WEGVERKEERRECHT
WETGEVING
Wegverkeerswet 16 maart 1968
- Is eigenlijk een coördinerend KB
KB Technische eisen 15 maart 1968
Wet Technische eisen 21 juni 1985
Wegverkeersreglement KB 1 december 1975 (‘Wegcode’)
- Bepaalt hoe je u moet gedragen in het verkeer -> bevat echt de verkeersregels
Rijbewijs : KB’s 23 maart 1998 en 10 juli 2006
- Reglementering wordt toegelicht mbt het bekomen van een rijbewijs
- 23 maart 1998 -> bevat ook bijlagen
o In bijlagen wordt nauwkeurig beschreven onder welke voorwaarden men een rijbewijs kan/mag
hebben
Bijzondere regelgeving
- Brom- en motorfietsen -> KB 10 oktober 1974 + Wet 21 juni 1985
- Signalisatie van wegenwerken -> MB 7 mei 1999
- Plaatsing en afmetingen verkeerstekens -> MB 11 oktober 1976
Inschrijving voertuigen -> KB 20 juli 2001
Graadbepaling van de inbreuken -> KB 30 september 2005
- Elke inbreuk op de Wegcode wordt ingedeeld in een graad van 1 tem 4
o 1 = minst ernstige inbreuken
o 4 = meest ernstige inbreuken
- Belang: graad bepaalt de strafmaat
WAM-wet 21 november 1989 (m.i.v. KB 14 december 1992 betreffende de modelovereenkomst voor de
verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen, vervangen door KB van 16 april 2018;
modelovereenkomst gewijzigd door KB van 5 februari 2019)
- Wegverkeerrecht is 1 van de domeinen waar er een wettelijk verplichte verzekering voorzien is
- Gaat om verzekering voor eigen aansprakelijkheid (BA; Burgerlijke Aansprakelijkheid)
- Niet verplicht: verzekering voor eigen schade (omniumverzekering)
- KB 16 april 2018: modelovereenkomst
o Wettelijk verplichte verzekering dus verzekeringsmaatschappijen mogen inhoud ook niet
zomaar wijzigen
Strafwetboek / Wetboek van Strafvordering
- Wanneer verkeerszaak voor de politierechtbank behandeld wordt -> regels van strafrechtspleging
worden toegepast
- Art. 418-420 Sw.: onopzettelijke slagen en verwondingen en onopzettelijke doding -> vanaf er een
verkeersongeval met gekwetsten is, zijn deze artikelen automatisch van toepassing
o 3 bestanddelen: fout, lichamelijke schade en oorzakelijk verband
§ Fout = inbreuk op de Wegcode
- Art. 407 Sw.: opzettelijke belemmering van het verkeer
o Bijv. manifestaties, sociale protesten waarbij autosnelweg geblokkeerd wordt
(oud) Burgerlijk Wetboek
Gerechtelijk Wetboek (bv. inzake bevoegdheid politierechtbank)
, - Wanneer zaak voor burgerlijke afdeling van politierechtbank komt
- Alles wat bevoegdheid betreft (ook van strafgerechten)
WEGVERKEERSWET
INLEIDING
DE WEGVERKEERSWET SENSU STRICTO
In werkelijkheid: KB van 16 maart 1968 tot coördinatie van bestaande van bestaande wetten -> coördinerend KB
van allerlei oudere verkeerswetten MAAR heeft wel waarde van wet
Opschrift: “Wet betreffende de politie over het wegverkeer”
Vrij veel aanpassingen, oa
- Wet van 7 februari 2003
o Bijv. invoering van superboeten
- Wet 20 juli 2005
o Bijv. afzwakking van superboeten
- Wet 9 maart 2014
o Bijv. invoering alcoholslot
- Wet van 6 maart 2018 ter verbetering van de verkeersveiligheid (zie ook wet van 2 september 2018)
Beperkte omvang: 70 à 80 artikelen
- Omvat wel alle principes mbt de belangrijkste overtredingen en misdrijven, de
opsporingsbevoegdheden, de opsporingsmethodes, verschillende straffen
WVW telt acht titels
- Titel IIIbis nooit in werking getreden -> ging over het rijbewijs met punten
o Ooit ingevoerd door Jean-Luc Dehaene
o Nooit een KB gekomen dat de inwerkingtreding van deze artikelen regelt
o Men wil in het beoordelen van verkeersovertreders, naast de vroegere veroordelingen, ook
rekening houden met minnelijke schikkingen -> Hoe kan dit praktisch georganiseerd worden?
Minnelijke schikkingen worden bijgehouden door de politie, maar komen niet op het
strafregister
BEVOEGDHEDEN INZAKE WEGVERKEERSRECHT
Hoofdverantwoordelijkheid voor verkeersregels: Koning (art. 1, eerste lid WVW)
- Straffen worden door wetgevende macht opgelegd, maar Wegcode is een KB
Bevoegdheden voor gewesten
- 6e staatshervorming -> Vlaamse overheid werd (gedeeltelijk) bevoegd voor mobiliteit en
verkeersveiligheid
o Alles wat betrekking heeft op de rijopleiding
o Maximaal toegelaten massa’s
o Sensibilisering en informatie mbt verkeersveiligheid
- Snelheidsbeperkingen op openbare wegen
o Met uitzondering van autosnelwegen -> federale bevoegdheid
Bevoegdheden voor gemeenten
- Mogen eigen politiereglementen uitvaardigen mbt openbare wegen op het grondgebied van de gemeente
(artikel 8 WVW)
o Met uitzondering van autosnelwegen -> federale bevoegdheid
- Eigen politiereglementen mogen hoogstens aanvullend karakter bij federale en regionale reglementen
(artikel 3 WVW)
, - Voorlegging van politiereglement aan regionale minister van mobiliteit -> deze moet verifiëren of dit niet
strijdig is met federale en regionale reglementen; minister van mobiliteit heeft 60 dagen om te reageren
(artikel 3 §2 WVW)
Minister van mobiliteit heeft initiatiefrecht mbt gemeenschappelijk vervoer
- Kan aan gemeenten voorstellen doen om hun aanvullende reglementen aan te passen ten behoeve van
gemeenschappelijk vervoer
- Indien gemeente weigert -> minister kan zelf het aanvullend reglement vaststellen
Provincies hebben geen bevoegdheid (art. 6 WVW)
- Wel enkele bevoegdheden mbt onderhoud van provinciale wegen
- Geen bevoegdheid op vlak van reglementering
BIJZONDERE SANCTIES EN MISDRIJVEN IN DE WEGVERKEERSWET
Titel IV: bestraffing van overtreding van verkeersreglementen
- Oa inbreuken op de Wegcode worden bestraft
- Op basis van zwaarte of graad van overtreding -> KB 30 september 2005
Art. 29, §3 WVW: Snelheidsovertredingen
Bijzondere regels mbt aansprakelijkheid, herhaling, …
Bijzondere misdrijven
- Vluchtmisdrijf
- Sturen onder invloed van alcohol of andre stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden
- Misdrijven mbt het rijbewijs
o Bijv. rijden wanneer men vervallen is verklaard van het recht op sturen
o Bijv. rijden zonder rijbewijs
- Tegenwerking van opsporing en vaststelling van overtredingen
- Toevertrouwen van voertuig aan persoon die niet in het bezit is van een rijbewijs
- …
Bijzondere sancties
- Verval van recht tot sturen
- Immobilisering van het voertuig
- Intrekking van het rijbewijs
- Alcoholslot
- Verbeurdverklaring van voertuigen
- …
SPECIFIEKE MISDRIJVEN
VLUCHTMISDRIJF
Art. 33 WVW
DEFINITIE
Waarom is vluchtmisdrijf strafbaar? Wanneer iemand vluchtmisdrijf pleegt, wordt het zeer moeilijk of onmogelijk
om de precieze omstandigheden te achterhalen of de nuttige vaststellingen mogelijk te maken
- Nuttige vaststellingen = identiteit van bestuurder, staat van betrokken voertuig(en), vaststellingen mbt
de persoon en de staat van de persoon, …
- Slachtoffer riskeert dubbel slachtoffer te zijn, omdat hij niemand heeft om zijn schade op te verhalen
, Voor 1924: niet strafbaar
- Kwam toen minder voor omdat er minder verkeer was
- Men verkeerde in de logica dat het bestraffen van vluchtmisdrijf eigenlijk neerkwam op het verplichten
van zelfincriminatie
Twee vormen (art. 33 §1 WVW):
- 1º: Eigen voertuig is aanleiding of oorzaak
- 2º: Men is betrokken als persoon zonder voertuig
o Bijv. voetganger steekt over zonder te kijken, waardoor er een auto moet uitwijken en hierdoor
tegen een andere auto botst.
Evolutie inzake bestraffing: steeds zwaarder bestraft
- Recente verstrenging met de wet van 6 maart 2018
o Oa onderscheid gemaakt tussen verkeersongeval met gekwetsten en een ongeval met
dodelijke afloop
o Maximumstraf werd verhoogd: van 2 jaar naar respectievelijk 3 en 4 jaar
§ = duidelijk signaal van wetgever voor aanpak van deze problematiek
Bijzonder regime van herhaling/recidive
- Bepalingen van Strafwetboek zijn niet van toepassing
CONSTITUTIEVE ELEMENTEN
(1) Verkeersongeval
- Niet-opzettelijk veroorzaakte plotse en abnormale gebeurtenis met schadelijke gevolgen voor derden,
ongeacht ernst of aard van de schadelijke gevolgen
o Ongeacht aard -> kan materieel of lichamelijk zijn
o Dus indien er geen schade is -> geen verkeersongeval
o Opzettelijke aanrijding -> geen verkeersongeval
- Minstens 1 bewegend voertuig betrokken
o Bijv. botsing tussen 2 voetgangers -> geen verkeersongeval -> terugvallen op gemeenrechtelijke
aansprakelijkheid
- Niet vereist dat betrokken partijen elkaar raken
(2) Openbare plaats
- = de openbare weg, de terreinen toegankelijk voor het publiek en de niet-openbare terreinen die voor een
zeker aantal personen toegankelijk zijn
o Openbare weg = weg open voor het verkeer, onafhankelijk van de officiële benaming, het
uitzicht en het eigendomsrecht, waar het publiek in het algemeen toegelaten is om er te komen
of er minstens wordt geduld
- Niet: oprit tot privéwoning
- Wel: terreinen die alleen toegankelijk zijn voor leveranciers
- Cass.: zelfs als men zich aan de ingang moet legitimeren, is er nog sprake van een openbare plaats ->
het is dus nog steeds mogelijk om daar vluchtmisdrijf te plegen
- WAM -> aansprakelijkheidsverzekeraar komt ook pas tussen wanneer het ongeval zich op een openbare
plaats heeft voorgedaan
(3) Nemen van de vlucht
- Niet te letterlijk interpreteren
- Moet niet onmiddellijk; kan ook enige tijd na het ongeval
- Niet noodzakelijk vanop de plaats van het ongeval
o Bijv. vlucht uit het politiecommissariaat voorafgaand aan een alcoholtest -> nog steeds
vluchtmisdrijf, want de nuttige vaststellingen kunnen niet gedaan worden
- Niet vereist dat men fysiek wegvlucht
o Cass. 1995: ook het feit dat men aan de verbalisanten bedrieglijk verzwijgt dat men betrokken is
bij een ongeval, kan gecatalogeerd worden als ‘de vlucht nemen’
WETGEVING
Wegverkeerswet 16 maart 1968
- Is eigenlijk een coördinerend KB
KB Technische eisen 15 maart 1968
Wet Technische eisen 21 juni 1985
Wegverkeersreglement KB 1 december 1975 (‘Wegcode’)
- Bepaalt hoe je u moet gedragen in het verkeer -> bevat echt de verkeersregels
Rijbewijs : KB’s 23 maart 1998 en 10 juli 2006
- Reglementering wordt toegelicht mbt het bekomen van een rijbewijs
- 23 maart 1998 -> bevat ook bijlagen
o In bijlagen wordt nauwkeurig beschreven onder welke voorwaarden men een rijbewijs kan/mag
hebben
Bijzondere regelgeving
- Brom- en motorfietsen -> KB 10 oktober 1974 + Wet 21 juni 1985
- Signalisatie van wegenwerken -> MB 7 mei 1999
- Plaatsing en afmetingen verkeerstekens -> MB 11 oktober 1976
Inschrijving voertuigen -> KB 20 juli 2001
Graadbepaling van de inbreuken -> KB 30 september 2005
- Elke inbreuk op de Wegcode wordt ingedeeld in een graad van 1 tem 4
o 1 = minst ernstige inbreuken
o 4 = meest ernstige inbreuken
- Belang: graad bepaalt de strafmaat
WAM-wet 21 november 1989 (m.i.v. KB 14 december 1992 betreffende de modelovereenkomst voor de
verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen, vervangen door KB van 16 april 2018;
modelovereenkomst gewijzigd door KB van 5 februari 2019)
- Wegverkeerrecht is 1 van de domeinen waar er een wettelijk verplichte verzekering voorzien is
- Gaat om verzekering voor eigen aansprakelijkheid (BA; Burgerlijke Aansprakelijkheid)
- Niet verplicht: verzekering voor eigen schade (omniumverzekering)
- KB 16 april 2018: modelovereenkomst
o Wettelijk verplichte verzekering dus verzekeringsmaatschappijen mogen inhoud ook niet
zomaar wijzigen
Strafwetboek / Wetboek van Strafvordering
- Wanneer verkeerszaak voor de politierechtbank behandeld wordt -> regels van strafrechtspleging
worden toegepast
- Art. 418-420 Sw.: onopzettelijke slagen en verwondingen en onopzettelijke doding -> vanaf er een
verkeersongeval met gekwetsten is, zijn deze artikelen automatisch van toepassing
o 3 bestanddelen: fout, lichamelijke schade en oorzakelijk verband
§ Fout = inbreuk op de Wegcode
- Art. 407 Sw.: opzettelijke belemmering van het verkeer
o Bijv. manifestaties, sociale protesten waarbij autosnelweg geblokkeerd wordt
(oud) Burgerlijk Wetboek
Gerechtelijk Wetboek (bv. inzake bevoegdheid politierechtbank)
, - Wanneer zaak voor burgerlijke afdeling van politierechtbank komt
- Alles wat bevoegdheid betreft (ook van strafgerechten)
WEGVERKEERSWET
INLEIDING
DE WEGVERKEERSWET SENSU STRICTO
In werkelijkheid: KB van 16 maart 1968 tot coördinatie van bestaande van bestaande wetten -> coördinerend KB
van allerlei oudere verkeerswetten MAAR heeft wel waarde van wet
Opschrift: “Wet betreffende de politie over het wegverkeer”
Vrij veel aanpassingen, oa
- Wet van 7 februari 2003
o Bijv. invoering van superboeten
- Wet 20 juli 2005
o Bijv. afzwakking van superboeten
- Wet 9 maart 2014
o Bijv. invoering alcoholslot
- Wet van 6 maart 2018 ter verbetering van de verkeersveiligheid (zie ook wet van 2 september 2018)
Beperkte omvang: 70 à 80 artikelen
- Omvat wel alle principes mbt de belangrijkste overtredingen en misdrijven, de
opsporingsbevoegdheden, de opsporingsmethodes, verschillende straffen
WVW telt acht titels
- Titel IIIbis nooit in werking getreden -> ging over het rijbewijs met punten
o Ooit ingevoerd door Jean-Luc Dehaene
o Nooit een KB gekomen dat de inwerkingtreding van deze artikelen regelt
o Men wil in het beoordelen van verkeersovertreders, naast de vroegere veroordelingen, ook
rekening houden met minnelijke schikkingen -> Hoe kan dit praktisch georganiseerd worden?
Minnelijke schikkingen worden bijgehouden door de politie, maar komen niet op het
strafregister
BEVOEGDHEDEN INZAKE WEGVERKEERSRECHT
Hoofdverantwoordelijkheid voor verkeersregels: Koning (art. 1, eerste lid WVW)
- Straffen worden door wetgevende macht opgelegd, maar Wegcode is een KB
Bevoegdheden voor gewesten
- 6e staatshervorming -> Vlaamse overheid werd (gedeeltelijk) bevoegd voor mobiliteit en
verkeersveiligheid
o Alles wat betrekking heeft op de rijopleiding
o Maximaal toegelaten massa’s
o Sensibilisering en informatie mbt verkeersveiligheid
- Snelheidsbeperkingen op openbare wegen
o Met uitzondering van autosnelwegen -> federale bevoegdheid
Bevoegdheden voor gemeenten
- Mogen eigen politiereglementen uitvaardigen mbt openbare wegen op het grondgebied van de gemeente
(artikel 8 WVW)
o Met uitzondering van autosnelwegen -> federale bevoegdheid
- Eigen politiereglementen mogen hoogstens aanvullend karakter bij federale en regionale reglementen
(artikel 3 WVW)
, - Voorlegging van politiereglement aan regionale minister van mobiliteit -> deze moet verifiëren of dit niet
strijdig is met federale en regionale reglementen; minister van mobiliteit heeft 60 dagen om te reageren
(artikel 3 §2 WVW)
Minister van mobiliteit heeft initiatiefrecht mbt gemeenschappelijk vervoer
- Kan aan gemeenten voorstellen doen om hun aanvullende reglementen aan te passen ten behoeve van
gemeenschappelijk vervoer
- Indien gemeente weigert -> minister kan zelf het aanvullend reglement vaststellen
Provincies hebben geen bevoegdheid (art. 6 WVW)
- Wel enkele bevoegdheden mbt onderhoud van provinciale wegen
- Geen bevoegdheid op vlak van reglementering
BIJZONDERE SANCTIES EN MISDRIJVEN IN DE WEGVERKEERSWET
Titel IV: bestraffing van overtreding van verkeersreglementen
- Oa inbreuken op de Wegcode worden bestraft
- Op basis van zwaarte of graad van overtreding -> KB 30 september 2005
Art. 29, §3 WVW: Snelheidsovertredingen
Bijzondere regels mbt aansprakelijkheid, herhaling, …
Bijzondere misdrijven
- Vluchtmisdrijf
- Sturen onder invloed van alcohol of andre stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden
- Misdrijven mbt het rijbewijs
o Bijv. rijden wanneer men vervallen is verklaard van het recht op sturen
o Bijv. rijden zonder rijbewijs
- Tegenwerking van opsporing en vaststelling van overtredingen
- Toevertrouwen van voertuig aan persoon die niet in het bezit is van een rijbewijs
- …
Bijzondere sancties
- Verval van recht tot sturen
- Immobilisering van het voertuig
- Intrekking van het rijbewijs
- Alcoholslot
- Verbeurdverklaring van voertuigen
- …
SPECIFIEKE MISDRIJVEN
VLUCHTMISDRIJF
Art. 33 WVW
DEFINITIE
Waarom is vluchtmisdrijf strafbaar? Wanneer iemand vluchtmisdrijf pleegt, wordt het zeer moeilijk of onmogelijk
om de precieze omstandigheden te achterhalen of de nuttige vaststellingen mogelijk te maken
- Nuttige vaststellingen = identiteit van bestuurder, staat van betrokken voertuig(en), vaststellingen mbt
de persoon en de staat van de persoon, …
- Slachtoffer riskeert dubbel slachtoffer te zijn, omdat hij niemand heeft om zijn schade op te verhalen
, Voor 1924: niet strafbaar
- Kwam toen minder voor omdat er minder verkeer was
- Men verkeerde in de logica dat het bestraffen van vluchtmisdrijf eigenlijk neerkwam op het verplichten
van zelfincriminatie
Twee vormen (art. 33 §1 WVW):
- 1º: Eigen voertuig is aanleiding of oorzaak
- 2º: Men is betrokken als persoon zonder voertuig
o Bijv. voetganger steekt over zonder te kijken, waardoor er een auto moet uitwijken en hierdoor
tegen een andere auto botst.
Evolutie inzake bestraffing: steeds zwaarder bestraft
- Recente verstrenging met de wet van 6 maart 2018
o Oa onderscheid gemaakt tussen verkeersongeval met gekwetsten en een ongeval met
dodelijke afloop
o Maximumstraf werd verhoogd: van 2 jaar naar respectievelijk 3 en 4 jaar
§ = duidelijk signaal van wetgever voor aanpak van deze problematiek
Bijzonder regime van herhaling/recidive
- Bepalingen van Strafwetboek zijn niet van toepassing
CONSTITUTIEVE ELEMENTEN
(1) Verkeersongeval
- Niet-opzettelijk veroorzaakte plotse en abnormale gebeurtenis met schadelijke gevolgen voor derden,
ongeacht ernst of aard van de schadelijke gevolgen
o Ongeacht aard -> kan materieel of lichamelijk zijn
o Dus indien er geen schade is -> geen verkeersongeval
o Opzettelijke aanrijding -> geen verkeersongeval
- Minstens 1 bewegend voertuig betrokken
o Bijv. botsing tussen 2 voetgangers -> geen verkeersongeval -> terugvallen op gemeenrechtelijke
aansprakelijkheid
- Niet vereist dat betrokken partijen elkaar raken
(2) Openbare plaats
- = de openbare weg, de terreinen toegankelijk voor het publiek en de niet-openbare terreinen die voor een
zeker aantal personen toegankelijk zijn
o Openbare weg = weg open voor het verkeer, onafhankelijk van de officiële benaming, het
uitzicht en het eigendomsrecht, waar het publiek in het algemeen toegelaten is om er te komen
of er minstens wordt geduld
- Niet: oprit tot privéwoning
- Wel: terreinen die alleen toegankelijk zijn voor leveranciers
- Cass.: zelfs als men zich aan de ingang moet legitimeren, is er nog sprake van een openbare plaats ->
het is dus nog steeds mogelijk om daar vluchtmisdrijf te plegen
- WAM -> aansprakelijkheidsverzekeraar komt ook pas tussen wanneer het ongeval zich op een openbare
plaats heeft voorgedaan
(3) Nemen van de vlucht
- Niet te letterlijk interpreteren
- Moet niet onmiddellijk; kan ook enige tijd na het ongeval
- Niet noodzakelijk vanop de plaats van het ongeval
o Bijv. vlucht uit het politiecommissariaat voorafgaand aan een alcoholtest -> nog steeds
vluchtmisdrijf, want de nuttige vaststellingen kunnen niet gedaan worden
- Niet vereist dat men fysiek wegvlucht
o Cass. 1995: ook het feit dat men aan de verbalisanten bedrieglijk verzwijgt dat men betrokken is
bij een ongeval, kan gecatalogeerd worden als ‘de vlucht nemen’
