Thema 6. Rechtshandhaving
1. De Rechterlijke macht
HET GERECHTELIJK RECHT
- Organisatie/werking rechterlijke orde
- Omvat:
• Gerechtelijk privaatrecht
▪ Gemeenrecht
▪ Gerechtelijk Wetboek 1967
• Strafvordering (thema 13)
• Gerechtelijk publiekrecht
• Bijzondere regelingen van bijzondere colleges
2. Controle op naleving van het recht
A. ORGANISATIE
- Types
• Burgerlijke rechtbanken – privaatrechtelijke geschillen (alg.)
• Strafrechtbanken – strafzaken (bijz.)
• Misdrijven bekijken
• Je komt sws bij de politierechter
• Publiekrechtelijke rechtbanken (bijz.)
• Niet strikt gescheiden
• Vb. burgerlijke en strafkamers in rechtbank van eerste aanleg
o Afdeling burgerlijke rechtbank (o.a. beslagrechter, fiscale kamer,
beroep)
o Afdeling correctioneel rechtbank (o.a. onderzoeksrechter,
raadkamer, beroep) = strafrechtbank
o Afdeling familie- en jeugdrechtbank
o Kamers: jeugd, uithandengeving, familie, minnelijke
schikking
o Afdeling strafuitvoeringsrechtbank
1
, - 2 volwaardige aanleggen (pogingen) en dan kom je bij het Hof van Cassatie terecht → als
die zeggen dat de zaak weg moet dan kom je terug vanwaar je was
- Rood = strafrecht
- Geeld = arbeidsrechtbanken, ondernemingsrechtsbankt
1. Basislaag: Lagere rechtbanken
Dit zijn de rechtbanken waar bijna elke zaak begint.
Vredegerecht
• Kleine burgerlijke zaken
• Burenruzies, huurgeschillen, kleine contracten, bewind
Politierechtbank
• Verkeerszaken
• Lichte strafzaken
2. Middenlaag: Rechtbank van eerste aanleg
Een grote rechtbank met specialisaties:
✔ Burgerlijke rechtbank
→ Grote burgerlijke conflicten (schade, contracten, erfenissen)
✔ Familierechtbank
→ Echtscheiding, kinderen, alimentatie, adoptie
✔ Jeugdrechtbank
→ Minderjarigen (delinquentie + bescherming)
✔ Correctionele rechtbank
2
, → Wanbedrijven (middelzware strafzaken)
✔ Ondernemingsrechtbank
→ Zaken tussen bedrijven + faillissementen
✔ Arbeidsrechtbank
→ Werk, sociale zekerheid, arbeidsongevallen
3. Hogere rechtbanken (Beroep)
Als je niet akkoord bent met een vonnis van een lagere rechtbank.
✔ Arbeidshof
→ Beroep tegen arbeidsrechtbank
✔ Hof van Beroep
→ Beroep tegen:
• burgerlijke rechtbank
• familierechtbank
• correctionele rechtbank
• ondernemingsrechtbank
✔ Hof van Assisen
→ Zeer zware misdaden (moord, verkrachting)
→ Met jury
→ Geen beroep mogelijk
4. Top van de piramide: Hof van Cassatie
• Niet opnieuw de feiten
• Alleen: is de wet correct toegepast?
• Vernietigt vonnissen bij juridische fouten
• Spreekt zelf geen straf uit
HOE JE DE DRIEHOEK (PIRAMIDE) MOET LEZEN EN GEBRUIKEN
De piramide is eigenlijk een kaart van het gerechtssysteem.
Ze toont drie belangrijke dingen:
1. Verticale structuur = hiërarchie
3
1. De Rechterlijke macht
HET GERECHTELIJK RECHT
- Organisatie/werking rechterlijke orde
- Omvat:
• Gerechtelijk privaatrecht
▪ Gemeenrecht
▪ Gerechtelijk Wetboek 1967
• Strafvordering (thema 13)
• Gerechtelijk publiekrecht
• Bijzondere regelingen van bijzondere colleges
2. Controle op naleving van het recht
A. ORGANISATIE
- Types
• Burgerlijke rechtbanken – privaatrechtelijke geschillen (alg.)
• Strafrechtbanken – strafzaken (bijz.)
• Misdrijven bekijken
• Je komt sws bij de politierechter
• Publiekrechtelijke rechtbanken (bijz.)
• Niet strikt gescheiden
• Vb. burgerlijke en strafkamers in rechtbank van eerste aanleg
o Afdeling burgerlijke rechtbank (o.a. beslagrechter, fiscale kamer,
beroep)
o Afdeling correctioneel rechtbank (o.a. onderzoeksrechter,
raadkamer, beroep) = strafrechtbank
o Afdeling familie- en jeugdrechtbank
o Kamers: jeugd, uithandengeving, familie, minnelijke
schikking
o Afdeling strafuitvoeringsrechtbank
1
, - 2 volwaardige aanleggen (pogingen) en dan kom je bij het Hof van Cassatie terecht → als
die zeggen dat de zaak weg moet dan kom je terug vanwaar je was
- Rood = strafrecht
- Geeld = arbeidsrechtbanken, ondernemingsrechtsbankt
1. Basislaag: Lagere rechtbanken
Dit zijn de rechtbanken waar bijna elke zaak begint.
Vredegerecht
• Kleine burgerlijke zaken
• Burenruzies, huurgeschillen, kleine contracten, bewind
Politierechtbank
• Verkeerszaken
• Lichte strafzaken
2. Middenlaag: Rechtbank van eerste aanleg
Een grote rechtbank met specialisaties:
✔ Burgerlijke rechtbank
→ Grote burgerlijke conflicten (schade, contracten, erfenissen)
✔ Familierechtbank
→ Echtscheiding, kinderen, alimentatie, adoptie
✔ Jeugdrechtbank
→ Minderjarigen (delinquentie + bescherming)
✔ Correctionele rechtbank
2
, → Wanbedrijven (middelzware strafzaken)
✔ Ondernemingsrechtbank
→ Zaken tussen bedrijven + faillissementen
✔ Arbeidsrechtbank
→ Werk, sociale zekerheid, arbeidsongevallen
3. Hogere rechtbanken (Beroep)
Als je niet akkoord bent met een vonnis van een lagere rechtbank.
✔ Arbeidshof
→ Beroep tegen arbeidsrechtbank
✔ Hof van Beroep
→ Beroep tegen:
• burgerlijke rechtbank
• familierechtbank
• correctionele rechtbank
• ondernemingsrechtbank
✔ Hof van Assisen
→ Zeer zware misdaden (moord, verkrachting)
→ Met jury
→ Geen beroep mogelijk
4. Top van de piramide: Hof van Cassatie
• Niet opnieuw de feiten
• Alleen: is de wet correct toegepast?
• Vernietigt vonnissen bij juridische fouten
• Spreekt zelf geen straf uit
HOE JE DE DRIEHOEK (PIRAMIDE) MOET LEZEN EN GEBRUIKEN
De piramide is eigenlijk een kaart van het gerechtssysteem.
Ze toont drie belangrijke dingen:
1. Verticale structuur = hiërarchie
3
