HOOFDSTUK 1B
OPVOEDINGSWETENSCHAP
TUSSEN WAARHEID,
BRUIKBAARHEID EN ZINVOLHEID
1
, 1. DIENSTBARE WETENSCHAP
• Deze module onderzoekt de verscheidenheid aan pedagogische theorieën en de oorzaken daarvan.
→ In het eerste hoofdstuk werd al besproken dat de verschillen voortkomen uit hoe menselijke
veranderingen worden bekeken.
→ In het tweede hoofdstuk zijn de verschillen gekoppeld aan de verschillende
opvoedingsvragen en verantwoordelijkheden.
• In deze module worden de verschillen verder verkend, vooral in relatie tot technische en ethische
vragen over het gebruik van macht in opvoeding, en pragmatische vragen die ontstaan in verschillende
opvoedkundige contexten zoals onderwijs en gezin.
• Een belangrijk onderwerp is de pedagogische verscheidenheid die voortkomt uit verschillende
opvattingen over hoe pedagogische theorie en wetenschap nuttig kunnen zijn voor de opvoeding.
→ Pedagogische theorieën zijn niet alleen gericht op het beschrijven van opvoedingspraktijken,
maar willen ook deze praktijken verbeteren en ondersteunen.
→ Er bestaan verschillende meningen over hoe theorieën kunnen bijdragen aan de opvoeding.
→ Deze meningsverschillen zijn niet alleen gebaseerd op verschillende opvattingen over wat
opvoeding inhoudt, maar ook op verschillende visies op de wetenschappelijkheid van
pedagogische theorieën.
• Er zijn verschillende antwoorden op de vraag hoe pedagogische theorieën als wetenschap nuttig
kunnen zijn voor de opvoedingspraktijk.
→ Deze verschillen tonen aan dat er diverse opvattingen zijn over opvoeding en de complexiteit
van de opvoedingsrealiteit.
• De module beschrijft drie verschillende opvattingen: empirische, handelingsgerichte en
hermeneutische theorieën.
→ Deze indeling wijkt af van de gangbare benadering die pedagogiek ziet als een
'driestromenland' op basis van Habermas' theorie van kennisbelangen.
→ Er zal ook aandacht zijn voor andere mogelijke indelingen in de pedagogische wetenschap.
2. WAARHEID ALS DIENSTBAARHEID INZICHT VAN DE EMPIRISCH-ANALYTISCHE PEDAGOGIEK
2.1 DIENSTBAARHEID VAN DE WETENSCHAP
• De verscheidenheid in pedagogische theorieën komt voort uit verschillende opvattingen over hoe
opvoeding en pedagogische wetenschap dienen te functioneren.
• Pedagogische theorieën hebben niet alleen tot doel te beschrijven wat opvoeding is, maar ook om
opvoeding te verbeteren en te ondersteunen.
• Er zijn verschillende meningen over de rol van pedagogische theorieën in de opvoedingspraktijk.
2.2 WAARHEID EN EMPIRISCH ANALYTISCH PEDAGOGIEK
• De kern van empirisch-analytische pedagogiek is het streven naar waarheid en objectieve kennis over
opvoeding. Dit betekent dat opvoedingswetenschap gericht is op het achterhalen van de werkelijke
aard van opvoeding door middel van feiten en gegevens.
2
OPVOEDINGSWETENSCHAP
TUSSEN WAARHEID,
BRUIKBAARHEID EN ZINVOLHEID
1
, 1. DIENSTBARE WETENSCHAP
• Deze module onderzoekt de verscheidenheid aan pedagogische theorieën en de oorzaken daarvan.
→ In het eerste hoofdstuk werd al besproken dat de verschillen voortkomen uit hoe menselijke
veranderingen worden bekeken.
→ In het tweede hoofdstuk zijn de verschillen gekoppeld aan de verschillende
opvoedingsvragen en verantwoordelijkheden.
• In deze module worden de verschillen verder verkend, vooral in relatie tot technische en ethische
vragen over het gebruik van macht in opvoeding, en pragmatische vragen die ontstaan in verschillende
opvoedkundige contexten zoals onderwijs en gezin.
• Een belangrijk onderwerp is de pedagogische verscheidenheid die voortkomt uit verschillende
opvattingen over hoe pedagogische theorie en wetenschap nuttig kunnen zijn voor de opvoeding.
→ Pedagogische theorieën zijn niet alleen gericht op het beschrijven van opvoedingspraktijken,
maar willen ook deze praktijken verbeteren en ondersteunen.
→ Er bestaan verschillende meningen over hoe theorieën kunnen bijdragen aan de opvoeding.
→ Deze meningsverschillen zijn niet alleen gebaseerd op verschillende opvattingen over wat
opvoeding inhoudt, maar ook op verschillende visies op de wetenschappelijkheid van
pedagogische theorieën.
• Er zijn verschillende antwoorden op de vraag hoe pedagogische theorieën als wetenschap nuttig
kunnen zijn voor de opvoedingspraktijk.
→ Deze verschillen tonen aan dat er diverse opvattingen zijn over opvoeding en de complexiteit
van de opvoedingsrealiteit.
• De module beschrijft drie verschillende opvattingen: empirische, handelingsgerichte en
hermeneutische theorieën.
→ Deze indeling wijkt af van de gangbare benadering die pedagogiek ziet als een
'driestromenland' op basis van Habermas' theorie van kennisbelangen.
→ Er zal ook aandacht zijn voor andere mogelijke indelingen in de pedagogische wetenschap.
2. WAARHEID ALS DIENSTBAARHEID INZICHT VAN DE EMPIRISCH-ANALYTISCHE PEDAGOGIEK
2.1 DIENSTBAARHEID VAN DE WETENSCHAP
• De verscheidenheid in pedagogische theorieën komt voort uit verschillende opvattingen over hoe
opvoeding en pedagogische wetenschap dienen te functioneren.
• Pedagogische theorieën hebben niet alleen tot doel te beschrijven wat opvoeding is, maar ook om
opvoeding te verbeteren en te ondersteunen.
• Er zijn verschillende meningen over de rol van pedagogische theorieën in de opvoedingspraktijk.
2.2 WAARHEID EN EMPIRISCH ANALYTISCH PEDAGOGIEK
• De kern van empirisch-analytische pedagogiek is het streven naar waarheid en objectieve kennis over
opvoeding. Dit betekent dat opvoedingswetenschap gericht is op het achterhalen van de werkelijke
aard van opvoeding door middel van feiten en gegevens.
2
