Thema 12 (I)
Luik publiekrecht (bestuursrecht)
1.1 Het bestuursrecht: definitie en indelingen
1.1 Het bestuursrecht
Wat is ‘het bestuursrecht’?
- Niks te maken met venootschappen, ondernemingen
Maar wel:
- Premies/subsidities = financieel duwtje vanuit de overheid → wordt steeds minder → gevolg:
zij die al te verdienen kunnen geen aanspraak meer maken op de bouwpremies (mensen met
een universiteit diploma)
Veel ongevallen bij fietsers → verbod voor fietser om daar nog te passeren → de stad Gent heeft dit
ingevoerd → omdat het niet werd goed nageleefd gaat men strenger worden en er boetes aan vast
hangen (60euro)
→ Lokaal bestuur dat jou een sanctie opgelegd → er komt nooit op voorhand een rechten aan te pas
Bestuursrecht = Alle regels/voorwaarde die ook het bestuur in acht moet nemen
Ter herinnering: onderscheid privaat vs. publiekrecht
Privaat recht: regelt het privaat belang
Publiek recht: regelt het algemeen belang → overstijgt het induviduele
1
,Grondwettelijk recht = staatsrecht → alle regels die de staat aantast → structuur, werking van de staat
Bestuursrecht gaat niet over wetten maken (wetgevend/rechterlijke macht), maar wel over de
uitvoerende macht = het bestuur
Bestuursrecht?
“Het geheel van rechtsregels met betrekking tot de organisatie, de bevoegdheden, de werking en het
optreden van het bestuur van en de rechtsbescherming van de bestuurde tegen het overheidsoptreden”
- Definitie vanuit organiek oogpunt: uitgaande van de ‘machten’
→ Betreft de organisatie en werking van de ‘uitvoerende macht’,
→ Met uitsluiting van de wetgevende en de rechterlijke macht
→ Sluit aan bij de 3 machten leer (scheiding der machten)
- Definitie vanuit functioneel oogpunt: uitgaande van de ‘functies’
→ Betreft het ‘uitvoering geven’ aan iets (bv. wetgeving)
→ Wie/wat bestuurt er?
→ Men voert wetgevingen uit, maar het gaat verder dan dat → het kan meer dan
uitvoering geven aan iets → dus ruime invulling van het begrip bestuusrecht
Het bestuursrecht heeft betrekking op het handelen van de uitvoerende macht, maar die term omvat
méér dan enkel het uitvoeren van wetten.
Volgens artikel 37 van de Grondwet berust de uitvoerende macht bij de koning, maar in de praktijk
omvat dit een brede waaier aan overheidsorganen en administratieve instanties.
De uitvoerende macht heeft verschillende functies:
1. Uitvoerende functie – het toepassen van wetten in concrete situaties.
2. Regelgevende (reglementaire) bevoegdheid – de uitvoerende macht kan zelf regels
uitvaardigen die juridisch bindend zijn, ook al komen ze niet van de wetgevende macht.
o Voorbeelden: politiereglementen of belastingsreglementen van lokale besturen.
3. Geschillenbeslechting door besturen – sommige administratieve instanties kunnen zelf
sancties opleggen of geschillen beslechten.
2
, o Voorbeeld: een GAS-boete bij een overtreding zoals graffiti (handhavingstaak).
4. Bestuurlijke handelingen van andere machten – ook de wetgevende en rechterlijke macht
kunnen bestuurlijke handelingen stellen.
o Voorbeeld: wanneer het parlement uitbreidt en een nieuw gebouw nodig heeft,
wordt dat uitgevoerd door de uitvoerende macht (overheid).
Sommige organen die tot het bestuursrecht worden gerekend, kunnen dus regelgevend optreden: ze
kunnen regels in het leven roepen die even bindend zijn als wetten. Deze regels noemen we
reglementen in materiële zin — ze hebben dezelfde juridische kracht als wetten, maar worden niet
door de wetgevende macht, wel door de uitvoerende macht of het bestuur uitgevaardigd.
“Is er nog vrijheid om te betogen? Activist krijgt GAS-
boete tijdens protest en stapt naar de rechter”
- Verboden betogingen, want ze hadden het bij een plek gedaan die ze niet hadden aangevraagd,
dus ze kregen een gasboete
2.Indeling: ALGEMEEN vs. BIJZONDER BESTUURSRECHT
Algemeen bestuursrecht
‣ Betreft de algemene regels en principes die gelden doorheen het gehele bestuursrecht
‣ Bv. organisatie van het bestuur, bestuurlijke besluitvormingsprocedure (bv. bestuurlijke
rechtshandelingen), beginselen van behoorlijk bestuur, rechtsbescherming,…
‣ geldt altijd
Focus van deze cursus
Bijzonder bestuursrecht
‣ Betreft diverse pecifieke, sectorale regelingen binnen het bestuursrecht (vaak zeer technisch,
gedetailleerd, met eigen begrippensystematiek en werking)
‣ Bv. kieswetgeving, overheidsopdrachten, migratierecht, omgevingsrecht, onderwijsrecht,fiscaalrecht,
…
- Kent eigen gedetailleerde regels met een eigen werking die op bepaalde punten van het algemene
bestuursrechts afwijkit of gaat aanvullen → het doet geen
1.2 Het bestuur
Het bestuursrecht bestudeert het handelen van de uitvoerende macht, ook wel de overheid
genoemd. In dit onderdeel zijn “uitvoerende macht” en “overheid” dus synoniemen.
3
Luik publiekrecht (bestuursrecht)
1.1 Het bestuursrecht: definitie en indelingen
1.1 Het bestuursrecht
Wat is ‘het bestuursrecht’?
- Niks te maken met venootschappen, ondernemingen
Maar wel:
- Premies/subsidities = financieel duwtje vanuit de overheid → wordt steeds minder → gevolg:
zij die al te verdienen kunnen geen aanspraak meer maken op de bouwpremies (mensen met
een universiteit diploma)
Veel ongevallen bij fietsers → verbod voor fietser om daar nog te passeren → de stad Gent heeft dit
ingevoerd → omdat het niet werd goed nageleefd gaat men strenger worden en er boetes aan vast
hangen (60euro)
→ Lokaal bestuur dat jou een sanctie opgelegd → er komt nooit op voorhand een rechten aan te pas
Bestuursrecht = Alle regels/voorwaarde die ook het bestuur in acht moet nemen
Ter herinnering: onderscheid privaat vs. publiekrecht
Privaat recht: regelt het privaat belang
Publiek recht: regelt het algemeen belang → overstijgt het induviduele
1
,Grondwettelijk recht = staatsrecht → alle regels die de staat aantast → structuur, werking van de staat
Bestuursrecht gaat niet over wetten maken (wetgevend/rechterlijke macht), maar wel over de
uitvoerende macht = het bestuur
Bestuursrecht?
“Het geheel van rechtsregels met betrekking tot de organisatie, de bevoegdheden, de werking en het
optreden van het bestuur van en de rechtsbescherming van de bestuurde tegen het overheidsoptreden”
- Definitie vanuit organiek oogpunt: uitgaande van de ‘machten’
→ Betreft de organisatie en werking van de ‘uitvoerende macht’,
→ Met uitsluiting van de wetgevende en de rechterlijke macht
→ Sluit aan bij de 3 machten leer (scheiding der machten)
- Definitie vanuit functioneel oogpunt: uitgaande van de ‘functies’
→ Betreft het ‘uitvoering geven’ aan iets (bv. wetgeving)
→ Wie/wat bestuurt er?
→ Men voert wetgevingen uit, maar het gaat verder dan dat → het kan meer dan
uitvoering geven aan iets → dus ruime invulling van het begrip bestuusrecht
Het bestuursrecht heeft betrekking op het handelen van de uitvoerende macht, maar die term omvat
méér dan enkel het uitvoeren van wetten.
Volgens artikel 37 van de Grondwet berust de uitvoerende macht bij de koning, maar in de praktijk
omvat dit een brede waaier aan overheidsorganen en administratieve instanties.
De uitvoerende macht heeft verschillende functies:
1. Uitvoerende functie – het toepassen van wetten in concrete situaties.
2. Regelgevende (reglementaire) bevoegdheid – de uitvoerende macht kan zelf regels
uitvaardigen die juridisch bindend zijn, ook al komen ze niet van de wetgevende macht.
o Voorbeelden: politiereglementen of belastingsreglementen van lokale besturen.
3. Geschillenbeslechting door besturen – sommige administratieve instanties kunnen zelf
sancties opleggen of geschillen beslechten.
2
, o Voorbeeld: een GAS-boete bij een overtreding zoals graffiti (handhavingstaak).
4. Bestuurlijke handelingen van andere machten – ook de wetgevende en rechterlijke macht
kunnen bestuurlijke handelingen stellen.
o Voorbeeld: wanneer het parlement uitbreidt en een nieuw gebouw nodig heeft,
wordt dat uitgevoerd door de uitvoerende macht (overheid).
Sommige organen die tot het bestuursrecht worden gerekend, kunnen dus regelgevend optreden: ze
kunnen regels in het leven roepen die even bindend zijn als wetten. Deze regels noemen we
reglementen in materiële zin — ze hebben dezelfde juridische kracht als wetten, maar worden niet
door de wetgevende macht, wel door de uitvoerende macht of het bestuur uitgevaardigd.
“Is er nog vrijheid om te betogen? Activist krijgt GAS-
boete tijdens protest en stapt naar de rechter”
- Verboden betogingen, want ze hadden het bij een plek gedaan die ze niet hadden aangevraagd,
dus ze kregen een gasboete
2.Indeling: ALGEMEEN vs. BIJZONDER BESTUURSRECHT
Algemeen bestuursrecht
‣ Betreft de algemene regels en principes die gelden doorheen het gehele bestuursrecht
‣ Bv. organisatie van het bestuur, bestuurlijke besluitvormingsprocedure (bv. bestuurlijke
rechtshandelingen), beginselen van behoorlijk bestuur, rechtsbescherming,…
‣ geldt altijd
Focus van deze cursus
Bijzonder bestuursrecht
‣ Betreft diverse pecifieke, sectorale regelingen binnen het bestuursrecht (vaak zeer technisch,
gedetailleerd, met eigen begrippensystematiek en werking)
‣ Bv. kieswetgeving, overheidsopdrachten, migratierecht, omgevingsrecht, onderwijsrecht,fiscaalrecht,
…
- Kent eigen gedetailleerde regels met een eigen werking die op bepaalde punten van het algemene
bestuursrechts afwijkit of gaat aanvullen → het doet geen
1.2 Het bestuur
Het bestuursrecht bestudeert het handelen van de uitvoerende macht, ook wel de overheid
genoemd. In dit onderdeel zijn “uitvoerende macht” en “overheid” dus synoniemen.
3
