Samenvatting Muziek (alles)

Muziek
Muzische vorming


Wat is muzische vorming?

Muzen = De muzen waren negen Griekse godinnen die kunst en wetenschap
inspireerden,
zoals lyriek, muziek en tragedie.

- Erato: lyriek & lied
- Euterpe: fluitspel
- Melpomene: strategie


Volgens Koen Crul:
• Muzische vorming draait om zich uitdrukken en kennismaken met de
kunsten.
• Muzisch werken betekent je eigen beleving vormgeven via kunst.
• Leren gebeurt ervaringsgericht: niet via theorie, maar door te doen.
• Zo ga je de muzische wereld beleven, ervaren en genieten.
• Kinderen komen hier vanzelf mee in contact via spel, zingen en dansjes.

Muzische activiteiten vertrekken vanuit de eigen beleving van kinderen
(ervaringen, emoties, verbeelding).

Er is een onderscheid tussen impressie (indrukken opdoen, inspiratie,
exploreren) en
expressie (jezelf uitdrukken en vormgeven).

Creativiteit van leerlingen staat centraal: ze fantaseren, experimenteren en
ontwikkelen ideeën.

Muzisch werken is een proces van indruk → verwerking → verbeelding →
uitwerking → realisatie.

Om je goed te kunnen uitdrukken heb je muzische taal nodig: begrijpen hoe een
kunstvorm
werkt helpt om er zelf mee aan de slag te gaan.

Koen Crul benadrukt dat zowel kennismaken met kunst als expressief uiten even
belangrijk zijn.



Muziek in de basisschool

Verschillende muzikale activiteiten


1

,1. Zingen
•Keuze van het liedrepertoire (afgestemd op de doelgroep)
enthousiasme en interesse •Er is een onderscheid tussen schoolrepertoire
en het liedrepertoire dat kinderen van
buiten de school kennen (via radio, tv en andere digitale kanalen).
2. Luisteren
• Kinderen luisteren naar hun eigen muziek en naar muziek van anderen.
• Ze kunnen al luisteren vanaf het moment dat ze geboren worden, zelfs in de
baarmoeder horen baby’s al geluiden.

• Doel luisteren naar muziek diverse soorten en stijlen muziek herkennen en zo
een
brede muzikale smaak ontwikkelen.

De ontwikkeling van een muzikaal gehoor en een muzikaal geheugen helpt om
- structuur in de muziek waar te nemen
- verschillende muzikale kenmerken te kunnen waarnemen, ervaren en
benoemen

3. Muziek maken

Onderverdeeld in:
• het eerder toevallig veroorzaken van klanken vanuit exploreren en
experimenteren
(bv. jonge kinderen die gefascineerd zijn door de klank van een voorwerp)
• het eerder gericht bijeenplaatsen van klanken
(bv. met aandacht voor klanksterkte en de duur van klanken.)

Voordelen experimenteren:
• de mogelijkheden van materialen en instrumenten kennen
• leren omgaan met verschillende klankeigenschappen
(bv. hard en zacht, lang en kort of hoog en laag)


4. Muziek lezen en noteren

A) het traditionele notenschrift (bv. door mee te lezen terwijl ze naar muziek
luisteren).
B) de grafische notatie: wordt vooral gebruikt in de basisschool:
• het gebruik van eenvoudige grafische symbolen
• kinderen kunnen die gebruiken om zelf muziek te lezen, te ontwerpen en te
spelen
• creatief denken wordt gestimuleerd


5. Bewegen op muziek

• Kleuters bewegen altijd mee met de muziek die ze maken of horen.
• Bij de lagere school stimuleren we het bewegen op muziek ook nog in functie


2

,van een betere ontwikkeling. Bv. ze leren meestappen of klappen in de maat van
de muziek.




Minimumdoelen

Regels in de minimumdoelen

Scholen bepalen zelf hun lessen, maar werken binnen door de overheid
opgelegde minimumdoelen die aangeven wat leerlingen moeten kennen en
kunnen.

 Gewoon basisonderwijs: vaste vakken (o.a. muzische vorming) en
aandacht voor vaardigheden en attitudes. Minimumdoelen liggen vooral op
Nederlands, Wiskunde en STEM, en worden gebruikt om de
leerontwikkeling te volgen.

 Vierde leerjaar: zelfde doelen als in het zesde, behalve Frans;
meerderheid van de leerlingen moet ze halen.

 Kleuteronderwijs: voor het eerst minimumdoelen, met focus op
woordenschat, luistervaardigheid en getalbegrip, zodat kleuters gelijker
starten.

 Buitengewoon basisonderwijs: dezelfde minimumdoelen vormen de
basis voor een individueel aangepast curriculum.

 Leerplan: scholen beschrijven hierin hoe ze de minimumdoelen
realiseren.

 Voor muzische vorming zijn er doelen per domein en domein
overschrijdende doelen (o.a. voor muziek) voor het 4de en 6de leerjaar.



Het belang van muziek voor de ontwikkeling van
kinderen

Kinderen ontwikkelen zich op muzikaal vlak in zingen, luisteren en bewegen.
Voor iedere vorm van ontwikkeling zijn goede stimulansen nodig.

Het is noodzakelijk goed muziekonderwijs aan te bieden om de muzikale
ontwikkeling te stimuleren.


3

, Een breed en gevarieerd onderwijsaanbod prikkelt de hersenen en
ondersteunt de
ontwikkeling.


1. ZINGEN

 Stimuleert het muzikaal voorstellingsvermogen en het geheugen. (het
bevordert de muzikale ontwikkeling) zingen helpt om iets te onthouden.

 Ondersteunt taalvorming door nieuwe woorden en betekenissen te leren.

 Draagt bij aan culturele ontwikkeling en culturele identificatie.

 Versterkt de sociaal-emotionele ontwikkeling en het groepsgevoel.




LUISTEREN

 Bevordert muzikale, culturele en taalkundige ontwikkeling.

 Helpt kinderen zich te oriënteren in een cultuur met veel muziek.

 Maakt het verschil duidelijk tussen luisteren en horen.

 Leert kinderen open staan voor diverse soorten muziek.


MUZIEK MAKEN

 Bevordert de muzikale ontwikkeling (maat, ritme, samenspel).

 Stimuleert een verregaande auditieve ontwikkeling.(belangrijk voor de
taalontwikkeling)

 Draagt bij aan de creativiteits-ontwikkeling.


LEZEN EN NOTEREN

 Ondersteunt receptie (luisteren).

 Ondersteunt (re)productie (uitvoeren).

 Ondersteunt reflectie (nadenken over muziek).


BEWEGEN OP MUZIEK

 Stimuleert het ervaren, ontdekken en benoemen van verschillend klanken,
vormen en
betekenissen van muziek.

 Ze ontwikkelen bewegings-vaardigheden (tijd, kracht, ruimte, lichaam).


4