelijk belasten, maar het
eigendomsrecht (verankerd in het EVRM en de Grondwet) stelt grenzen aan de
rechtvaardigheid. Het Grondwettelijk Hof gaat echter niet zomaar tegen een overheid
in tenzij de basisprincipes duidelijk zijn aangetast. Een historisch voorbeeld hiervan
is de vernietiging van een successietarief van 70% in Wallonië.
● Volmacht- en Kaderwetten: Normaal gesproken maakt de wetgevende macht de
wetgeving. Bij kaderwetten schept de wetgevende macht een kader, waarna de
uitvoerende macht (Regering) details invult via een Koninklijk Besluit (KB) of
Ministerieel Besluit (MB). Bij volmachtenwet krijgt de Regering volmacht om
bestaande wetten te wijzigen via een KB (bv. in het kader van COVID).
2. Interpretatie en Rechtszekerheid
,Les 1
Vennootschapsbelasting
I. Toepassingsgebied van de Vennootschapsbelasting
Om onderworpen te zijn aan de vennootschapsbelasting (VenB), moet voldaan zijn aan drie
toepassingsvoorwaarden:
1. Men moet beschikken over rechtspersoonlijkheid.
2. Men moet in België gevestigd zijn.
3. Men moet activiteiten van winstgevende aard verrichten.
1. Beschikken over rechtspersoonlijkheid (Rechtspersoonlijkheid)
Dit criterium maakt het onderscheid tussen vennootschapsbelasting en
personenbelasting.
● Vennootschappen (Rechtspersonen): Bedrijven zoals de BV en de NV vallen
hieronder. De vennootschap is aansprakelijk en wordt belast in de VenB.
● Natuurlijke Personen / Eenmanszaken: Winsten van eenmanszaken (bv. een
bakker of beenhouwer) worden belast in de personenbelasting.
● Belang van aansprakelijkheid: Naast fiscale redenen (tariefverschil), is
aansprakelijkheid een belangrijke reden om te kiezen voor een vennootschap.
● Managementvennootschappen: Dit zijn vennootschappen die door consultants of
partners worden opgericht om aan het bedrijf waarvoor ze werken te factureren.
○ Voordelen: De vennootschap kan kosten (die beroepsgerelateerd zijn, maar
soms ruim geïnterpreteerd) in mindering brengen van de winst, waardoor
minder belasting wordt betaald. Dit is voordeliger dan als de werknemer
kosten betaalt met een nettoloon (waarop al belastingen zijn betaald).
○ Fiscus: De fiscus controleert schijnzelfstandigheid en overdreven kosten,
maar kent in België geen fiscale transparantie; zij moet de afzonderlijke
rechtspersoon respecteren en mag er niet doorheen kijken.
2. In België gevestigd zijn (Territorialiteit)
Deze voorwaarde bepaalt de vestigingsplaats van de vennootschap.
● Vestigingscriteria: Men moet de maatschappelijke zetel of de voornaamste
inrichting en zetel van bestuur of beheer in België hebben (plaats van waar de
controle wordt uitgeoefend).
, ● Werkelijke zetelleer: Het gaat om de werkelijke zetelleer. Men kijkt naar de plaats
waar de controle en het bestuur werkelijk worden uitgeoefend (waar de productie is,
waar de mensen te werk gesteld zijn).
● De werkelijke zetelleer is bedoeld om brievenbusvennootschappen tegen te gaan
die in een land met een lager tarief zijn opgericht (bv. Luxemburg, Ierland), maar
vanuit België worden bestuurd.
● Verschil met vennootschapsrecht: In het fiscale recht geldt de werkelijke zetel. In
het vennootschapsrecht werkt men op basis van de statutaire zetelleer (enkel en
alleen wat in de statuten staat) omwille van rechtszekerheid binnen de EU. In het
fiscaal recht is dit echter niet haalbaar omdat de statutaire zetelleer te veel opties zou
bieden voor belastingontwijking.
Verschil met vaste inrichtingen
Vennootschappen zijn in principe op hun wereldwijd inkomen belastbaar.
● Vaste Inrichting: Dit is een structuur in het buitenland die geen
rechtspersoonlijkheid heeft en valt onder dezelfde 'pot' als de hoofdvennootschap.
Een vaste inrichting kan een gebouw, een depot, of zelfs een persoon zijn die de
essentie van de business doet (bv. contracten afsluit) voor een buitenlandse
vennootschap in België.
● Dubbele belasting: Wanneer een vaste inrichting in België winsten realiseert, zal
België (via de Belasting Niet-Inwoners) de in België gerealiseerde winsten
belasten. Het land van de werkelijke zetel (bv. Frankrijk) belast ondertussen het
wereldwijde inkomen. Dit wordt opgelost door dubbelbelastingverdragen, die
vrijstellingen geven.
3. Exploitatie of verrichtingen van winstgevende aard
Dit criterium maakt het onderscheid met verenigingen zonder winstoogmerk (VZW's).
● VZW's zijn normaal onderworpen aan de rechtspersonenbelasting (RPB), wat een
gunstiger regime is met vrijgestelde zaken. Belastingplichtigen zullen vaak proberen
te sjoemelen.
● Wanneer wordt een VZW belast in de VenB? Een VZW wordt in de VenB belast als
de activiteiten de aard van winstgevende aard aannemen, wat niet het geval is bij:
○ Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen.
○ Verrichtingen die bijkomstig en ondergeschikt zijn aan de hoofdactiviteit.
○ Verrichtingen die niet volgens de nijverheids- of handelsmethode zijn
uitgevoerd.
● Handelsmethode: De beoordeling hiervan omvat het kijken naar:
○ Reclame: Hoe kenbaar zijn de activiteiten gemaakt?
○ Prijs: Worden democratische prijzen gehanteerd (iedereen die hier komt, kan
een drankje kopen) of is er een intentie om winst te maken?
○ Continuïteit: Bijvoorbeeld, is een sportclubcafetaria continu open (ongeacht
of er een sportactiviteit plaatsvindt), of enkel tijdens trainingen/wedstrijden?
, ● Misbruik: VZW's die slechts één winstgevende activiteit per jaar (bv. een bar op
Gentse Feesten of Couleur Café) oprichten, niet-democratische prijzen hanteren en
reclame maken, worden gezien als misbruik en vallen onder de Ven B.
EXAMEN: voldoende argumentatie waarom er sprake van misbruik kan zijn vanuit de
belastingplichtige o.b.v. deze criteria
Uitgesloten entiteiten
Bepaalde entiteiten vallen automatisch buiten de Ven B:
● Publieke Rechtspersonen: Infrabel, waterzuiveringsmaatschappijen, openbaar
vervoer (De Lijn), en intracommunales.
● Bevoorrechte activiteiten: Onderwijs, ouderenzorg, bepaalde beroepsverenigingen.
● Feitelijke Verenigingen: Studentenclubs, vakbonden. Deze hebben geen
rechtspersoonlijkheid. Ze zijn onderworpen aan de Personenbelasting. Ze
hoeven geen jaarrekeningen of cijfers te publiceren, en betalen geen belasting tenzij
het inkomen bij natuurlijke personen terechtkomt.
4. Belastingontwijking en Staatssteun (Multinationals)
De context van de UK-cases: Amazon, Starbucks en Google
Grote multinationals organiseren zich in verschillende landen met als doel de globale
belastingdruk te minimaliseren. In het Verenigd Koninkrijk leidde dit tot een parlementair
onderzoek waarbij de topmensen van Amazon, Starbucks en Google zich moesten
verdedigen. De kernvraag van het parlement was hoe het mogelijk is dat deze bedrijven
enorme activiteiten genereren in een land, maar daar jarenlang geen winst rapporteren en
dus geen belasting betalen. Normaal gesproken zou een ondernemer bij aanhoudend verlies
vertrekken, wat hier niet gebeurde.
Casus Amazon: De Luxemburgse Licentieroute
De winstverschuiving bij Amazon verliep via een specifieke structuur in Luxemburg, waarbij
gebruik werd gemaakt van twee entiteiten: een operationele vennootschap en een
holdingvennootschap.
● De constructie: Wanneer een klant in de Europese Unie iets kocht via de website,
werd die winst toegerekend aan de operationele vennootschap in Luxemburg.
● Het mechanisme: De holdingvennootschap bezat de intellectuele eigendom, zoals
de merknamen en logo's. De operationele vennootschap betaalde een extreem
hoge vergoeding (bijvoorbeeld 75% van de winst) aan de holding om deze te mogen
gebruiken.
● Het fiscale voordeel: Omdat de holding in Luxemburg onder een bijzonder gunstig,
nagenoeg belastingvrij regime viel, bleef driekwart van de winst onbelast. De winst
werd zo van de ene naar de andere vennootschap verschoven en vloeide uiteindelijk
onbelast naar de Verenigde Staten.
,Casus Starbucks: Transfer Pricing (Verrekenprijzen)
Bij Starbucks werd winst verschoven door middel van kunstmatige prijzen tussen
groepsvennootschappen, met name rond de inkoop van koffiebonen.
● De constructie: Starbucks had een koffiebranderij in Nederland, maar de bonen
werden aangekocht via een zusteronderneming in Zwitserland, hoewel de bonen
feitelijk uit Afrika kwamen.
● Het mechanisme: De Nederlandse entiteit betaalde een gigantische prijs aan de
Zwitserse zusteronderneming voor deze bonen. Hierdoor waren de kosten in
Nederland (en het VK) kunstmatig hoog, waardoor er nauwelijks belastbare winst
overbleef.
● Economische verantwoording: De fiscus stelt dat er geen economische
verantwoording is om bonen tien keer duurder in Zwitserland te kopen dan bij de
bron in Afrika. Tegenwoordig eist de fiscus dat bedrijven de "arm's length"-prijs
hanteren: de prijs die ook tussen onafhankelijke partijen zou gelden.
Casus Facebook en de digitale uitdaging
Bij bedrijven zoals Facebook is winstverschuiving lastiger aan te pakken omdat zij werken
met een website, wat fiscaal gezien als "lucht" wordt beschouwd.
● Bedrijven sluiten contracten af met bijvoorbeeld Facebook Ierland, waardoor de
inkomsten daar terechtkomen.
● De fiscus heeft moeite om deze winsten naar België te trekken omdat een website
vaak niet als een voldoende fysiek aanknopingspunt (zoals een depot of kantoor)
wordt beschouwd om een belastbare vaste inrichting te vormen.
● Zelfs als er daar veel inkomsten worden gegenereerd (bv. Facebook die factureert
vanuit Ierland voor Belgische reclame-inkomsten).
Het arm’s length-principe is daarbij een essentieel controlemechanisme waarmee de
fiscus nagaat of de prijszetting tussen verbonden ondernemingen overeenstemt met de
marktrealiteit. Wanneer vennootschappen een band van afhankelijkheid hebben, bestaat
immers het risico dat zij elkaar bewust gunstprijzen aanrekenen om het belastbaar resultaat
te beïnvloeden. Daarom vergelijkt de fiscus de intern gehanteerde prijs steeds met de prijs
die zou worden toegepast tussen onafhankelijke partijen. Het uitgangspunt van het arm’s
length-principe luidt dat verbonden ondernemingen dezelfde voorwaarden en prijzen moeten
hanteren als wanneer zij met een derde, onafhankelijke marktspeler zouden handelen.
Dit principe vormt de kern van wat in het fiscaal recht wordt aangeduid als verrekenprijzen
of transfer pricing. Verrekenprijzen zijn de prijzen die binnen eenzelfde groep worden
toegepast voor onderlinge transacties, en hun correcte vaststelling is cruciaal om
winstverschuivingen tussen landen tegen te gaan. Zonder toepassing van het arm’s
length-principe zouden multinationale ondernemingen winsten kunstmatig kunnen
verschuiven naar rechtsgebieden met een lager belastingtarief, louter door intern andere
prijzen te hanteren dan wat economisch verantwoord is.
, De toepassing van verrekenprijzen is bovendien zeer ruim. Zij heeft niet enkel betrekking op
de levering van goederen, maar ook op diensten, leningen en andere financiële
verrichtingen. Zo moet bijvoorbeeld de rentevoet op een groepslening vergelijkbaar zijn met
de rente die een bank zou aanrekenen, en moeten vergoedingen voor personeel of
knowhow marktconform zijn.
Ondernemingen moeten hun interne prijszetting steeds economisch kunnen
verantwoorden tegenover de fiscus. Er bestaat bijvoorbeeld geen economische
rechtvaardiging om identieke koffiebonen binnen een groep tien keer duurder aan te kopen
in een ander land dan bij de oorspronkelijke leverancier, louter om winst te verschuiven.
De toenemende globalisering en complexiteit van internationale ondernemingsstructuren
heeft ertoe geleid dat de fiscus zich niet langer beperkt tot de juridische werkelijkheid,
namelijk wat formeel op papier staat. Steeds vaker wordt gekeken naar de economische
werkelijkheid achter de transacties. Indien een belastingadministratie deze economische
realiteit niet zou toetsen via controle op verrekenprijzen, zou zij structureel belastbare
winsten mislopen en haar belastinggrondslag niet langer kunnen veiligstellen.
II. Algemene Fiscale Principes
1. Totstandkoming en Begrenzing van Belasting
De invoering van een belasting is een fundamentele beslissing die de tussenkomst vereist
van de wetgevende macht.
● Wetgevende Macht: De essentiële elementen van de belasting (object en subject)
worden bepaald door de wetgever (Koning, Kamer, Senaat).
● Eigendomsrecht: Een overheid wil zoveel mogelijk belasten, maar het
eigendomsrecht (verankerd in het EVRM en de Grondwet) stelt grenzen aan de
rechtvaardigheid. Het Grondwettelijk Hof gaat echter niet zomaar tegen een overheid
in tenzij de basisprincipes duidelijk zijn aangetast. Een historisch voorbeeld hiervan
is de vernietiging van een successietarief van 70% in Wallonië.
● Volmacht- en Kaderwetten: Normaal gesproken maakt de wetgevende macht de
wetgeving. Bij kaderwetten schept de wetgevende macht een kader, waarna de
uitvoerende macht (Regering) details invult via een Koninklijk Besluit (KB) of
Ministerieel Besluit (MB). Bij volmachtenwet krijgt de Regering volmacht om
bestaande wetten te wijzigen via een KB (bv. in het kader van COVID).
2. Interpretatie en Rechtszekerheid
