VERZEKERINGSRECHT
HOOFDSTUK 1. INLEIDING
A. ALGEMEEN
B. WETGEVING VERZEKERINGEN
HOOFDSTUK 2. INDELING VERZEKERINGEN
1. Verplichte en facultatieve verzekeringen
2. Verzekeringen op premie en onderlinge verzekeringen
3. Niet-leven en levensverzekeringen
4. Verzekeringstakken
5. Indeling in deel 4 Verzekeringswet
Verzekeringen bedoelt om ons te beschermen tegen een tal van risico’s.
Risico’s die aanwezig zijn in het leven, die onze bestaanszekerheid bedreigen zoals ziekte,
ongeval, diefstal van onze zaken, schade aan ons vermogen.
Risico’s: een toekomstige, onzekere gebeurtenis die mogelijks schade veroorzaakt
HOOFDSTUK 1. INLEIDING
A. ALGEMEEN
• Ons te beschermen tegen risico’s:
• 3 beschermingswijzen
Preventieve maatregelen: Worden soms verplicht door verzekeringsovereenkomsten.
Dit om te voorkomen dat Bv. in een verzekeringsovereenkomst kan men verplichten
een risico zich voordoet. om speciale anti-diefstalsystemen te installeren in u huis.
Of in kader omniumverzekering kan men verplichten om anti-
diefstalsystemen te installeren in u auto.
Brandverzekering eenvoudige risico’s: brand/rookmelders
zijn contractueel verplicht door u verzekeringsovereenkomst
maar ook wettelijk verplicht in elke wooneenheid.
Intertemporele spreiding: Betekent dat je de financiële last van een risico, dat zich in de
toekomst voordoet, dat je daar nu al een soort oorlogskas
voor aanlegt, dat je daar nu al voor spaart.
Bv. huis dat in brand vliegt, je kunt daar nu al voor sparen.
Interpersonele spreiding: spreiding risico over meerdere personen heen bv. ziekte,
ongeval die onze bestaanszekerheid bedreigen bv. verlies van
inkomsten, AH.
Vb. kinderen
Vb. sociale zekerheid
,Kinderen:
Ouders hebben een onderhoudsverplichting tegenover kinderen, maar ook omgekeerd!
In ontwikkelingslanden heeft men zeer veel kinderen. Reden? Omdat die kinderen
meewerken in de landbouweconomie, maar ook omdat die kinderen op oudere leeftijd
zorgen voor de ouders. Dit is ook de reden waarom men veel kinderen heeft.
Napoleon heeft daarom in de code civile ook adoptie ingevoerd.
Ouders naar woonzorgcentrum huis verkopen.
Dit voor de opbrengst en om het woonzorgcentrum hiermee te bekostigen, kostprijs
gemiddeld: 2182 euro/maand.
Ouders proberen om in een OCMW centrum te geraken, die zullen bijpassen. OCMW zal zich
beroepen op de onderhoudsverplichting van de kinderen. = intertemporele spreiding.
- Kindersterfte: veel kinderen
- Kinderloosheid: adoptie
- Kinderen: onderhoudsverplichting (art. 205 en 206 oud BW)
Sociale zekerheid: sinds sociaal pact 1944: (ontstaan na WOII)
= Wettelijk systeem waarbij de overheid sociale bijdragen int, om sociale risico’s te
verzekeren.
Sociale risico’s: risico’s waarbij u mogelijkheid om een normaal beroepsinkomen te
verwerven daalt, en waarbij er ook verlies is van levensstandaard.
Ruim maar beperkt, zal niet alle risico’s dekken bv. arbeidsongeschiktheidsuitkering: vanaf
2de maand: 67% van het brutoloon, ambtenaar 100% want bouwt ziektedagen op per jaar.
Ook verplichte ziekteverzekering, VS kun je failliet gaan aan je gezondheidsproblemen.
Pensioen ambtenaar berekent op de laatste 10 dienstjaren, nu verlengen 20 jaar, termijn
laatste 40 jaar. Ambtenaren moeten hoger pensioen hebben omdat pensioen uitgesteld loon
is. Lonen lager dan werknemers in de privé.
- Aanvankelijk enkel arbeiders, nadien uitgebreid tot andere categorieën:
verschillende behandeling is historisch ontstaan
- Grosso modo drie stelsels: werknemers, ambtenaren en de restcategorie: de
zelfstandigen
A. ALGEMEEN
• Beschermingswijzen zijn ontoereikend (preventieve maatregelen zijn niet voldoende)
• Oplossing: verzekering op aanvulling van de normale preventieve maatregelen
- Combinatie van interpersonele en intertemporele spreiding (sparen) van één
of meer risico’s tussen dragers van een gelijksoortig risico
- Bv. iedereen die eigenaar is van een woning heeft brandverzekering,
autoverzekering gelijkaardige risico’s. Spreiden over de tijd en tussen alle
verschillende risiconemers. Verzekeringen kunnen risico’s helpen dragen
, • Oorsprong van verzekeringen
= tijdsgebonden, worden bepaald door het tijdperk waarin ze spelen.
1ste verzekering uit het tijdperk van de Babylonische tijdperk; wetboek van Hammurabi.
Daarin staat regel dat caravanreizigers, als 1 caravanreiziger wordt overvallen dat alle
medereizigers de schade mee moeten vergoeden. = temporele spreiding
Echte verzekeringen zijn ontstaan in de 14-15de eeuw met ontdekkingsreizen, waarbij men
kostbare ladingen vervoerde die men wou verzekeren = ontstaan schadeverzekeringen.
19de Industriële revolutie, productie op 1 en dezelfde plaats en het uitvinden
stoommachines, treinen. Eigen industriële revolutie: heel veel machines op 1 plaats, heel
veel schade gevallen namelijk arbeidsongevallen.
9/11: dekking voor levensverzekering en terrorisme, sindsdien verplicht gemaakt. Bv.
terrorisme verplicht gedekt in BA-autoverzekering en arbeidsongevallenverzekering.
Andere risico: zoals drones de dekking voor BCONAH voor drones staat in de familiale
verzekering/ BA-privéleven komt tss voor degene die schade heeft veroorzaakt (voor wie?
schade verzekeringsnemer en alle inwonende gezinsleden, dekt BCONAH).
Verzekeringen tegen internetfraude/ phishing.
• Tekortkomingen van verzekeringen: afh van het risico
• Selectie en antiselectie: resulteert in hoge premies of onverzekerbaarheid
Selectie: Betekent dat de verzekeraar enkel de risico’s wil verzekeren die
laag zijn, en niet de risico’s wil verzekeren die hoog zijn.
Bv. juweliers, verzekeraars gaan niet graag juweliers verzekeren
omwille van de omvang vd schade.
Hoge premie juweliers voor de verzekerbaarheid.
Antiselectie: Enkel verzekeringsnemer met een hoog risico wil een verzekering,
en kandidaat-verzekeringsnemer met een laag risico willen geen
verzekering.
Bv. een autobestuur die maar 100 km per jaar rijdt, wil geen
autoverzekering omdat het risico zodanig laag is. <> Taxichauffeur
die 100 duizend km rijden per jaar willen dit net wel, omdat de
kans op ongevallen zeer hoog is.
Bv. iemand die op de 5de verdieping woont wil geen verzekering
tegen overstroming, want er is geen risico.
Beide zorgen voor veel te hoge premies of dat er geen
verzekering mogelijk is, schadegevallen moeten over een beperkt
aantal mensen verdeeld worden.
, • Oplossingen: verplichte verzekeringen/verplichte dekkingen
Verplichte verzekeringen:
• BA-autoverzekering, brandverzekering niet verplicht maar
dekking voor natuurrampen en overstromingen verplicht voor
iedereen die een brandverzekering heeft.
Premies worden zo beheersbaar, omdat ze worden
verspreid worden over verzekeringsnemers met een hoog en
laag risico.
• Tekortkomingen van verzekeringen:
Moral Hazard: = risico verhogend gedrag omwille van het feit dat je weet dat je
verzekert bent.
Bv. Je hebt 2 auto’s, 1 auto is een Polo van 2006 met 300.000 km
op de teller en de andere auto is een Porsche. De Polo zal niet
omnium verzekert zijn, de Porsche wel.
Stel je zet u auto aan de luchthaven van Zaventem, dan zal je met
de Porsche gaan aangezien deze verzekert is tegen
diefstal/krassen. Je bent verzekert dus je zal risico verhogend
gedrag tonen.
Oplossing? Verzekeraars zorgen ervoor dat de verzekeringsnemer
een deel van het risico zelf zal dragen. Dit door een hogere
franchise/vrijstelling = eerste deel vd schade die je zelf betaalt.
Dit tempert risico verhogend gedrag.
Engelse vrijstelling: vrijstelling die meestal hoger ligt dan een
gewone vrijstelling. bv. omniumverzekering vrijstelling van 600
euro, Engelse vrijstelling zal 850 euro zijn. Betekent zodra de
schade het bedrag van de vrijstelling overschrijdt wordt de
vrijstelling kwijtgescholden bv. meer dan 850 euro schade moet je
ze niet dragen. Zorgt ervoor dat je gedrag risico verhogend werkt.
Bonus-malus: systeem speelt bij autoverzekering, waarbij premie
afhankelijk is hoe hoog u bonus-malus is, hoe hoger hoe hoger u
premie. Bonus-Malus zal verhogen als je een verkeersongeval hebt
waarbij je in fout bent.
Omniumverzekering is geen verzekering voor u AH, is een
verzekering voor schade aan een zaak. Een BA-autoverzekering is
burgerlijke verzekering.
Plafonnering (beperking) vd dekking
Verval van dekking bij zware fouten/ook opzet.
(bv. dronkenschap achter het stuur)
Faillissement
Muntontwaarding/ Stel brandverzekering en je bent verzekert voor de
HOOFDSTUK 1. INLEIDING
A. ALGEMEEN
B. WETGEVING VERZEKERINGEN
HOOFDSTUK 2. INDELING VERZEKERINGEN
1. Verplichte en facultatieve verzekeringen
2. Verzekeringen op premie en onderlinge verzekeringen
3. Niet-leven en levensverzekeringen
4. Verzekeringstakken
5. Indeling in deel 4 Verzekeringswet
Verzekeringen bedoelt om ons te beschermen tegen een tal van risico’s.
Risico’s die aanwezig zijn in het leven, die onze bestaanszekerheid bedreigen zoals ziekte,
ongeval, diefstal van onze zaken, schade aan ons vermogen.
Risico’s: een toekomstige, onzekere gebeurtenis die mogelijks schade veroorzaakt
HOOFDSTUK 1. INLEIDING
A. ALGEMEEN
• Ons te beschermen tegen risico’s:
• 3 beschermingswijzen
Preventieve maatregelen: Worden soms verplicht door verzekeringsovereenkomsten.
Dit om te voorkomen dat Bv. in een verzekeringsovereenkomst kan men verplichten
een risico zich voordoet. om speciale anti-diefstalsystemen te installeren in u huis.
Of in kader omniumverzekering kan men verplichten om anti-
diefstalsystemen te installeren in u auto.
Brandverzekering eenvoudige risico’s: brand/rookmelders
zijn contractueel verplicht door u verzekeringsovereenkomst
maar ook wettelijk verplicht in elke wooneenheid.
Intertemporele spreiding: Betekent dat je de financiële last van een risico, dat zich in de
toekomst voordoet, dat je daar nu al een soort oorlogskas
voor aanlegt, dat je daar nu al voor spaart.
Bv. huis dat in brand vliegt, je kunt daar nu al voor sparen.
Interpersonele spreiding: spreiding risico over meerdere personen heen bv. ziekte,
ongeval die onze bestaanszekerheid bedreigen bv. verlies van
inkomsten, AH.
Vb. kinderen
Vb. sociale zekerheid
,Kinderen:
Ouders hebben een onderhoudsverplichting tegenover kinderen, maar ook omgekeerd!
In ontwikkelingslanden heeft men zeer veel kinderen. Reden? Omdat die kinderen
meewerken in de landbouweconomie, maar ook omdat die kinderen op oudere leeftijd
zorgen voor de ouders. Dit is ook de reden waarom men veel kinderen heeft.
Napoleon heeft daarom in de code civile ook adoptie ingevoerd.
Ouders naar woonzorgcentrum huis verkopen.
Dit voor de opbrengst en om het woonzorgcentrum hiermee te bekostigen, kostprijs
gemiddeld: 2182 euro/maand.
Ouders proberen om in een OCMW centrum te geraken, die zullen bijpassen. OCMW zal zich
beroepen op de onderhoudsverplichting van de kinderen. = intertemporele spreiding.
- Kindersterfte: veel kinderen
- Kinderloosheid: adoptie
- Kinderen: onderhoudsverplichting (art. 205 en 206 oud BW)
Sociale zekerheid: sinds sociaal pact 1944: (ontstaan na WOII)
= Wettelijk systeem waarbij de overheid sociale bijdragen int, om sociale risico’s te
verzekeren.
Sociale risico’s: risico’s waarbij u mogelijkheid om een normaal beroepsinkomen te
verwerven daalt, en waarbij er ook verlies is van levensstandaard.
Ruim maar beperkt, zal niet alle risico’s dekken bv. arbeidsongeschiktheidsuitkering: vanaf
2de maand: 67% van het brutoloon, ambtenaar 100% want bouwt ziektedagen op per jaar.
Ook verplichte ziekteverzekering, VS kun je failliet gaan aan je gezondheidsproblemen.
Pensioen ambtenaar berekent op de laatste 10 dienstjaren, nu verlengen 20 jaar, termijn
laatste 40 jaar. Ambtenaren moeten hoger pensioen hebben omdat pensioen uitgesteld loon
is. Lonen lager dan werknemers in de privé.
- Aanvankelijk enkel arbeiders, nadien uitgebreid tot andere categorieën:
verschillende behandeling is historisch ontstaan
- Grosso modo drie stelsels: werknemers, ambtenaren en de restcategorie: de
zelfstandigen
A. ALGEMEEN
• Beschermingswijzen zijn ontoereikend (preventieve maatregelen zijn niet voldoende)
• Oplossing: verzekering op aanvulling van de normale preventieve maatregelen
- Combinatie van interpersonele en intertemporele spreiding (sparen) van één
of meer risico’s tussen dragers van een gelijksoortig risico
- Bv. iedereen die eigenaar is van een woning heeft brandverzekering,
autoverzekering gelijkaardige risico’s. Spreiden over de tijd en tussen alle
verschillende risiconemers. Verzekeringen kunnen risico’s helpen dragen
, • Oorsprong van verzekeringen
= tijdsgebonden, worden bepaald door het tijdperk waarin ze spelen.
1ste verzekering uit het tijdperk van de Babylonische tijdperk; wetboek van Hammurabi.
Daarin staat regel dat caravanreizigers, als 1 caravanreiziger wordt overvallen dat alle
medereizigers de schade mee moeten vergoeden. = temporele spreiding
Echte verzekeringen zijn ontstaan in de 14-15de eeuw met ontdekkingsreizen, waarbij men
kostbare ladingen vervoerde die men wou verzekeren = ontstaan schadeverzekeringen.
19de Industriële revolutie, productie op 1 en dezelfde plaats en het uitvinden
stoommachines, treinen. Eigen industriële revolutie: heel veel machines op 1 plaats, heel
veel schade gevallen namelijk arbeidsongevallen.
9/11: dekking voor levensverzekering en terrorisme, sindsdien verplicht gemaakt. Bv.
terrorisme verplicht gedekt in BA-autoverzekering en arbeidsongevallenverzekering.
Andere risico: zoals drones de dekking voor BCONAH voor drones staat in de familiale
verzekering/ BA-privéleven komt tss voor degene die schade heeft veroorzaakt (voor wie?
schade verzekeringsnemer en alle inwonende gezinsleden, dekt BCONAH).
Verzekeringen tegen internetfraude/ phishing.
• Tekortkomingen van verzekeringen: afh van het risico
• Selectie en antiselectie: resulteert in hoge premies of onverzekerbaarheid
Selectie: Betekent dat de verzekeraar enkel de risico’s wil verzekeren die
laag zijn, en niet de risico’s wil verzekeren die hoog zijn.
Bv. juweliers, verzekeraars gaan niet graag juweliers verzekeren
omwille van de omvang vd schade.
Hoge premie juweliers voor de verzekerbaarheid.
Antiselectie: Enkel verzekeringsnemer met een hoog risico wil een verzekering,
en kandidaat-verzekeringsnemer met een laag risico willen geen
verzekering.
Bv. een autobestuur die maar 100 km per jaar rijdt, wil geen
autoverzekering omdat het risico zodanig laag is. <> Taxichauffeur
die 100 duizend km rijden per jaar willen dit net wel, omdat de
kans op ongevallen zeer hoog is.
Bv. iemand die op de 5de verdieping woont wil geen verzekering
tegen overstroming, want er is geen risico.
Beide zorgen voor veel te hoge premies of dat er geen
verzekering mogelijk is, schadegevallen moeten over een beperkt
aantal mensen verdeeld worden.
, • Oplossingen: verplichte verzekeringen/verplichte dekkingen
Verplichte verzekeringen:
• BA-autoverzekering, brandverzekering niet verplicht maar
dekking voor natuurrampen en overstromingen verplicht voor
iedereen die een brandverzekering heeft.
Premies worden zo beheersbaar, omdat ze worden
verspreid worden over verzekeringsnemers met een hoog en
laag risico.
• Tekortkomingen van verzekeringen:
Moral Hazard: = risico verhogend gedrag omwille van het feit dat je weet dat je
verzekert bent.
Bv. Je hebt 2 auto’s, 1 auto is een Polo van 2006 met 300.000 km
op de teller en de andere auto is een Porsche. De Polo zal niet
omnium verzekert zijn, de Porsche wel.
Stel je zet u auto aan de luchthaven van Zaventem, dan zal je met
de Porsche gaan aangezien deze verzekert is tegen
diefstal/krassen. Je bent verzekert dus je zal risico verhogend
gedrag tonen.
Oplossing? Verzekeraars zorgen ervoor dat de verzekeringsnemer
een deel van het risico zelf zal dragen. Dit door een hogere
franchise/vrijstelling = eerste deel vd schade die je zelf betaalt.
Dit tempert risico verhogend gedrag.
Engelse vrijstelling: vrijstelling die meestal hoger ligt dan een
gewone vrijstelling. bv. omniumverzekering vrijstelling van 600
euro, Engelse vrijstelling zal 850 euro zijn. Betekent zodra de
schade het bedrag van de vrijstelling overschrijdt wordt de
vrijstelling kwijtgescholden bv. meer dan 850 euro schade moet je
ze niet dragen. Zorgt ervoor dat je gedrag risico verhogend werkt.
Bonus-malus: systeem speelt bij autoverzekering, waarbij premie
afhankelijk is hoe hoog u bonus-malus is, hoe hoger hoe hoger u
premie. Bonus-Malus zal verhogen als je een verkeersongeval hebt
waarbij je in fout bent.
Omniumverzekering is geen verzekering voor u AH, is een
verzekering voor schade aan een zaak. Een BA-autoverzekering is
burgerlijke verzekering.
Plafonnering (beperking) vd dekking
Verval van dekking bij zware fouten/ook opzet.
(bv. dronkenschap achter het stuur)
Faillissement
Muntontwaarding/ Stel brandverzekering en je bent verzekert voor de