Kennisclips thema 8
Herverdelen met het
belastingstelsel
Introductie herverdelen met het
belastingstelsel
• De werking van de economie veroorzaakt ongelijkheid in primaire
inkomens (inkomens zoals ze verdiend worden in de markt)
• Inkomensoverdrachten (AOW, bijstandsuitkering, toeslagen, etc) en
belastingheffing dragen bij aan meer gelijke secundaire inkomens (en
uiteindelijk tertiaire inkomens). De Kam et al. Hst. 21.6
• Het overheidsdoel inkomensherverdeling nemen we als gegeven
- Politiek: De Nederlandse overheid streeft een “redelijke”
persoonlijke inkomensverdeling na (De Kam et al., hst 21.3).
- Draagvlak: “Nederlanders [vinden] een goede verdeling tussen arm
en rijk het belangrijkste aspect van belastingen (Bouwstenen voor
een betere belastingstelsel, p. 23).”
- Filosofie: volgens het utilitarisme leidt inkomensherverdeling tot
een toename in de welvaart (De Kam et al. hst. 17.3.2)
• Dit weblecture beantwoordt de volgende twee vragen (deze
beantwoorden is het leerdoel):
- Wat zijn de maatschappelijke kosten en baten van een
vlaktaks (of negatieve inkomstenbelasting)?
- Op welke manier draagt een arbeidskorting bij aan een
doelmatige inkomensherverdeling?
Herverdelen via de rijksbegroting
Er wordt herverdeeld via de rijksbegroting! inkomstenbelastingstelsel is
zelf ook een progressieve belasting (hogere inkomens betalen meer
belasting dan lagere)
30 % van de totale uitgaven gaan naar sociale zekerheid en deze worden
gefinancierd met belastingen en premies. Uitgaven & belastingheffing
zijn communicerende vaten.
2. De inkomstenbelasting zelf is ook een progressieve belasting. Hogere
inkomens betalen relatief meer belasting.
• Definitie progressiviteit: de gemiddelde belastingdruk stijgt met
inkomen (De Kam et val. hst.18.3.5) mensnen met hogere inkomens
moeten (gemiddeld) meer belasting betalen
, • Progressiviteit van het belastingstelsel kan volgen uit zowel de tarieven
als uit de grondslag door middel van een belastingvrije-voet of een
heffingskorting
• In bredere zin zijn dus ook de inkomensoverdrachten van belang
“Vlaktaks”
• Stel proportioneel tarief (vlaktaks) met
belastingvrijesom (bvs)
- Te betalen belasting = t*(inkomen – bvs)
- Gemiddelde druk: belasting/inkomen = t –
t*bvs/inkomen
- Als inkomen stijgt gemiddelde druk stijgt naar “t”
- progressief! (cijfervoorbeeld t = 0.3, bvs = 1000)
Vlaktaks is een simpel belastingstelsel
- Proportioneel tarief (voor iedereen gelijk) in
combinatie met een bijvoorbeeld
belastingvrijesom
- Geen belastingschijven! 1 schijf voor iedereen.
- Gemiddelde druk stijgt als het inkomen van mensen stijgt
vlaktaks is dus ook progressief en resulteert dus in herverdeling
• Bij heffingskorting (hk) exact hetzelfde resultaat!
- Te betalen belasting = t*inkomen – hk
- Gemiddelde druk = t – hk/inkomen
- Identiek wanneer hk = t*bvs. (hk = 300)
- (let op: alleen bij proportioneel tarief)
exact dezelfde uitkomst als bij belastingvrije som (let wel op enkel bij
vlaktaks)
“Vlaktaks” of “Negatieve
inkomstenbelasting”
• Stel proportioneel tarief (vlaktaks) met belastingvrijesom (bvs)
- Te betalen belasting = t*(inkomen – bvs)
- Gemiddelde druk: belasting/inkomen = t – t*bvs/inkomen
- Als inkomen stijgt gemiddelde druk stijgt naar “t”
- progressief! (cijfervoorbeeld t = 0.3, bvs = 1000)
Gemiddelde druk
• Bij heffingskorting (hk) exact hetzelfde resultaat!
- Te betalen belasting = t*inkomen – hk
- Gemiddelde druk = t – hk/inkomen
- Identiek wanneer hk = t*bvs. (hk = 300)
! (let op: alleen bij proportioneel tarief)!
Herverdelen met het
belastingstelsel
Introductie herverdelen met het
belastingstelsel
• De werking van de economie veroorzaakt ongelijkheid in primaire
inkomens (inkomens zoals ze verdiend worden in de markt)
• Inkomensoverdrachten (AOW, bijstandsuitkering, toeslagen, etc) en
belastingheffing dragen bij aan meer gelijke secundaire inkomens (en
uiteindelijk tertiaire inkomens). De Kam et al. Hst. 21.6
• Het overheidsdoel inkomensherverdeling nemen we als gegeven
- Politiek: De Nederlandse overheid streeft een “redelijke”
persoonlijke inkomensverdeling na (De Kam et al., hst 21.3).
- Draagvlak: “Nederlanders [vinden] een goede verdeling tussen arm
en rijk het belangrijkste aspect van belastingen (Bouwstenen voor
een betere belastingstelsel, p. 23).”
- Filosofie: volgens het utilitarisme leidt inkomensherverdeling tot
een toename in de welvaart (De Kam et al. hst. 17.3.2)
• Dit weblecture beantwoordt de volgende twee vragen (deze
beantwoorden is het leerdoel):
- Wat zijn de maatschappelijke kosten en baten van een
vlaktaks (of negatieve inkomstenbelasting)?
- Op welke manier draagt een arbeidskorting bij aan een
doelmatige inkomensherverdeling?
Herverdelen via de rijksbegroting
Er wordt herverdeeld via de rijksbegroting! inkomstenbelastingstelsel is
zelf ook een progressieve belasting (hogere inkomens betalen meer
belasting dan lagere)
30 % van de totale uitgaven gaan naar sociale zekerheid en deze worden
gefinancierd met belastingen en premies. Uitgaven & belastingheffing
zijn communicerende vaten.
2. De inkomstenbelasting zelf is ook een progressieve belasting. Hogere
inkomens betalen relatief meer belasting.
• Definitie progressiviteit: de gemiddelde belastingdruk stijgt met
inkomen (De Kam et val. hst.18.3.5) mensnen met hogere inkomens
moeten (gemiddeld) meer belasting betalen
, • Progressiviteit van het belastingstelsel kan volgen uit zowel de tarieven
als uit de grondslag door middel van een belastingvrije-voet of een
heffingskorting
• In bredere zin zijn dus ook de inkomensoverdrachten van belang
“Vlaktaks”
• Stel proportioneel tarief (vlaktaks) met
belastingvrijesom (bvs)
- Te betalen belasting = t*(inkomen – bvs)
- Gemiddelde druk: belasting/inkomen = t –
t*bvs/inkomen
- Als inkomen stijgt gemiddelde druk stijgt naar “t”
- progressief! (cijfervoorbeeld t = 0.3, bvs = 1000)
Vlaktaks is een simpel belastingstelsel
- Proportioneel tarief (voor iedereen gelijk) in
combinatie met een bijvoorbeeld
belastingvrijesom
- Geen belastingschijven! 1 schijf voor iedereen.
- Gemiddelde druk stijgt als het inkomen van mensen stijgt
vlaktaks is dus ook progressief en resulteert dus in herverdeling
• Bij heffingskorting (hk) exact hetzelfde resultaat!
- Te betalen belasting = t*inkomen – hk
- Gemiddelde druk = t – hk/inkomen
- Identiek wanneer hk = t*bvs. (hk = 300)
- (let op: alleen bij proportioneel tarief)
exact dezelfde uitkomst als bij belastingvrije som (let wel op enkel bij
vlaktaks)
“Vlaktaks” of “Negatieve
inkomstenbelasting”
• Stel proportioneel tarief (vlaktaks) met belastingvrijesom (bvs)
- Te betalen belasting = t*(inkomen – bvs)
- Gemiddelde druk: belasting/inkomen = t – t*bvs/inkomen
- Als inkomen stijgt gemiddelde druk stijgt naar “t”
- progressief! (cijfervoorbeeld t = 0.3, bvs = 1000)
Gemiddelde druk
• Bij heffingskorting (hk) exact hetzelfde resultaat!
- Te betalen belasting = t*inkomen – hk
- Gemiddelde druk = t – hk/inkomen
- Identiek wanneer hk = t*bvs. (hk = 300)
! (let op: alleen bij proportioneel tarief)!
